Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Lexislación para as encimas alimentarias

A Comisión Europea acaba de presentar a primeira proposta de Regulamento para as encimas alimentarias co fin de acabar cunha situación de inseguridade xeneralizada

A Proposta de Regulamento presentada pola Comisión o pasado 28 de xullo de 2006 cumprimenta un dos obxectivos do Libro Branco sobre Seguridade Alimentaria, que non é outro que o de establecer disposicións específicas relativas ás encimas alimentarias. O lexislador comunitario, tras unha avaliación detallada da situación durante os últimos anos, decidiuse a ampliar os horizontes legais das encimas. Ata a data unicamente tiveron cabida legal as encimas utilizadas como aditivos alimentarios, das que soamente estaban autorizadas dúas delas, a invertasa (E 1103) e a lisozima (E1105).

Agora regulouse o uso de encimas alimentarias en alimentos específicos como zumes de froita, aqueles a base de lactoproteínas ou os destinados ao mercado vitivinícola. As encimas restantes non están actualmente reguladas no ámbito de actuación da UE ou o están como auxiliares tecnolóxicos dos alimentos pola lexislación dos Estados membros, que presenta diverxencias considerables entre eles.

Desta forma, a armonización legal preséntase como unha necesidade para promover o comercio xusto e o funcionamento efectivo do mercado interior das encimas alimentarias e para asegurar a protección da saúde humana e os intereses dos consumidores. O Regulamento proposto determina as condicións de uso das encimas alimentarias, contempla o establecemento dunha lista comunitaria de encimas alimentarias autorizadas e fixa normas de etiquetaxe para as ditas encimas. Ademais, a Proposta completará o marco lexislativo para alimentos e pensos elaborados con organismos modificados xeneticamente (OMG).

A seguridade legal
Ata agora, unhas lexislacións clasificaban as encimas alimentarias como aditivos e outras como auxiliares tecnolóxicos
No ámbito legal, a situación das encimas alimentarias pode considerarse complexa. Aínda que por unha banda a Comisión é consciente de que a lexislación que controla o uso de encimas na transformación dos alimentos non está completamente harmonizada na UE, non é menos certo que, por outro, existe un marco regulamentario nacional para as encimas utilizadas como auxiliares tecnolóxicos na produción de alimentos que difire substancialmente duns Estados membros a outros. Unha das máis soadas polémicas técnico-legais que se dan entre unhas lexislacións e outras é a que vén referida a a clasificación das encimas como aditivos alimentarios ou como auxiliares tecnolóxicos, segundo a súa función no proceso ou no alimento final.

A situación legal afecta tanto á seguridade dos operadores económicos, en canto ás limitacións tecnolóxicas e comerciais ás que están sometidos, como aos dereitos fundamentais dos consumidores, en canto aos posibles efectos que a súa inxesta puidese producir na saúde ou polo que respecta á información que teñen dereito a recibir sobre a súa incorporación ao alimento que adquiren. Puido constatarse que son poucos os Estados membros que teñen un procedemento obrigatorio ou voluntario de autorización, pois a maioría non ten ningún.

Neste sentido, a falta de normas harmonizadas na UE creou non só barreiras ao comercio de encimas alimentarias e dificultado o crecemento neste ámbito, senón que tamén provocou unha situación de inseguridade ante a inexistencia de avaliación da inocuidad e de autorización de encimas alimentarias a escala europea, excepto para as consideradas como aditivos alimentarios.

A armonización da avaliación da inocuidad e da autorización de encimas alimentarias, aínda que vai dar lugar a maiores investimentos iniciais para os operadores económicos antes da súa introdución no mercado, e cuxo custo se cifrou ao redor dos 150.000-200.000 euros por encima, comportará maiores vantaxes para estes, ao establecerse un procedemento comunitario harmonizado con prazos definidos, no canto dos múltiples procedementos nacionais.

A protección da saúde
A Proposta que presenta a Comisión, aínda que ten en conta que historicamente as encimas alimentarias foron consideradas como non tóxicas, recoñece que o desenvolvemento tecnolóxico ha levado á produción de encimas alimentarias cada vez máis complexas e sofisticadas. Neste sentido, establece medidas para evitar algúns perigos como alerxias, efectos secundarios dependentes da actividade residual microbiológica ou toxicidade química. A Proposta considera esencial avaliar a inocuidad de todas as encimas alimentarias, incluídas as producidas por microorganismos modificados xeneticamente, para garantir a seguridade do consumidor.

A presentación desta Proposta persegue, entre outros obxectivos políticos, protexer a saúde humana e os intereses dos consumidores. Neste sentido, propúxose a armonización lexislativa en canto á avaliación da inocuidad e a autorización das encimas alimentarias a escala europea. A avaliación da inocuidad deixouse en mans dun organismo independente que permita o alcance dun nivel de aceptación desexable por parte do consumidor e non xere desconfianza. A estas alturas, ése consciente de que unha situación legal confusa daría lugar á perda de confianza dos consumidores, especialmente polo que se refire a as encimas obtidas de OMG.

O Regulamento proposto aplicarase ás encimas utilizadas con fins tecnolóxicos na fabricación, a transformación, a preparación, o tratamento, o envase, o transporte ou o almacenamento dos alimentos, incluídas as utilizadas como auxiliares tecnolóxicos (encimas alimentarias). As encimas alimentarias someteranse á avaliación da súa inocuidad e á autorización mediante unha lista comunitaria.
Neste sentido, avaliaranse a seguridade, a necesidade tecnolóxica e os beneficios para os consumidores de todas as encimas alimentarias e o seu uso nos alimentos, como tamén se avaliará que non haxa usos enganosos para o consumidor.

Deste xeito, e seguindo a liña de separar a xestión do risco da súa avaliación, a EFSA será a encargada de proceder ás avaliacións de inocuidad, e a Comisión a que estudará a inclusión dunha encima alimentaria na lista comunitaria sobre a base do ditame da Autoridade, tendo en conta os demais criterios xerais (necesidade tecnolóxica, aspectos relativos aos consumidores), debéndose establecer as características técnicas de cada encima alimentaria que vaia a figurar na lista positiva, como os criterios de pureza e a orixe da encima.

A inclusión de encimas alimentarias na lista comunitaria e a súa utilización debe cumprir condicións como que o seu uso proposto non expoña problemas de seguridade para a saúde dos consumidores, que haxa unha necesidade tecnolóxica razoable e que o seu uso non induza a engano ao consumidor. Deste xeito, só as encimas alimentarias que figuren na lista comunitaria poderán comercializarse como tales e utilizarse en alimentos.

Etiquetaxe das encimas alimentarias
Un dos aspectos fundamentais do novo marco lexislativo que se propón é o que ten que ver coa etiquetaxe das encimas alimentarias. A solución final adoptada non seguiu o criterio dalgúns Estados membros e asociacións de consumidores, que eran partidarios dunha etiquetaxe máis específica das encimas presentes nos alimentos. As normas propostas apostan pola etiquetaxe específica e informativa para as encimas que teñen unha función tecnolóxica nos alimentos finais. Neste sentido, as encimas alimentarias que se usen da mesma maneira que os aditivos alimentarios, para exercer unha función tecnolóxica no alimento final, deben etiquetarse coa súa función (por exemplo, estabilizador) e o seu nome específico.

O Regulamento proposto introducirá requisitos de etiquetaxe para as encimas alimentarias vendidas ao fabricante ou directamente ao consumidor. A efectos da etiquetaxe, as encimas utilizadas nos alimentos consideraranse ingredientes similares aos aditivos no sentido da Directiva 2000/13/CE en materia de etiquetaxe, presentación e publicidade dos produtos alimenticios. O lexislador comunitario é consciente de que na maioría dos casos, as encimas alimentarias utilizaranse como auxiliares tecnolóxicos, é dicir, que se atoparán nos alimentos como residuos, se se atopan, e non terán ningún efecto tecnolóxico no produto final. A Proposta, tendo en conta o feito de que se avaliará a inocuidad de todas as encimas alimentarias, dispuxo eximir da etiquetaxe as utilizadas como auxiliares tecnolóxicos.

A Proposta dispón de normas diferenciadas para a etiquetaxe de encimas alimentarias destinadas á venda ao consumidor final e aquelas que non son destinadas a estes. Desta forma, as encimas alimentarias destinadas á venda ao consumidor final só poderán comercializarse se os seus envases ou recipientes levan determinadas indicacións, con caracteres visibles, claramente legibles e indelebles, como son a denominación de venda da encima alimentaria, que consistirá no nome establecido por calquera disposición comunitaria que se aplique á encima alimentaria en cuestión.

Tanto nun suposto, como noutro, as encimas alimentarias non destinadas á venda ao consumidor final véndanse separadamente ou mesturadas entre si, os seus envases ou recipientes levarán a información sobre cada encima alimentaria, en canto ao nome, se o establece o Regulamento proposto, ou unha descrición da encima o suficientemente exacta como para distinguila dos produtos cos cales podería confundirse. Como requisitos de información xeral sobre as encimas alimentarias establécese que no envase ou os recipientes das encimas alimentarias figurará a seguinte información:

  • A expresión «para uso alimentario» ou ben «uso alimentario restrinxido», ou unha referencia máis específica á súa utilización alimentaria prevista.
  • As condicións específicas de conservación e de utilización.
  • As instrucións de uso, no caso de que a súa omisión non permita facer un uso apropiado da encima alimentaria.
  • Unha indicación que permita identificar a partida ou o lote.
  • O nome ou a razón social e a dirección do fabricante, o empaquetador ou o vendedor.
  • A cantidade neta.

Tamén se prevén normas especiais de etiquetaxe para as encimas alimentarias que se vendan mesturadas entre si, e para aqueles supostos nos que se incorporan ás encimas alimentarias outras sustancias, materiais ou ingredientes alimentarios

PERÍODO TRANSITORIO

Img aditivo1
O Regulamento sobre encimas alimentarias proposto dispón o establecemento dunha lista comunitaria de encimas alimentarias autorizadas unha vez que a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) avaliase a súa seguridade. A Comisión recoñece que no mercado comunitario existen xa unhas duascentas encimas alimentarias, suxeitas ás leis nacionais dos Estados membros.

Aínda que recoñece que a avaliación da súa seguridade e a súa incorporación á lista comunitaria deben producirse sen dificultades e de forma xusta para todos os produtores, posto que moitas encimas alimentarias xa se comercializan na Comunidade, a Proposta prevé un período transitorio ata o establecemento inicial da lista comunitaria. Neste sentido, a Comisión considera que a transición a unha lista positiva comunitaria debería realizarse sen problemas e non debería xerar condicións inxustas para os produtores de encimas.

Por iso, a proposta establece un período inicial de 24 meses tras a data de aplicación das medidas de execución previstas no Regulamento común de procedemento, prazo durante o cal poden presentarse solicitudes. Está previsto que a lista comunitaria crese nun só paso, unha vez que a autoridade emitise o seu ditame sobre todos os produtos dos que se presentou información suficiente no mencionado período de 24 meses.

A Proposta vai permitir, ata o establecemento da lista comunitaria, que as encimas alimentarias e os alimentos fabricados con encimas alimentarias poidan comercializarse e utilizarse segundo as normas nacionais existentes. Un período transitorio será de aplicación tamén para os requisitos de etiquetaxe. Durante ese período transitorio, a Comisión deberá manter e abrir ao público unha base de datos das encimas alimentarias para as cales se presentou unha solicitude válida, na que se informe tamén do estado en que se atopa a súa avaliación.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Proposta de Regulamento do Parlamento Europeo e do Consello sobre encimas alimentarias, polo que se modifican a Directiva 83/417/CEE do Consello, o Regulamento (CE) nº 1493/1999 do Consello, a Directiva 2000/13/CE do Parlamento Europeo e do Consello, e a Directiva 2001/112/CE do Consello. COM (2006) 425 final, de 28 de xullo de 2006.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións