Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Identificativos electrónicos en ovino e caprino

A UE impón un novo mecanismo de trazabilidad de gando ovino e caprino baseado na identificación electrónica

Img ovejas2

O novo regulamento comunitario recolle a nova regulación de identificación e rexistro dos animais da especie ovina e caprina. A norma en cuestión -que foi publicada no Diario Oficial da Unión Europea o 9 de xaneiro de 2004- mellora substancialmente o actual marco legal sobre a materia, que até a data aparecía recollido nunha Directiva aprobada en 1992. O sector ten, a partir de agora, un período transitorio de adaptación ás novas obrigacións que se impoñen, moito máis estritas que as anteriores, e cuxo obxectivo, entre outros, é paliar as negativas consecuencias que o último brote de febre aftosa causou na Unión Europea por falta dunha adecuada rastreabilidad, tanto de animais como de explotacións, e que afectaron especialmente ás especies ovina e caprina.

As autoridades comunitarias entenden que un sistema fiable de identificación individual de animais axudará tamén a garantir os controis sanitarios e a seguridade alimentaria, así como a evitar a fraude con respecto ás axudas ao sector. Neste sentido, a identificación electrónica dos animais imponse como o sistema máis adecuado paira o control da problemática exposta, sendo obrigatoria, con certas excepcións, e atendendo á cabana total dos Estados membro, a partir do 1 de xaneiro de 2008 paira todos os animais.

O sistema de identificación e rexistro
Cada Estado membro deberá establecer un sistema de identificación e rexistro dos animais das especies ovina e caprina, de acordo co disposto no novo regulamento comunitario. O sistema de identificación e rexistro destes animais reclama uns datos mínimos que deben disporse obrigatoriamente, como son os medios de identificación necesarios paira identificar a cada animal; os rexistros actualizados de cada explotación; os documentos de traslado; e un rexistro central ou una base de datos informatizada.

A identificación electrónica ten como obxectivo mellorar a trazabilidad dos animais

Así mesmo, a normativa impón a todas aquelas persoas físicas ou xurídicas responsables de animais, pero non aos transportistas, e aínda que sexa con carácter temporal (fóra das consultas ou clínicas veterinarias), a obrigación de levar un rexistro actualizado, xa sexa manual ou informatizado, dispoñible en todo momento na explotación e accesible ás autoridades competentes durante un período, a fixar por cada Estado membro, que non poderá ser inferior a tres anos. O rexistro da explotación conterá, sen prexuízo de que algún Estado membro solicite información complementaria, como mínimo os seguintes datos:

  • O código de identificación da explotación.
  • A dirección da explotación e as coordenadas xeográficas ou una indicación xeográfica equivalente da explotación.
  • O tipo de produción.
  • O resultado do último censo (cando críe animais de forma permanente) e a data en que se efectuou.
  • O nome, os apelidos e a dirección do posuidor.
  • No caso dos animais que abandonen a explotación, o nome do transportista e o número de matrícula da parte do medio de transporte que conteña os animais, o código de identificación ou o nome e a dirección da explotación de destino ou, no caso dos animais que saian con destino a un matadoiro, o código de identificación ou a indicación do matadoiro, así como a data de saída, ou un duplicado ou copia compulsada do documento de traslado contemplado no artigo 6 do regulamento.
  • No caso dos animais que cheguen á explotación, o código de identificación da explotación da que proceden, así como a data da súa chegada.
  • A información sobre a eventual substitución ou substitucións dos aneis ou os dispositivos electrónicos.
  • O nome, os apelidos e a firma do representante das autoridades competentes que comprobe o rexistro e a data na que levou a cabo a comprobación.

Ademais, a norma contempla a obrigación de facilitar ás autoridades competentes toda a información relativa á orixe, a identificación, e no seu caso, o destino dos animais que una explotación «posúa, tido, transportado, comercializado ou sacrificado nos últimos tres anos». Una das novidades que a norma regulamentaria establece, a condición de que se garanta a confidencialidade e a protección dos datos prescritos polo dereito nacional, é o acceso á información contida nestes rexistros de todas aquelas partes que teñan un interese lexítimo, incluídas as organizacións de consumidores legalmente recoñecidas.

Doutra banda, o traslado de animais entre explotacións distintas dun mesmo Estado membro deberá ir acompañado dun documento de traslado, enchido polo posuidor do animal, e baseado nun modelo establecido polas autoridades competentes, que deberá conter como mínimo a seguinte información:

  • O código de identificación da explotación.
  • O nome, os apelidos e a dirección do posuidor.
  • O número total de animais trasladados.
  • O código de identificación da explotación de destino ou do próximo posuidor dos animais ou cando os animais sexan trasladados a un matadoiro.
  • O código de identificación ou o nome e a localización do matadoiro e, en caso de transhumancia, o lugar de destino.
  • Os datos relativos ao medio de transporte e ao transportista, incluído o seu número de autorización.
  • A data de saída.
  • A firma do posuidor.
  • O código de identificación individual do animal (cando se requira a obrigatoriedade da identificación electrónica paira todos os animais).

A obrigatoriedade do posuidor do animal na explotación de destino de conservar o documento de traslado esténdese a un mínimo de tres anos, sen prexuízo de que as autoridades competentes de cada Estado membro determinen un termo superior a este, fixado reglamentariamente.

O documento de explotación, así como o de traslado, serán optativos naqueles Estados membro en que funcione una base de datos centralizada electrónica de todas as explotacións de todos os posuidores que exerzan a súa actividade no territorio, fóra dos transportistas, e que conteña polo menos a información requirida.

Período transitorio
O sistema de identificación electrónica de gando ovino e caprino, previsto con carácter obrigatorio paira todos os animais (salvo excepcións) paira o 1 de xaneiro de 2008, precisa dun período transitorio de implantación, á espera de que se desenvolvan as disposicións de aplicación necesarias paira a correcta implantación deste sistema. Mentres tanto, establécese un sistema de identificación e rexistro eficaz que permita ter en conta a evolución futura no campo da identificación electrónica a escala comunitaria, a fin de permitir identificar cada un dos animais e a súa explotación de nacemento.

O sistema de identificación e rexistro será directamente aplicable, entre outros supostos, a partir do 9 de xullo de 2005, a todos os animais dunha explotación nacidos despois desta data, e nun prazo non superior aos seis meses ou antes de que o animal abandone a explotación de nacemento. O prazo poderá ampliarse até os nove meses paira animais criados en sistemas de gandaría extensiva ou ao aire libre.

Á vista do resultado obtido durante o período transitorio, o prazo establecido paira o funcionamento total da identificación electrónica podería modificarse, de acordo co informe que a Comisión deberá presentar antes do 30 de xuño de 2006 ao Consello sobre a experiencia adquirida na implantación do mesmo.

A implantación do sistema requirirá, a partir dos traballos realizados polo Centro Común de Investigación da Comisión, a presentación das directrices técnicas detalladas, definicións e procedementos no campo das características técnicas dos identificadores e lectores, os procedementos relativos ás probas, os criterios de aceptación e o modelo de certificación destinado aos laboratorios autorizados, a obtención de identificadores e lectores adecuados, a aplicación dos identificadores, a súa lectura e recuperación, a codificación dos identificadores, así como a creación dun glosario común, un dicionario de datos e normas de comunicación. A norma flexibiliza a implantación do sistema de identificación electrónica naqueles Estados membro nos que o gando ovino e caprino é relativamente reducido, permitindo nestes supostos que sexa facultativo.

O PROXECTO IDEA

Img cresa1

As autoridades comunitarias son conscientes de que a identificación electrónica pode mellorar a trazabilidad con respecto ao gando e as súas explotacións. O resultado adoptado polo novo Regulamento tivo a súa orixe no proxecto a gran escala que a Comisión iniciou en 1998, e por un período de tres anos, paira a identificación electrónica do gando (denominado IDEA), e cuxo informe definitivo foi redactado o 30 de abril de 2002. O Proxecto -cuxa finalidade era demostrar a viabilidade da identificación electrónica no gando vacún, ovino e caprino- foi probado até o seu sacrificio en preto dun millón de cabezas de gando en España, Alemaña, Francia, Italia, Países Baixos e Portugal.

Atendendo ao que o propio regulamento indica, o proxecto demostrou que os sistemas de identificación dos animais das especies ovina e caprina poden mellorar notablemente se se utilizan identificadores electrónicos. E é que, como apunta a propia normativa, o grao de desenvolvemento que a tecnoloxía de identificación electrónica alcanzou permite na actualidade, e salvo algunhas excepcións, a súa aplicación nos diferentes Estados membro.

O proxecto evidenciou as vantaxes do método de identificación electrónica sobre o tradicional, xa sexa marcado auricular ou tatuaxe, e precisado dun rexistro manual dos datos. O Regulamento comunitario impúxoo a partir do 1 de xaneiro do 2008, aínda que con certas excepcións, atendendo á cabana total de animais dos Estados membros, e a condición de que non sexan obxecto de intercambios intracomunitarios.

En España, tras a súa participación no proxecto IDEA, o método que se considerou máis adecuado paira a identificación electrónica dos animais, tanto polo seu simplicidad de aplicación e recuperación, como pola total ausencia de riscos paira o consumidor de carne destas especies, foi o denominado “birlo ruminal” cerámico equipado cun TP (identificadores electrónicos ou «transponders»).

Bibliografía

  • NEHRING, Raúl; CAIXA, Gerardo. Unidade de Produción Animal. Facultade de Veterinaria Universidade Autónoma de Barcelona. Identificación electrónica animal: Proxecto IDEA. Artigo publicado completo en Mundo Gandeiro número 108 de febreiro de 1999.
  • CAIXA, G.; HERNÁNDEZ-JOVER, J.; GHIRARDI, J.; GARÍN, D.; e MOCKET, J.H. Aplicación da identificación electrónica á trazabilidad do gando e da carne. Produción Animal, Departamento de Ciencia Animal e dos Alimentos, Universidade Autónoma de Barcelona. Fundación Ibérica paira a Seguridade Alimentaria. II Seminario Internacional FUNDISA, 2-3 de outubro de 2002, Auditorio Mapfre, Madrid.
NORMATIVA
  • Regulamento (CE) número 21/2004, do Consello, de 17 de decembro de 2003, polo que se establece un sistema de identificación e rexistro dos animais das especies ovina e caprina e modifícase o Regulamento (CE) número 1782/2003 e as Directivas 92/102/CEE e 64/432/CEE. Publicado no Diario Oficial da Unión Europea L 5 de 9 de xaneiro de 2004.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións