Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Límites legais á cosmética alimentaria

A presenza no mercado de alimentos con propiedades cosméticas pasa por comprobar a natureza do produto e a adecuación das súas propiedades á legalidade

Un cosmético, por exclusión legal, nunca pode chegar a ser un alimento. A acción de inxerir ou a probabilidade razoable de selo, que é propia da definición dos alimentos, impídelles alcanzar a categoría legal de cosméticos. Iso parece non impedir, de momento, que un alimento, que cumpre coa lexislación que lle é propia, poida facer referencia a propiedades cosméticas sen que lle sexa de aplicación a normativa de produtos cosméticos, moito máis estrita.

A utilización de certos alimentos polas súas propiedades cosméticas non é ningunha novidade, pois vén facéndose desde tempos remotos. E aí están as propiedades cosméticas, atribuídas desde antigo, e aínda aplicadas, do aceite de oliva, o ovo ou mesmo o pepino, sen ir máis lonxe. A utilización con fins cosméticos destes produtos deixaba atrás a súa finalidade nutricional e a súa condición de alimento, dándose aplicación dos mesmos de forma superficial a través da pel ou do cabelo, para conseguir unha mellor estética corporal ou unha adecuada hixiene. Non é de estrañar que a industria cosmética haxa utilizado moitos deles como ingredientes dos seus produtos finais.

Agora, fundamentándose na relación existente entre alimentos e as súas propiedades cosméticas, aparecen novas fórmulas de alimentación para mellorar a aparencia externa de quen os consomen. Desta forma, xa non será estraño, como así sucede desde hai xa uns días, que ao consumidor ofrézaselle un novo alimento con beneficios testados sobre a calidade e a saúde da pel en forma de iogur. A propia empresa que lanzou o novo produto denomina este novo ámbito como a «nutricosmética».

As dúbidas que a priori pode expor esta nova fórmula alimentaria veñen dadas pola adecuación ou non da información que acompaña ao produto á legalidade vixente. Non cabe dúbida de que a interpretación que puido facerse da normativa actual parte dos difusos parámetros legais entre alimentos e cosméticos, así como as normas que regulan a súa etiquetaxe e publicidade, que parecen permitir, de momento, certas referencias non expresamente prohibidas pola lexislación vixente de alimentos.

Alimentos ou cosméticos
Unha cuestión a dilucidar é se un alimento pode facer referencia a propiedades cosméticas

Os límites legais para diferenciar un cosmético dun alimento están fixados pola normativa comunitaria. En ambos os casos existe unha lexislación propia, aplicable de forma harmonizada en cada un dos Estados membros, na que se procede a definir legalmente un alimento e un cosmético. A diferenza fundamental entre ambas as categorías de produtos reside no destino que se fai dos mesmos polos seres humanos.

No caso dos alimentos, cuxa definición legal foi concretada por un Regulamento comunitario aprobado en 2002, deberá tratarse de calquera sustancia ou produto destinados a ser inxeridos polos seres humanos ou con probabilidade razoable de selo, tanto se foron transformados enteira ou parcialmente coma se non. A norma exclúe, de forma expresa, aos cosméticos.

Polo que respecta aos cosméticos, a lexislación comunitaria estableceu o seu ámbito de aplicación mediante unha Directiva aprobada en 1976. A incorporación da mesma ao noso dereito nacional non se realizou ata 1997, que ademais, ha ido incorporando sucesivas modificacións. A última delas, que data de principios de 2005, introduce a definición legal de produto cosmético: toda sustancia ou preparado destinado a ser posto en contacto coas diversas partes superficiais do corpo humano (epidermis, sistema piloso e capilar, uñas, beizos e órganos xenitais externos) ou cos dentes e as mucosas bucais, co fin exclusivo ou principal de limpalos, perfumarlos, modificar o seu aspecto e/ou corrixir os cheiros corporais e/ou protexelos ou mantelos en bo estado.

A norma exclúe de forma expresa aqueles preparados destinados á prevención, diagnóstico e tratamento de enfermidades, así como os destinados a ser inxeridos, inhalados, inxectados ou implantados no corpo humano. Tampouco se consideran cosméticos aqueles preparados destinados á protección fronte á contaminación ou infección por microorganismos, fungos ou parásitos.

Neste sentido, a principal cuestión a dilucidar ante a presenza no mercado de alimentos (sustancia que se inxere ou con probabilidade de selo) con propiedades cosméticas (fin exclusivo ou principal de limpar, perfumar, modificar o seu aspecto e/ou corrixir os cheiros corporais e/ou protexer ou manter as diversas partes superficiais do corpo humano ou os dentes e as mucosas bucais en bo estado) é a de comprobar a natureza do produto comercializado e a adecuación das propiedades que se informan á legalidade vixente, así como se das mesmas pode inferirse algún tipo de risco, confusión ou erro ao consumidor final.

Por iso, podemos chegar a preguntarnos se é lícito que un alimento, cuxo ámbito propio de cumprimento é o estritamente alimentario, por definición, poida facer referencias a propiedades cosméticas, sen que lle sexa aplicable o ámbito propio ao que fai referencia, por exclusión.

A PUBLICIDADE DOS COSMÉTICOS

Img barometro2
A normativa de cosméticos parece ser moito máis estrita que a alimentaria en canto a etiquetaxe e publicidade dos seus produtos refírese, así como a evitar o risco de confusión ao consumidor na súa presentación. Neste sentido, establece que o texto, denominacións, marcas imaxes e outros signos, gráficos ou non, que figuren na etiquetaxe, os prospectos e a publicidade dos produtos cosméticos, non atribuirán aos mesmos características, propiedades ou accións que non posúan ou que excedan das funcións cosméticas, como propiedades curativas, afirmacións falsas ou que induzan a erro.

Da mesma forma, e polo que se refire a as denominacións dos produtos cosméticos, establece que non poderán dar lugar a confusión con medicamentos, especialidades farmacéuticas ou produtos alimenticios. Ademais, e a fin de evitar riscos de tipo sanitario, impón a obrigación, en canto aos envases e presentacións destes produtos, de que non poidan prestarse a confusión con alimentos ou outros produtos de consumo. O control da publicidade e propaganda comerciais e a vixilancia do cumprimento de todos e cada un dos anteriores requisitos, corresponde ás Administracións públicas no ámbito das súas competencias, que deberán realizar o control necesario para que se axusten a criterios de veracidade no que afecta á saúde, limitando todo aquilo que poida constituír un prexuízo para a mesma.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Real Decreto 1599/1997, de 17 de outubro, sobre produtos cosméticos. BOE número 261/1997, de 31 de outubro de 1997. Modificación última realizada por Real Decreto 209/2005, de 25 de febreiro. BOE 49/2005, de 26 de febreiro de 2005.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións