Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Josep Pou, director de Cafés de Nestlé España

«Os cafés solubles xeraron un espazo propio que non compite co café»

O café soluble acaba de cumprir o seu primeiro medio século de vida en España. A súa chegada produciuse da man de Nestlé e dun produto que, co paso do tempo, soubo transformar una marca en entrada de dicionario. A palabra «nescafé» aparece no Dicionario de Uso do Español Actual con prólogo de Gabriel García Márquez, aplicada ao café soluble. Paira Josep Pou, director de Cafés de Nestlé España, a súa pervivencia obedece á súa adaptación aos gustos do consumidor medio como produto propio.

Img

A historia do café soluble constitúe un patrón excelente paira entender a evolución da industria alimentaria desde a segunda metade do século XX até os nosos días. No caso de Nescafé como produto definido, describe Josep Pou, a globalización tanto na produción como no consumo, a continua innovación técnica e a variación do produto orixinal en calidade e calidade, a dependencia publicitaria e as estratexias de mercado «marcaron una pauta». Dalgún modo, o sucedido con este produto é paralelo a outros nos que, talvez por dar primeiro, deron dúas veces: a marca transcendeu ao produto paira converterse en categoría.

O café soluble inventouno un suízo, pero a historia arrinca en Brasil.

Co colapso das bolsas de 1929, todos os países produtores de café perderon boa parte dos grans, que na maioría dos casos queimábanse paira controlar mellor os prezos. En Brasil a situación foi moi grave e o país quedou ao bordo do colapso. Tentouse paliar a situación coa venda de café en forma de escamas ou a base de extractos líquidos que non se axustaban nunca aos criterios de gusto e aroma dos consumidores. Tras estas experiencias erradas, as autoridades brasileiras pediron axuda a industriais europeos capaces de desenvolver cubitos de café [como los del caldo] que se disolvesen facilmente en auga quente e conservasen o aroma do café tostado e moído.

E o proxecto recalou en Suíza…

Max Morgenthaler estivo a traballar sete anos na fábrica de Nestlé en Vevey (Suíza) até obter o primeiro café soluble do mundo. Con todo, faltaba una tecnoloxía industrial capaz de poder producir devandito café a gran escala. Nestlé apoiouse na enxeñaría industrial estadounidense e o novo produto, Nescafé, deuse a coñecer con motivo da II Guerra Mundial posto que formaba parte do avituallamiento das tropas americanas nas frontes de guerra.

Da fronte bélica pasou á paz doméstica.

«España é o segundo país do mundo en consumo de café descafeinado, só superado por Estados Unidos»Aínda se tardou un tempo en Nestlé paira axustar os criterios de solubilidad e conservación que permitisen comercializar un produto así e, ao mesmo tempo, conservar as características organolépticas do bo café. A guerra permitira constatar que se trataba dunhas doses de café soluble que podían prepararse en condicións rápidas e cómodas, cuestións moi valoradas nos esquemas domésticos da segunda metade do século XX.

Non se pode pedir máis. Seica a lúa?

Teño entendido que tamén se investigaron fórmulas paira equipar aos astronautas con cafés liofilizados no seu avituallamiento. Xa veremos.

Aterrar na España de Franco foi, por certo, case tan difícil como facelo na lúa.

O café soluble tardou en chegar a España, un país onde o café en si considerábase xa una materia prima transformada de monopolio estatal. Chegou por fin en 1954, tras exitosas presentacións en feiras de mostras nas que adquiriu gran popularidade. Con todo, viña fabricando desde 1944 na fábrica da Penilla (Cantabria), con cafés achegados pola entón Dirección Xeral de Prazas e Provincias Africanas. Até 1954, a súa venda só estaba permitida neses territorios. A sociedade peninsular saía lentamente dunha etapa de racionamentos moi estrita, na que todo o enlatado ou artificioso carecía de prestixio, pero Nestlé soubo conectar coa sensibilidade española do momento e ofrecer un produto da súa confianza.

Os anuncios con sintonía de Francis Lai axudaron o seu.

A historia de Nescafé vai moi unida á dos seus anuncios. Desde un principio, pensouse no café soluble como un produto popular e buscouse a sintonía co gusto e o estilo do cidadán medio. A filosofía de «os bos momentos» distribuíuse durante 50 anos a través de 32 campañas publicitarias de televisión que, recentemente, culminaron cun Gran Ampe de Ouro, premio concedido pola Asociación de Medios Publicitarios de España (AMPE), á mellor creación publicitaria no ano 2003.

Supoño, con todo, que do café soluble elaborado fai 50 anos na Penilla ao de agora na fábrica de Xirona cambiarían moitas cousas.

O café soluble de entón non sería apto paira as esixencias de consumo actuais. En 50 anos buscáronse grans de calidade moi superior aos que entón tiñamos, o proceso industrial desa gran cafetera que é hoxe a fábrica de Xirona ten en conta novos criterios de solubilidad, conservación, aroma, presentación e imaxe.

O café moído non se puido comercializar en España até 1984. Por tanto, tiveron un bo treito expedito.

Parece difícil de crer que o café moído non se legalizou e comercializado antes [las administraciones alegaban razones de seguridad, para evitar fraudes alimenticios], pero a súa entrada no mercado non prexudicou demasiado ao café soluble instantáneo. O 95% do café tostado moído canibalizó ao propio café, non ao café soluble que naquel momento dispuña xa dun perfil de sabor propio e dun público diferenciado e fiel. En Nestlé non quixemos nunca entrar en conflito cos demais cafés. Entendemos que hai un espazo e un mercado paira cada tipo.

Pero, a priori, vender café soluble a países con tanta tradición de café forte como España ou Italia puidese non ser rendible…

As regras de mercado son ás veces paradoxais: A que nunca adiviñaría cal é o segundo país do mundo, tras EEUU, onde se consome máis café descafeinado?

A LENDA DO PASTOR

Img

«O café é o ouro do home común; como o ouro, é capaz de brindar importantes sensacións de luxo e de nobreza». Díxoo Abd-Ao-Kadir en 1557. Si a historia do café soluble arrinca dun acordo entre políticos brasileiros e científicos suízos, o gran de café ten a súa orixe na lenda dun pastor etíope do século III quen observou que as súas cabras, tras merendar bayas dun arbusto, empezaban a executar cabriolas e xogos estraños. Chegou á conclusión de que as bayas avermelladas eran, en realidade, un poderoso estimulante e decidiu moelas paira facerse una infusión. Viu entón que aquela bebida lle permitía fuxir do soño e dedicar moitas máis horas á oración.

Lendas á marxe, sábese que durante o renacemento existía un elixir chamado «viño de Arabia» formulado a base de café e que era coñecido en Adén, Exipto, Siria e Turquía. Durante os séculos XVI e XVII, a presenza otomá en Austria sentou a tradición de «lugares de café» [equivalentes a los actuales cafés) que proliferaron rapidamente por Europa en dirección a Francia, Alemaña, Holanda ou Reino Unido. Os holandeses foron os primeiros en cultivar café ultramarino. Ingleses, franceses, portugueses e españois explotaron tamén a baya nas súas colonias e, na Norteamérica independente, o café púxose de moda como contraposición ao té dos ingleses.

Ao comezo do século XIX o café converteuse, así, na colleita máis exportable do mundo e nun recurso esencial paira os países en desenvolvemento. Tras o petróleo, o café pasou a converterse na materia prima máis exportada, por un valor anual de 12.000 millóns de euros. O seu prezo é obxecto constante de especulacións mercantís. A modo de curiosidade, non é en Etiopía nin nos emiratos árabes onde actualmente consómese máis café, senón en Finlandia; cada finlandés consome una media de 1.400 cuncas ao ano. Ao outro extremo atópase China, con menos dunha cunca por habitante e ano.


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións