Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Iniciativa internacional para a obtención do xenoma do melón

A iniciativa académica, que escolleu o melón como especie modelo, conta cun subcomité de industrias que financiarán parte da investigación.

img_melonp

A iniciativa, que recibe o nome oficial de International Cucurbit Genomics Initiative (IGCI), centrarase ademais en desenvolver ferramentas biotecnológicas que axuden a mellorar as especies mediante cruzamientos tradicionais. O proxecto constituíuse hai uns días en Barcelona, durante o primeiro em>workshop de xenómica de cucurbitáceas, organizado polo Laboratorio de Xenética Molecular Vexetal CSIC-IRTA.

Img

O encontro reuniu a un centenar de investigadores de todo o mundo, entre eles aos grupos dos proxectos nacionais de xenómica de cucurbitáceas en Israel, EEUU, Francia, Xapón e en España. Son estes países os que, liderados por España, puxeron en marcha a IGCI e que están representados no comité de dirección por investigadores que lideran os seus respectivos proxectos de xenómica de cucurbitáceas, entre eles o español Pere Puigdomènech, do CSIC-IRTA.

Todos os proxectos, excepto o de Xapón, perseguen a obtención do xenoma do melón, especie á que se dedican máis recursos públicos. Por esta razón, a iniciativa escolleu ao melón como especie modelo. Entre os obxectivos inmediatos que se expoñen está a elaboración dun Libro Branco que reflicta o estado actual da xenómica de cucurbitáceas e os obxectivos que se expoñen no próximo quinquenio, así como a elaboración dunha proposta científica (que como moi tarde estará lista en outubro de 2005). Tamén forman parte da iniciativa distintas empresas privadas constituídas nun subcomité que asesorará e financiará proxectos que se desenvolvan no marco da Iniciativa a partir da proposta científica.

Nesa proposta incluirase a unificación dos mapas xenéticos existentes nun de referencia e a secuenciación de ata 100.000 marcadores ESTs (expressed sequence tags) de melón. Os EST son secuencias de ADN que serven para poder localizar xenes no xenoma e obter unha poboación de plantas cunha alta variabilidade da que se poidan extraer novos caracteres.

Necesidade de cooperación internacional
A iniciativa internacional pretende achar resistencias a enfermidades causadas por patógenos como fungos, virus e bacterias
A iniciativa lánzase xusto un ano despois de que se iniciase en España o proxecto de xenómica do melón, que integra cinco grupos nacionais (dous do CSIC, un do IRTA e dous da Universidade Politécnica de Valencia) e xustifícase pola envergadura do traballo que supón a elaboración de calquera mapa xenético. Incluso o xenoma máis pequeno que se coñece en vexetais, o da planta Arabidopsis thaliana, con cinco cromosomas, conseguiuse no marco dunha iniciativa internacional.

Non hai máis dificultade nun mapa xenético que noutro, explica Jordi García Mais, secretario técnico da AGCI e organizador do workshop de Barcelona. «O que manda é a lonxitude do mapa», asegura o experto. E neste caso, o das cucurbitáceas, é só tres veces máis longo que o de arabidopsis. É dicir, non é especialmente «complexo» comparado con outros xenomas como o do trigo, que é «enorme» (42 cromosomas). No caso das cucurbitáceas, son 12 cromosomas do melón, 7 cromosomas no caso do pepino, 20 no caso do calabacín e a cabaza, e 11 no caso da sandía -aínda que hai diferenzas entre variedades modificadas por cruzamento, como as sandías sen pebidas.

Os obxectivos da investigación son, por unha banda, achar resistencias a enfermidades, principalmente as causadas por patógenos como fungos, virus e bacterias. As máis importantes neste caso son o virus do cribado, o virus do mosaico, que afecta a todas as curcurbitáceas, e o virus das veas amarelas. «Este último apareceu por vez primeira en España fai só dúas ou tres anos e causou considerables perdidas nas colleitas», apunta García Mais.

«O que queremos», explica este investigador que participa no proxecto español de xenómica de cucurbitáceas, «é identificar resistencias naturais que están xa na especie, normalmente en melones silvestres, e inserir mediante cruzamento o xene relacionado coa resistencia nos melones comerciais». «Farase mediante o método tradicional do cruzamiento, en ningún caso falamos de transxénicos porque, ademais, non se poderían comercializar en Europa», asegura o investigador.

Mellorar o sabor ou o tamaño
De calquera forma, as ferramentas xenéticas que se están desenvolvendo poden acelerar o proceso. Se se identifican os xenes que confiren resistencia e desenvólvense métodos para a súa detección rápida, o proceso pódese reducir á metade. Unha vez realizado o cruzamento e germinada a planta, non hai que esperar a que se desenvolva: antes de que creza pode analizarse o ADN do germoplasma e ver se o cruzamento tivo éxito e se a futura planta herdará o xene que inserido. «»Se co cruzamiento tardábase uns 4 ou cinco anos; desta forma o proceso pódese reducir en dous anos», recoñece García Mais.

Outro dos obxectivos é mellorar as características naturais do froito, para o que se buscarán os xenes relacionados con parámetros que interesa mellorar, como a cor, o tamaño, o contido en azucares ou a maduración (aspecto relevante en variedades como Galia ou Cantalup). Neste caso tamén se trata de buscar a variabilidade natural que xa existe dentro das especies −«en Asia hai variedades, por exemplo, que teñen máis carotenos e máis azucre»−, localizar os xenes relacionados con eses parámetros e introducilos nas variedades comerciais que interesen. De calquera forma, sempre se buscará a variabilidade dentro da propia especie (as propias resistencias naturais en pepinos silvestres para mellorar os pepinos comerciais, ou as propiedades dun melón para mellorar outro melón), e sempre se optará pola vía tradicional do cruzamento aínda que aínda estamos, advirte, nunha «fase precompetitiva», aínda lonxe da aplicación.

PLANTAS CON VARIACIÓNS DE INTERESE

Img melon2
Como localizar os xenes relacionados cos diversos parámetros do vexetal, especialmente cando non se sabe deles nada a priori? Iso é o que perseguen cunha das ferramentas que se está desenvolvendo no IRTA, unha colección de plantas mutantes que presenten variacións de interese para o melón.

O rechamante proxecto, que recibe o acrónimo de TILLING, parte de 20.000 sementes de melón tratadas cun axente químico que produce mutacións no ADN. Unha vez tratadas, se germinan e espérase a obter plantas adultas. É entón cando se pode observar se na súa aparencia (o fenotipo) hai algún signo visible da mutación; igualmente analízase o seu ADN para ver as mutacións. Ao pór en correspondencia a mutación do ADN coa aparencia física pode chegar a descubrirse a implicación dos xenes naquela.

Paralelamente, esas plantas se autofecundan para despois analizar as plantas descendentes, tanto na súa aparencia como no seu ADN. O proxecto ten como obxectivo final conseguir unha colección de 5.000 plantas con mutacións de interese. A idea dos mutantes para localizar xenes de interese non é nova e a colección de plantas obtida serve exclusivamente para iso. Entre os xenes que se espera atopar están os relacionados co tamaño do froito ou a resistencia a virus, entre outros.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións