Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Lactosuero, de residuo a aditivo alimentario

Un novo achado permite aproveitar como aditivo aromático este residuo contaminante procedente da produción de queixo

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 15 de Outubro de 2009
img_lactosuero

O lactosuero é un produto contaminante moi rico en lactosa que se xera como residuo durante o proceso de elaboración do queixo. Esta sustancia, que alcanza un volume de centos de miles de litros ao ano en toda España, constitúe un problema para o sector lácteo. As pequenas queserías deben contratar a súa recollida con grandes produtores que dispoñen de plantas de tratamento. En caso de verterse aos ríos, supoñen un caldo de cultivo de bacterias que consomen gran cantidade de osíxeno, polo que deterioran a calidade da auga. Expertos do CSIC acharon unha alternativa que permite aproveitar este residuo e formar compostos químicos que se poden utilizar tanto na industria alimentaria como na farmacéutica e cosmética.


Durante a elaboración do queixo xérase lactosuero, un residuo moi contaminante de gran carga orgánica. Hai dúas alternativas para a súa xestión: sometelo a transformacións biolóxicas encamiñadas á súa descontaminación ou usalo como base para a produción de compostos de interese. O grupo de investigadores do Instituto de Agroquímica e Tecnoloxía de Alimentos (IATA) do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC) inclinouse por esta última opción.

Unha nova saída
Diacetilo e acetoína son dous compostos que se obteñen do lactosuero e utilízanse como aditivos aromáticos de uso alimentario

Máis aló das solucións biotecnológicas ás que se somete o lactosuero na actualidade, buscáronse outras vías de saída a este residuo e modificouse a bacteria “Lactobacillus casei” mediante técnicas de manipulación xenética. Así se logrou que dous compostos químicos de uso común na industria (diacetilo e acetoína) prodúzanse como aditivos aromáticos.

Os investigadores introduciron un xene procedente da bacteria do queixo “Lactococcus lactis” e, ao mesmo tempo, anularon por mutación dous xenes propios de L. “casei”. Deste xeito, prodúcese menos acedo láctico, aseguran os responsables do proxecto. A bacteria creada á carta dá un valor engadido ao residuo e faino máis rendible, xa que del obtense diacetilo e acetoína. O primeiro composto químico úsase como precursor na fabricación de fármacos, mentres que o segundo é un aditivo aromático de uso alimentario e cosmético.

Os resultados mostran o potencial de Lactobacillus “casei” para ser modificada e utilizada mediante fermentación no aproveitamento e revalorización dalgúns subproductos da industria alimentaria. O estudo encamíñase cara á mellora do rendemento e a manipulación desta bacteria para a síntese doutros aditivos alimentarios, como o sorbitol, un edulcorante moi utilizado polo seu escaso valor calórico.

Sistema convencional

Ata agora, nas plantas de tratamento deste residuo, e a través dun proceso de filtrado, extráense as proteínas do lactosuero e sométense a permeado. Tras este proceso aínda é contaminante porque contén bastante lactosa. No permeado introdúcense bacterias lácticas, como “L. casei”, para que na fermentación xeren acedo láctico, que se usa en alimentación como acidulante e conservante, na elaboración de cosméticos e na produción de bolsas de plástico reciclables.

Este proceso, xa coñecido, desenvolveuse cun rendemento moi alto en biorreactores de células inmobilizadas (a temperatura controlada) con cepas seleccionadas de Lactobacillus “”. En condicións óptimas obtense unha eficacia de conversión de lactosa en láctico próxima ao 100%, cun alto grao de pureza.

BACTERIAS LÁCTICAS

“Lactobacillus casei” é unha bacteria produtora do ácido láctico que se emprega na elaboración de alimentos lácteos probióticos (conteñen microorganismos vivos que exercen importantes efectos fisiológicos se se inxeren en cantidades adecuadas). Este microorganismo, que se atopa de forma natural no intestino e na boca, é moi resistente a rangos moi amplos de pH e temperatura e é anaerobio facultativo, é dicir, capaz de desenvolverse tanto en presenza como en ausencia de osíxeno.

As bacterias do ácido láctico teñen un metabolismo sinxelo, enfocado á conversión rápida de azucre en láctico e que pode ser modificado sen influír noutro. A enxeñaría metabólica é a tecnoloxía encargada da manipulación do ADN que forma parte ou regula as vías metabólicas. Un exemplo cotián é a aplicación deste proceso en certas plantas para aumentar ou diminuír a concentración de flavonoides (pigmentos vexetais) e cambiar a cor das flores a outros que non son posibles en estado salvaxe.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións