Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Félix Lobo, presidente da Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (2005-2008)

A etiquetaxe de alimentos en toda Europa é moi deficiente

Imaxe: Alberto Sáinz --

A Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) será “reforzada” con máis persoal e tamén con máis orzamento, se o seu presidente desde hai un ano, Félix Lobo Aleu (San Sebastián, 1946), logra o que considera un dos seus obxectivos prioritarios. Lobo repasa algunhas das prioridades máis inmediatas, como a estratexia NAVES para previr a obesidade; a coordinación coas comunidades autónomas para mellorar o control ou a loita contra a salmonelosis. En canto á crise que espoleó o desenvolvemento da área de seguridade alimentaria (e a propia creación da AESA), as vacas tolas, Félix Lobo asegura que “o que se discute é a que ritmo relaxar os controis”, porque “as prácticas en alimentación animal cambiaron” e trátase dun problema “en vías de solución”. Lobo, que do 11 ao 15 de setembro dirixiu un curso sobre seguridade alimentaria na Universidade Internacional Menéndez Pelayo (UIMP), en Santander, exerceu como catedrático de Economía aplicada desde 1980 nas Universidades de Santiago de Compostela, Oviedo e Carlos III de Madrid, foi tamén funcionario temporal e consultor da Organización das Nacións Unidades para o Desenvolvemento Industrial (ONUDI), da Comisión da Unión Europea, da Organización Mundial da Saúde (OMS), da Oficina Panamericana da Saúde (OPS) e do Banco Mundial. Entre 1982 e 1988 foi director xeneral de Farmacia e Produtos Sanitarios do Ministerio de Sanidade e Consumo.

A AESAN existe hai xa uns anos. Pode facer balance?

A Axencia é un organismo novo, creouse por lei en 2001 (unha lei votada por unanimidade no Parlamento, o cal é un dato importante) e empezou a funcionar na práctica en 2003. Na Administración, os organismos novos adoitan ser débiles, hai falta tempo para conseguir persoal e orzamento. Neste ano e medio á fronte da Axencia, unha parte moi importante do meu traballo foi tratar de reforzala. A fin de ano imos conseguir ampliar o noso persoal en 25 persoas máis, e tamén estamos en plena batalla orzamentaria co Ministerio de Economía para conseguir un incremento que nos permita traballar cunha certa comodidade. Agora gastamos o 100% do orzamento, mesmo tiramos de remanentes de anos anteriores, o cal significa que estamos moi xustos.

Será máis persoal científico ou de xestión?

Sobre todo na área de xestión. Temos áreas moi desguarnecidas, como a de atención a esta nova función que se nos atribuíu, os programas de saúde pública de prevención da obesidade e promoción do exercicio físico. O ano e medio que leva a estratexia NAVES estivo en mans de moi poucas persoas. É indispensable reforzar esa área para cumprir as expectativas. Tamén haberá reforzo nas de alerta e control oficial. Se serve de comparación, agora hai algunha asociación de consumidores en España que ten o dobre de persoal que nós.

Canto persoal ten agora a AESAN?

Na oficina de Alcalá, que se ocupa de asuntos de regulación e desenvolvemento de políticas, entre outras funcións, somos unhas 90 persoas. Hai cento e pico máis no laboratorio. É un organismo relativamente pequeno. Non é que teña que ser moitísimo máis grande, porque nós, por exemplo, non facemos inspección, iso corre a cargo das comunidades autónomas. Pero si que facía falta reforzar, e iso levounos moito traballo.

Que incremento de orzamento espera conseguir?

O orzamento deste ano da Axencia é de 16 millóns de euros, e queremos subir ata 20. É importante en termos percentuales, non tanto en termos absolutos.

Vostedes non se ocupan do control, como dixo. Por unha banda vai a lexislación e por outro o control de que esa lexislación se aplique. Iso funciona?

“A etiquetaxe de alimentos en toda Europa é moi deficiente”É un problema característico: a lexislación progresa, incorpórase a normativa europea, pero daquela a aplicación práctica pode fallar. Aí o instrumento fundamental é a coordinación coas comunidades autónomas. O control é competencia delas, nós queremos desenvolver un labor de coordinación, e o instrumento fundamental é un Plan Nacional Avanzado de Calidade e Seguridade Alimentaria, que ten precisamente como obxectivo principal o coordinar coas comunidades autónomas para que a lexislación cúmprase.

Cales foron as crises máis importantes ás que tivo que facer fronte?

Tocounos, nada máis entrar na Axencia, o problema dos pitos precocinados contaminados con salmonella. Foi importante, houbo máis de 2.000 afectados, máis de 200 persoas hospitalizadas, faleceu un ancián… Preocupounos sobre todo que o motivo fosen fallos graves dunha empresa importante. Isto non se pode repetir. A empresa rectificou enseguida e a retirada do produto produciuse con gran celeridade, pero houbo un fallo humano importante, e isto hai que evitalo. Por iso é polo que esteamos a traballar tamén moito no plan contra a salmonella, un plan conxunto que teñen os Ministerios de Agricultura e Sanidade e ao que a AESAN deu toda a prioridade. Queremos facer progresos importantes no medio prazo. Non é un problema fácil, sábese que a salmonella é un tipo de organismo moi complicado de controlar, pero temos que dar pasos adiante.

Como ha ido este verán en canto ás salmonelosis?

Bastante tranquilo, creo que o plan empeza a dar os seus primeiros froitos.

A gripe aviaria non a consideran un problema de seguridade alimentaria.

Non, non o é. Percíbese como tal, pero nós desde a Axencia insistimos en que non é un problema de seguridade alimentaria, senón de sanidade animal. Se se desenvolvese a gripe aviaria, que esperamos que non, sería unha gripe. E non se transmite por vía alimentaria. Supondo que chegase á mesa dalgún consumidor unha ave contaminada, o cal é moitísimo supor, ao cociñar a ave, a 60ºC, o virus queda inactivado. É máis, a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria fixo estudos que demostran que aínda cando inxerísemos a carne crúa co virus, este non sobrevive no tracto dixestivo dos humanos.

Que parte dos recursos inviste a AESAN en loitar contra os fantasmas do consumidor?

Temos que investir algúns recursos, pero aí o fundamental é mellorar a información. Hai moito campo por cubrir en dúas áreas. Un é a publicidade de alimentos, que é unha prioridade para a Axencia. Aínda non se viron os froitos pero si que se fixo moito traballo de estudo e planificación para poder mellorar a publicidade de alimentos. E tamén é moi importante a etiquetaxe. A etiquetaxe de alimentos en toda Europa é moi deficiente. Hai que melloralo canto antes.

Deficiente en que?

Para empezar a información nutricional non é obrigatoria, nin está homologada. Creo que xa se desenvolveron sistemas de información nutricional efectivos, claros e sinxelos, que se poderían aplicar. Pero, por exemplo, a información sobre ingredientes aínda é moi insuficiente. Non sabemos o contido en sal dunha barra de pan, ou ás veces o contido en sal ponse como sodio e iso confunde á xente.

Cal é a situación actual en canto a crises alimentarias?

Bastante tranquila. Algo moi importante é que os problemas se tratan a nivel europeo. A AESAN está en contacto permanente coas axencias dos demais países, o que significa que imos da man de países con máis recursos, en xeral. Por outra banda, non hai que durmirse; non hai que esquecer que a enfermidade das ‘vacas tolas’ xurdiu precisamente en Europa por prácticas discutibles. Agora empézanse a relaxar os controis respecto desta enfermidade porque non fan falta, as prácticas de alimentación animal cambiaron. É algo que seguramente está en vías de solución, e o que se discute é a que ritmo relaxar os controis.

ALEGACIÓNS NUTRICIONAIS E SAÚDE

Img
Imaxe: Alberto Sáinz

Uno dos puntos dos que tamén se ocupa a Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición é o das alegacións dos alimentos, que se inclúe no apartado de publicidade, porque, tal e como puntualiza Félix Lobo, “as alegacións nutricionais e de saúde fanse na publicidade”. Neste ámbito, unha das iniciativas emprendidas en España hai un ano é o Código de Autorregulación da Publicidade dos Alimentos dirixida a menores (PAOS), que forma parte das actuacións da Estratexia NAVES de prevención da obesidade e fomento da actividade física e que vai “dirixida a protexer aos nenos fronte a publicidade desmesurada e enganosa”.

Tras un ano de andaina, e a pesar de que este código poida “ter limitacións” e a que se trata dun “esforzo autolimitado” con posibilidades de ampliarse, a experiencia foi, en liñas xerais, “moi boa e interesante”, asegura Lobo. Parte importante dos bos resultados desta iniciativa corre a cargo das empresas que se adheriron a ela, xa que fixeron ” un gran esforzo” para evitar unha excesiva presión publicitaria sobre os menores e fomentar hábitos saudables de alimentación. No ámbito comunitario estase á espera de que entre en vigor o novo regulamento europeo sobre alegacións nutricionais, cuxo texto xa é definitivo e para o que só “falta a firma formal”.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións