Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

María Neira, presidenta da Axencia Española de Seguridade Alimentaria

«Non serve de nada pór no mercado alimentos inocuos se logo provocan obesidade»

A Axencia Española de Seguridade Alimentaria (AESA) acaba de incorporar entre os seus obxectivos de futuro os factores nutricionais como elemento de seguridade. O enfoque, certamente novo, vai máis aló da inocuidad dos alimentos. Como asegura a súa presidenta, María Neira, non abonda con que un alimento non cause dano. Para que sexa seguro o seu consumo debe ser responsable e informado.

María Neira preside a Axencia Española de Seguridade Alimentaria desde a súa creación, hai pouco máis de dous anos. Neste tempo quixo sobre todo que a información ao público fose «transparente» e que a actividade da AESA tivese «o debido rigor científico». Médico de formación -antes de ocupar o seu presente cargo traballou nove anos na Organización Mundial da Saúde-, Neira asegura nesta entrevista que estamos nuns «niveis altísimos» de seguridade alimentaria. Explica tamén o seu gran reto para este ano: incluír a nutrición entre os obxectivos da axencia. Proba da súa intención é a participación da AESA na campaña contra a obesidade do Ministerio de Sanidade.

Faga balance da súa xestión á fronte da AESA.

Era obrigado que España tivese unha axencia de seguridade alimentaria, así que o primeiro obxectivo xa se cumpriu. O segundo consistía en facela funcionar co debido rigor científico, e creo que o conseguimos. Apoiámonos en moitos expertos e consultamos a todos os sectores. Hai persoas con moita experiencia que, na miña opinión, non se estaba aproveitando. Agora creamos unha filosofía de foro. E o terceiro obxectivo era xestionar todo canto nos incumbe sen sobresaltos mediáticos, pero con eficacia e transparencia, porque se non se xera desconfianza, sospeita. E isto é novo: na información oficial sempre houbo tendencia á discreción, e está ben, pero debe ser transparente. Ademais somos o punto focal para as redes de alerta europeas: procesamos e reenviamos moi rápido a información que recibimos, de Europa e países terceiros ás Comunidades Autónomas e viceversa. Só así podemos manter o compromiso de retirar do mercado un produto perigoso en menos de 24 horas.

Ocorre con frecuencia o ter que retirar alimentos?

Que se retiren produtos é algo normal, o raro sería que non se retirase nada, porque significaría que o sistema non está a funcionar ben. Conseguir o 100% de perfección é case imposible neste campo. De todos os xeitos, moitas veces trátase de cuestións non relacionadas directamente coa calidade do alimento, senón coa etiquetaxe, por exemplo.

Agora o gran reto supoño que será a rastrexabilidade.

En realidade o ano da rastrexabilidade foi 2004, porque houbo que prepararse. A rastrexabilidade supón unha revolución en canto ao cambio de mentalidade. Os consumidores ás veces non nos damos conta do altísimo nivel de seguridade alimentaria en que estamos. É moi forte que sexamos capaces de rastrexar un alimento ata que foi penso.

Poña un exemplo do que significa a rastrexabilidade.

«A AESA é o punto focal entre as redes de alerta europeas, España e as comunidades autónomas»Hai un moi recente. Holanda detecta que hai dioxinas no leite e en moi poucas horas xa sabiamos a orixe do problema: nunha mina en Alemaña houbo fai anos un incendio que contaminou o chan, e de aí saíron as arxilas en que estiveron as cascas de pataca que comeron as vacas contaminadas. En España soubemos en cuestión de horas que había dúas tenreiras afectadas, e como se chamaban e onde estaban. É case como de ciencia ficción. Implica, por exemplo, que non hai que parar toda a produción de leite dun país.

E que supón para as empresas?

É máis traballoso, pero a medida que se vaian adoitando daranse conta de que a rastrexabilidade ten moitas vantaxes. No fondo é un proceso sinxelo: trátase de saber de quen se recibe un produto e a quen se vende. Os papeis mantéñense durante uns meses.

A rastrexabilidade viña aplicándose xa desde hai anos coa carne, non?

Si, pero non de forma tan completa como agora. Agora hai que facer a rastrexabilidade dos pensos tamén.

Como se está seguro de que os documentos que sosteñen a rastrexabilidade, os papeis de cada ‘elo’ da cadea, responden á realidade?

Para empezar, a industria alimentaria debe cumprir a regulamentación, debe saber que non hai sustancias nocivas nun produto antes de polo no mercado. É responsabilidade da industria, a Administración non pode facer controis a cada penso. Pero por suposto estes controis fanse. Xa os había e seguiraos habendo.

As Comunidades Autónomas teñen as competencias nesta materia. Teñen os laboratorios suficientes como para efectuar eses controis?

Non hai que ter 17 laboratorios sofisticados en España. Cremos que non é necesario un laboratorio de biotoxinas en Estremadura, nin un laboratorio de detección de OGM [organismos modificados genéticamente] en cada comunidade. O que si é necesario é a capacidade de actuar de forma coordinada. Nós estimulamos ás comunidades para que melloren a súa capacidade de laboratorio, pero non se trata de que todo se multiplique por 17, senón de dispor dunha canteira de servizos e de poder intercambiar exames.

A Axencia de Seguridade Alimentaria participa na campaña contra a obesidade.

«A rastrexabilidade é un proceso sinxelo: trátase de saber de quen se recibe un produto e a quen se vende»Si, facémolo por coherencia. Démonos conta de que non basta con pór no mercado alimentos inocuos se logo provocan obesidade, diabetes ou hipercolesterolemia. O gran reto deste ano é que a Axencia de Seguridade Alimentaria o sexa ademais de nutrición. Sabemos que é moi difícil establecer a fronteira do mal uso dun alimento, pero parecíanos importante. Por iso estamos a liderar no Ministerio de Sanidade unha estratexia de prevención da obesidade, a Estratexia NAVES [Nutrición, Actividad Física y Prevención de la Obesidad].

Pero, pode a Administración dicirlle a unha empresa que cambie a composición dun alimento porque consumido en exceso é malo? Ademais, se as empresas saben que facendo un produto máis doce venden máis, pois…

Negociaremos coa industria para que reduza a cantidade de determinados compoñentes, pero non queremos usar medidas represivas, nin queremos que a industria fabrique só leituga. O que queremos é cambiar profundamente o noso estilo de vida. A obesidade é un problema multidisciplinar, con moitas vertentes. É un problema social, económico, cultural… Por iso temos que atraer á estratexia a todos os que poidan promover unha alimentación e un estilo de vida saudables. Dirixímonos á industria alimentaria, de catering, de alimentación colectiva, de lecer, aos medios de comunicación, aos pais…

Pódese loitar contra unha avalancha de anuncios de alimentos moi doces, por exemplo, dirixidos aos nenos?

Independentemente do que digan as industrias ou a publicidade, eses nenos teñen pais, educadores. E eles teñen un papel fundamental na creación duns hábitos nutricionais. Non podemos inhibirnos e botar a culpa á industria ou as escolas, porque no fondo as decisións sobre que comemos tomámolas nós: o meu corpo cóidoo eu.

É optimista respecto dos resultados que se obterán?

A obesidade é o reto da saúde pública do século XXI. E non podemos deixar de asumilo porque sexa difícil.

PRODUTOS QUE NON AMENTEN E RISCOS QUE ven VIR

Img industria1
María Neira exponse ambiciosos retos para o novo ano. O primeiro é pasar da seguridade alimentaria á nutrición, pero non é o único. Entre os máis importantes está o «proxecto de alegacións nutricionais», que desenvolve a Comisión Europea e que pensado sobre todo para os chamados alimentos funcionais. «Trátase de que o produto faga realmente o que di que fai. Hai que facer unha lexislación máis severa, para que o que se alegue estea apoiado por unha documentación científica seria», explica Neira.

Outro dos retos ten unha aura futurista: a capacidade de adiantarse aos riscos. «Queremos que os laboratorios poñan a punto novas técnicas para detectar posibles riscos», di a presidenta de AESA. Un exemplo: o estudo de sustancias que non provocan intoxicacións agudas pero cuxo efecto acumulativo a longo prazo non se coñece.

Con todo, Neira admite que co persoal ao seu cargo haberá que traballar moi duro para cumprir os obxectivos. Na axencia traballan oficialmente 240 persoas, das que 156 están nos laboratorios. «Tratamos de suplir a falta de recursos humanos recorrendo ás redes de expertos, pero non nos viría nada mal un aumento de persoal».


Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións