Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Feixe que o teu menú de Nadal sexa seguro (ademais de saboroso)

Dámosche as claves para garantir a seguridade alimentaria dos teus pratos de Nadal, desde o momento da compra e a cociña ata a correcta xestión de sóbralas

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Domingo, 15 de Decembro de 2019
Imaxe: Getty Images

Os banquetes do Nadal convertéronse nun acto social e familiar no que nos esforzamos por compracer e gozar, pero, sobre todo, comer. Na nosa mente está elaborar pratos innovadores con ingredientes modernos —e outros non tanto— que fagan das nosas ceas un sofisticado ágape onde se dan a man a receita da avoa e a innovación. Cando a prioridade é esta, pódensenos esquecer detalles importantes que debemos ter presentes sempre, como a planificación, o aforro ou a seguridade alimentaria. Contámosche que facer antes, durante e despois da celebración para que este Nadal teña final feliz.

Consellos para os días previos

Debemos coidar o “antes” tanto como a
propia celebración. Por iso, a preparación
e a organización desde o momento
da compra é fundamental.

  • Sempre con lista. No supermercado,
    os artigos están colocados de
    forma que, se non levamos unha chuleta
    cos alimentos que queremos comprar,
    os nosos ollos pasarán sen control
    por centos de produtos que custará non
    adquirir, aínda que non os necesitemos.
    Un exemplo: as ofertas e promocións
    tínguense de cores rechamantes e destacan
    sobre os produtos. Unha boa lista que
    defina o que temos intención de usar aforraranos
    diñeiro, desperdicio e espazo.
  • Unha ruta polo supermercado. Á
    hora de comprar, débese seguir unha orde:
    primeiro, os produtos non perecedoiros,
    despois os frescos e, por último,
    os conxelados. No carriño, os
    alimentos deben estar separados dos
    produtos de limpeza.
  • Non hai que esperar ata último momento.
    Se temos claro o menú, unha
    boa opción é adquirir os alimentos
    que soben de prezo nestas datas (peixes
    e mariscos) e conxelalos.


Imaxe: Getty Images

  • A ultracongelación. Peixe,
    marisco, verduras e carne son
    alimentos frescos que se estragan
    con facilidade. Se podemos
    adquirir algúns xa conxelados ou
    en conserva, aforraremos espazo
    na neveira. Ademais, é mellor
    comprar o produto ultracongelado
    (só hai que mirar a etiqueta) que facelo en casa. A
    ultracongelación, ao ser un proceso
    moito máis rápido que a conxelación, evita a aparición de cristais
    de xeo e permite manter as mesmas
    propiedades organolépticas. Ademais, se
    realiza con máis garantías que no fogar.
  • O almacenamento. Os alimentos
    que necesitan refrixeración non poden
    estar a temperatura ambiente máis de dúas horas (unha, se se superan os 30 ºC). E,
    atención aos graos: a temperatura de
    refrixeración debe ser de 4 ºC ou menos
    en neveiras e -18 ºC en conxeladores. Lembra que cada cousa ten o seu sitio na neveira e que non é igual colocar os alimentos nas baldas superiores que nos caixóns de abaixo.
  • Se se conxela en casa. As carnes, os
    peixes ou os mariscos deben conxelarse
    dúas horas despois –como máximo–,
    de ser comprados ou cociñados.
    No verán, redúcese o tempo a unha hora.
  • Que facer co envase orixinal. Se se
    quere conxelar carne, recoméndase retirara
    do envase orixinal (por exemplo,
    as bandexas de poliespán), para evitar
    que se pegue ao produto a lámina de
    celulosa que se inclúe para recoller a
    sangue. Ademais, no propio envase tardará
    máis en conxelarse e a clave de leste
    tipo de conservación reside na rapidez.
    Desde o punto de vista do desperdicio
    alimentario, substituír o envase permite,
    ademais, distribuír as racións para facelas
    do tamaño desexado.
  • Non todos os produtos pódense
    preparar antes. Se cociñaremos comida
    con antelación, o mellor é priorizar
    os alimentos que non leven ovo,
    nata ou crema e mantelos sempre
    refrigerados. Bacterias como a Salmonella
    son un risco neste tipo de produtos.
    O 50 % das toxiinfecciones alimentarias teñen lugar no fogar
    debido á falta de prácticas correctas de manipulación e conservación de alimentos,
    segundo a Asociación de Microbiología
    e Saúde (AMYS).
  • Un consello aos convidados. Se veñen
    convidados a casa e queren traer
    comida, que sexan alimentos que non necesiten
    refrixeración (pan, biscoitos,
    froitos secos…). Se xa están cociñados,
    deberán manterse en bolsas isotérmicas
    para evitar a multiplicación de
    bacterias. Non se recomenda levar os
    alimentos na mesma cazuela porque
    hai que esperar a que se arrefríen: o propio
    calor residual do recipiente alonga
    este proceso. É máis cómodo e rápido
    cambialo a outro envase (e, ademais, será
    máis fácil de transportar).

Trucos para a celebración

Para evitar terminar as festas sen poder gozalas, a prioridade durante a preparación
e o cociñado é a seguridade alimentaria.

  • A limpeza, imprescindible. Antes de cociñar, despois de manipular un
    alimento cru, cando pasemos dunha actividade a outra ou despois de ir ao
    baño, hai que lavarse as mans polo menos 20 segundos con auga tépeda
    e xabón, fregando entre os dedos e debaixo das uñas. Para secarse, o mellor
    é utilizar un pano de papel dun só uso. A encimera, os utensilios
    e as táboas de cortar lávanse con auga quente e xabón (ou desinfectante)
    despois de cada preparación.


Imaxe: Getty Images

  • E nos alimentos, tamén. Aínda que se pelen, as froitas e verduras teñen que lavarse con auga corrente. Fregar cada peza
    baixa a auga é unha garantía de seguridade, pero se entre os comensais
    hai mulleres embarazadas, nenos ou anciáns e queremos deixar estes
    produtos a remollo con algún produto desinfectante autorizado
    para alimentos, debemos lavalos antes e despois de aplicar o produto
    para eliminar restos que puidesen quedar, como se indica
    en guíaa ‘Alimentación segura durante o embarazo’, elaborada pola Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN). Alí apuntan tamén que se poden lavar con auga con lejía.
    apta para desinfección de alimentos (debe indicalo na etiqueta):
    unha cucharadita (de 1,2 a 2 ml) por litro de auga. Débense mergullar as froitas e hortalizas durante polo menos
    10 minutos e, despois, enjuagarlas
    con auga abundante. Para secalas, se
    recomenda empregar un pano limpo ou
    papel de cociña.
  • Coidado coa contaminación cruzada.
    Se se cociñará entre varios, é
    recomendable ter utensilios suficientes
    (coitelos, táboas, pas…) para
    evitar a contaminación cruzada entre
    alimentos. Non se deben usar os mesmos
    coitelos ou táboas de cortar para
    produtos diferentes (por exemplo, un
    táboa para os alimentos crus e outra
    para os cociñados). A limpeza antes
    de reutilizalos debe ser exhaustiva.
  • Non intercambiar os pratos. Os alimentos
    xa cociñados non poden porse
    en pratos que contivesen
    produtos crus (carnes, peixes,
    mariscos ou ovos).
  • Ata o último momento. Algúns
    produtos críticos como o marisco e
    o peixe deben permanecer en refrixeración
    ata a elaboración. Mantelos
    a temperatura ambiente fará
    que se deterioren antes e podería supor
    un risco. Se se cociña un prato que
    non se comerá inmediatamente,
    ten que conservarse na parte media
    da neveira ata o momento de
    o seu consumo.
  • Prevención contra o anisakis. Este parásito
    atópase no peixe procedente
    do mar como a pescada, o mero
    ou a robaliza. Aínda que os mariscos e crustáceos
    non posúen anisakis no seu estadío
    L3, que é o que xera a maioría das
    infeccións, sempre é recomendable
    cociñalos, xa sexa á prancha ou cocidos.
    Non existe presenza no peixe de río.
    No caso dos produtos de piscifactoría
    hai poucos datos. No informe da
    Autoridade Europea para a Seguridade de
    os Alimentos (EFSA) sobre a avaliación
    de riscos de parásitos en produtos pesqueiros
    indícase que, para o salmón atlántico
    de acuicultura, o risco actual é
    insignificante. Iso si, non dispoñen de datos de control suficientes para outros peixes,
    así que o máis seguro é non abandonar
    as medidas preventivas. Para evitar intoxicacións por anisakis, o peixe
    débese cociñar a máis de 60 °C. Como non
    é sinxelo coñecer a temperatura exacta
    do alimento, se se quere garantir a
    morte do parásito recoméndase conxelar
    o produto a -18 °C. Para conseguir
    esa temperatura en toda a peza, debería
    permanecer no conxelador durante
    catro ou cinco días. Tamén podemos
    compralo directamente ultracongelado:
    as súas propiedades mantéñense intactas e
    aseguramos que se lograron as temperaturas
    requiridas.
  • A cocción perfecta. O cociñado de alimentos
    debe superar os 70 °C en toda a
    peza. Isto é importante en anacos grandes
    de carne ou peixe. Non se poden
    cociñar directamente conxelados, porque
    a transmisión de calor ao interior non
    sería eficaz. Se se cociñan alimentos no
    microondas, é necesario cubrilos e removelos
    para que se cozan de maneira
    uniforme. Para completar a cocción, hai
    que deixalos repousar uns minutos.


Imaxe: Getty Images

  • Que facer coas salsas e cremas. Se
    preparámolas caseiras, sempre deben
    estar refrigeradas e nunca se poden
    manter máis de 24 horas desde a
    elaboración. Nestes casos, se é posible,
    podemos utilizar as salsas xa preparadas
    pasteurizadas: evitarán riscos
    innecesarios. Se se queren recalentar,
    hai que deixar que fervan.

O día despois

Xa terminou todo e, a pesar de que se comprou con moderación,
sobra comida. Os datos de desperdicio alimentario son alarmantes: en
España aumentou un 8,9 % en 2018. Segundo datos do Ministerio de
Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA), do total de alimentos refugados,
1.127 millóns de quilos eran produtos sen usar e 212 millóns,
alimentos cociñados, case un 16 % do total. Por iso é polo que se insista tanto
na importancia da planificación e na elaboración dunha correcta
lista da compra e axustarse a ela.

Segundo datos do MAPA, en 8 de cada
10 fogares recoñécese tirar alimentos ao lixo. Deles, o 81,5 %
refuga os produtos tal e como os compraron, sen elaboralos.
Para evitar o malgasto, é importante levar a cabo unha correcta
xestión de sóbralas.

  • Alimentos xa cociñados. A mellor opción consiste en envasarlos en pequenas
    cantidades e conxelar, se é posible. Se non se pode, manteranse
    en refrixeración, consumíndoos canto antes e nunca se deixarán máis
    de catro días. Pasado ese tempo teranse que tirar. Os produtos con
    elementos de risco, como o ovo cru, non se deben gardar.
  • Para recalentar. Se se teñen que recalentar, deben garantirse que se superan
    os 70 ºC, xa que estiveron expostos a temperatura ambiente.
    Para verificar esta temperatura pódese utilizar un termómetro para
    alimentos. Os descongelados non se poden volver conxelar.
  • Consellos para trasladar sóbralas.
    Se os invitados quérense levar
    parte de sóbralas, deberían polas
    en bolsas isotérmicas e ben
    envoltas. Se a viaxe de volta é
    longo, recoméndase engadir unha
    placa de arrefriado, nunca xeo:
    ao desfacerse, a auga pode contaminar
    e estragar os alimentos.
  • Nadal solidario. Para os
    produtos que sobraron e non se
    cociñaron, a alternativa máis
    solidaria é acudir aos bancos de alimentos. Pero non todos os alimentos
    pódense doar, recoméndase
    entregar os seguintes: latas e conservas de peixe, conservas vexetais, leite en brik, pasta envasada, legumes secos ou en conserva, aceite, copos de cereais integrais, froita desecada ou compotas sen azucre envasadas.

Etiquetas:

cociñar Navidad-gl

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións