Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Grupos de risco alimentario

Non todas as persoas responden igual nin sofren as mesmas consecuencias tras inxerir contaminantes alimentarios, polo que deben seguirse indicacións especiais

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 24deXuñode2010

Non é raro que, en determinadas situacións, aínda que un grupo de persoas comese o mesmo, algunhas sufran unha toxiinfección alimentaria e outras non. As consecuencias tampouco son iguais para todas. Hai quen sufrirán leves molestias gastrointestinales, mentres que para outras a situación pode complicarse ata tal punto, que necesiten hospitalización. A gravidade da toxiinfección dependerá de varios factores, como o microorganismo ou contaminante, a súa cantidade e proporción respecto ao total de alimento inxerido e o estado de saúde. O corpo debe enfrontarse a unha agresión externa e non todos os organismos responden igual, por iso serán, en maior ou menor medida, capaces de rexeitar este axente patógeno.

Img ancianosImagen: Klearchos Kapoutsis

Algúns grupos de poboación son máis susceptibles e vulnerables aos perigos alimentarios, polo que deben extremar as precaucións. Son os denominados grupos de risco, persoas que, por diferentes motivos, poden ter menor capacidade de defensa fronte a un axente contaminante nun alimento. Cando isto ocorre, a súa saúde comprométese máis e as consecuencias e complicacións serán máis graves. En moitos casos, as probabilidades de enfermar non son superiores, senón que a súa saúde pode verse máis afectada. Nestas circunstancias, deben aplicarse todos os medios para proporcionarlles alimentos saudables e evitar unha situación de risco.

Principais grupos de risco

Por diferentes motivos, os principais grupos de risco son os bebés e os nenos pequenos, anciáns, embarazadas e enfermos crónicos. Cada un debe ter unha dieta adecuada ás súas necesidades nutricionais, en ocasións, supervisada mesmo por un profesional sanitario e con medicación especial. Idades temperás ou moi avanzadas, estados fisiológicos especiais ou enfermidades que debilitan o sistema inmune obrigan a seguir unha alimentación saudable e libre de contaminantes.

Á marxe das recomendacións básicas sobre hixiene alimentaria que deberán respectar en todo momento, estas son as principais pautas que se deben seguir en cada caso.

  • Bebés e nenos pequenos. O seu organismo aínda está en desenvolvemento e, por tanto, os tóxicos, ademais de ter un maior efecto sobre os seus tecidos en formación, son máis difíciles de eliminar a través duns órganos aínda en fase de maduración. A consecuencia directa é que estes poden acumularse, con repercusións máis graves que nun adulto. Doutra banda, o seu sistema inmunológico (resposta contra as infeccións) aínda está inmaturo e sen funcionar a pleno rendemento, polo que en ocasións é incapaz de facer fronte a unha infección potencial. As súas características fanlles máis susceptibles á deshidratación, por iso é polo que en caso de toxiinfección alimentaria requiran, na súa maioría, consulta médica. Pór os medios necesarios para evitar o seu posible desenvolvemento a través da hixiene e a desinfección, sobre todo da cociña e de todos os seus elementos (superficies e encimeras, aparellos, utensilios…), o lugar onde se preparan os biberóns e cociñan os seus alimentos, é unha responsabilidade que en ningún caso débese eludir.

    Hai que utilizar alimentos de calidade, cociñalos no momento de consumo e, en ningún caso, conservalos a temperaturas tépedas. Tamén hai que prestar atención á auga na preparación de biberóns, transmitirlles a importancia de lavarse as mans antes de comer, sobre todo se xogaron na rúa ou con animais, e, na medida do posible, segundo a súa idade, animarlles a seguir unha alimentación saudable e unha manipulación de alimentos hixiénica. Os especialistas insisten en que estes hábitos se adquiren a través da familia.

  • Anciáns. O risco de sufrir enfermidades de orixe alimentaria, así como a gravidade das súas consecuencias, aumentan na terceira idade debido a un organismo predisposto por un sistema inmune debilitado, enfermidades crónicas asociadas e unhas funcións vitais en xeral máis deterioradas. Este grupo, ademais, ten factores engadidos, como a diminución das súas funcións perceptivas (vista, gusto e olfacto) e de memoria que, xunto coa menor mobilidade, que limita as súas compras, e a miúdo un menor poder adquisitivo, agravan a situación. Estas circunstancias desenvólvense cando é o ancián quen xestiona o seu fogar e, como consecuencia, é o responsable da súa alimentación diaria. Estas persoas deberán ser conscientes da súa situación e pór os medios para minimizar o risco alimentario. A súa contorna próxima deberá transmitirlles a súa inquietude respecto diso e supervisar a súa alimentación sempre que sexa posible.

    Dispor de alimentos frescos, vixiar a hixiene xeral da cociña, sobre todo o estado e bo funcionamento da neveira, así como evitar que as sobras de comidas consérvense durante un tempo excesivo son algúns dos puntos nos que se deberá incidir no caso de pertencer a este grupo ou ter a algún dos seus membros a cargo.

  • Embarazadas. Deben comer “dobremente saudable”. O bebé en xestación será, en ocasións, moi vulnerable a certas sustancias ou organismos que poderán alterar o seu bo desenvolvemento. Contraer algunhas enfermidades de transmisión alimentaria, como a toxoplasmosis, así como intoxicarse por sustancias químicas ou exceder a inxesta de contaminantes desta natureza durante o embarazo pode ter graves consecuencias. Ademais dos consellos xerais de hixiene, é recomendable evitar algúns alimentos de risco, como embutidos e xamón curado, queixos frescos, alimentos preparados listos para o consumo e carnes ou outros produtos crus ou pouco cociñados pola súa posible transmisión de infeccións. Convén limitar o peixe azul de gran tamaño (atún, peixe espada…) pola posible presenza dalgúns metais pesados que influirían de forma negativa no desenvolvemento do embrión. Respecto das froitas e verduras crúas, deberanse extremar as precaucións de hixiene e coidar o seu lavado e desinfección.

    Tamén durante o período de lactación é fundamental que a dieta da nai sexa completa, equilibrada e saudable, sobre todo, respecto dos posibles contaminantes químicos que poden transmitirse ao bebé a través do leite.

  • Enfermos crónicos ou con patoloxías inmunodepresoras. Un gran abanico de afeccións, desde diabetes ata sida ou procesos cancerosos, englóbanse neste grupo. Un facultativo orientará sobre a alimentación máis adecuada para afrontar a situación. Esta, ademais de proporcionar os nutrientes e enerxía necesarios en cada caso, nunca deberá ser vía de transmisión de ningún axente biolóxico ou químico potencialmente daniño, dadas as posibles graves consecuencias. Deberán cumprirse en todo momento unhas estritas medidas de hixiene alimentaria para minimizar este risco.

ALERXIAS E INTOLERANCIAS ALIMENTARIAS

As persoas alérxicas e intolerantes conforman un grupo de risco especial, xa que un alimento que para o resto da poboación é saudable, sen contaminantes de natureza química ou biolóxica, para eles constitúe un motivo de alteración ou enfermidade. Ademais da sustancia desencadenamento da alerxia (alérgeno), hai que ter en conta tamén a súa cantidade (limiar de reacción) e as circunstancias específicas en cada caso, como reaccións cruzadas con outros alimentos ou medicamentos. As alerxias son reaccións do sistema inmunológico que se orixinan ao inxerir determinados alimentos ou aditivos, mentres que nas intolerancias as reaccións non son de tipo inmunológico. Posto que teñen un forte compoñente xenético, hai predisposición en familias con antecedentes alérxicos, un dato de interese no caso dos nenos.

Estímase que ao redor do 10% da poboación padéceas con diferentes reaccións máis ou menos graves e o tratamento pasa por detectar o alimento implicado, un ou varios, e retiralo da dieta. Este proceso debe realizarse sempre baixo control médico. Os alimentos implicados nas reaccións alérxicas son, en xeral, os máis consumidos en cada país. No caso de España, destacan o ovo (clara), peixes e mariscos, leite, algunhas froitas (pexego, fresa, kiwi…) e froitos secos, aínda que en principio calquera alimento é susceptible de causar alerxia. Esta pode ter tamén a súa orixe en aditivos alimentarios, sobre todo conservantes, polo que sería recomendable unha alimentación baseada en alimentos frescos sen procesar. Unha rigorosa etiquetaxe que detalle todos os ingredientes resulta indispensable para evitar unha reacción adversa.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións