Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Medidas ambientais no ámbito agrario

A Unión Europea impulsa medidas e axudas específicas paira implementar técnicas de xestión sustentable na agricultura

Img

Nos últimos anos apareceron normas e institucións cuxa misión específica é a protección internacional da nosa contorna. A necesidade imperativa de protexer o medio ambiente foi una constante proclamada desde os máis diversos organismos. Con todo, o marco xurídico do que nos dotamos, ten o cualificativo de soft law (dereito brando), carente da rixidez necesaria para que sexa efectivo.

A globalización do fenómeno determinou que este tipo de actuacións, pouco esixentes, fosen introducidas tamén no medio rural e agrario. A eficacia das mesmas dependerá nalgúns casos da vontade dos destinatarios do réxime de axudas á utilización de métodos de produción agraria compatibles co medio ambiente.

Un novo escenario
A agricultura e a gandaría son considerada pola Unión Europea como uno dos sectores prioritarios na integración ambiental
A agricultura e a gandaría son considerada pola Unión Europea como uno dos sectores prioritarios na integración ambiental. As razóns deben de localizarse na súa cada vez máis notable incidencia «no chan e na calidade das augas, na biodiversidade, na paisaxe, na vertebración do territorio, no asentamento da poboación ou nas raíces culturais».

Como recoñecen as propias institucións, a agricultura está fronte a un novo escenario, froito, entre outros factores, das crecentes tendencias da Política Agraria Común. E é que os agricultores europeos, como se apunta, xa están familiarizados con conceptos talles como as Boas Prácticas Agrarias, a Ecocondicionalidad, as Medidas Agroambientais ou a multifuncionalidad da Agricultura.

A primeiros de xaneiro de 2001 o Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación aprobou un Real Decreto que tiña por finalidade establecer un réxime de axudas paira fomentar a utilización de métodos de produción agraria que permitisen protexer o ambiente e conservar o medio rural, contribuíndo á consecución de obxectivos comunitarios en materia de agricultura e medio ambiente.

A norma en cuestión pon ao descuberto algúns do déficit de carácter agroambiental que afectan as explotacións agrarias españolas e ao territorio agrícola afectado polas mesmas. A pretensión da Administración non é outra que corrixir os problemas aos que se deron publicidade. Como obxectivos a alcanzar, sinalan os que fan referencia a unha utilización racional do uso da auga e mellora da súa calidade; a loita contra a erosión e mellora da estrutura e fertilidade dos chans agrícolas; a prevención de riscos naturais e mellor utilización dos espazos rurais; e a protección da biodiversidade e as paisaxes agrarias.

Os problemas agroambientais
A regulación comentada destaca diversos riscos ambientais paira os que se establece un plan de axudas específicas, de acollemento voluntario por parte dos seus destinatarios. Algúns destes problemas son relevantes e na solución dos mesmos parece apelarse ás boas prácticas do agricultor responsable.

Así, destácase que o laboreo dos chans españois é una das prácticas máis problemáticas desde o punto de vista agroambiental. A explicación desta conclusión localízase no feito de que a mecanización do campo e a aparición de máquinas, cada vez máis grandes e potentes, orixinaron graves problemas de erosión e perda de fertilidade dos chans en moitos casos.

Outro dos aspectos destacados é o tema, sempre tan controvertido, da auga. Neste sentido, apela por someter a un mantemento adecuado o sistema de rega implantada, a fin de evitar perdas de auga; controlar o mal estado da rede de rega interna da explotación; reparar as acequias; e substituír as pezas defectuosas dos sistemas de aspiración, impulsión e distribución que poidan conducir a perdas directas de auga ou una mala eficiencia do sistema de rega.

No que respecta ao uso de fertilizantes, aínda que considera que a contaminación por un mal uso e abuso de fertilizantes (especialmente os nitrogenados) non representa un problema na maior parte do territorio español (basicamente zonas de secaño), recoñece como zonas vulnerables a nitratos aquelas con alta concentración de explotacións intensivas de porcino e as zonas de rega. E por último, despunta certas problemáticas a combater con respecto a estiércoles e xurros, utilización racional de produtos fitosanitarios, eliminación de materiais residuais (utilizados na produción e restos de poda, plásticos usados e outros residuos), abandono de cultivos e sanidade animal.

AGRICULTOR RESPONSABLE E BOAS PRÁCTICAS

Img agricultura2

Segundo recoñece o propio Ministerio de Agricultura, Gandaría e Pesca, as medidas agroambientais foron expostas en España dentro de una estratexia global de desenvolvemento rural, e orientadas cara a un modelo de agricultura sustentable e con múltiples funcións, así como á protección do patrimonio ecolóxico. Os obxectivos das medidas agroambientais céntranse en cinco eixos de actuación: auga, chans, riscos naturais, biodiversidade e paisaxe. Existen nove medidas diferentes, que comprenden 104 actuacións, paira cada una das cales se especifican uns obxectivos en función dos cinco eixos de actuación.

Por outra banda, o respecto ás boas prácticas agrarias habituais é un requisito básico paira acceder aos beneficios derivados desta liña de actuación. Así, «a conservación do chan mediante a prohibición do laboreo a favor de pendente, o uso das alternativas e rotacións de cultivo adecuadas a cada territorio, a utilización eficiente dos recursos hídricos, a racionalización no emprego de agroquímicos tendo en conta as zonas vulnerables e os niveis comparativos establecidos na Directiva de Nitratos, a prohibición de quéimaa de restrollos e o bo uso dos restos de cultivo, así como o respecto dunhas cargas gandeiras determinadas», constitúen o núcleo fundamental das boas prácticas a respectar paira poder acollerse ás axudas que levan a realización destas medidas, segundo destaca a propia administración.

Ademais das medidas adoptadas, a protección do medio ambiente require de actuacións adicionais por parte da administración comunitaria que profunden en prácticas máis correctas no sector agrario mediante un coñecemento adecuado dos riscos e as maneiras de previlos. Así, é de destacar que se constituíu por parte dos Ministerios de Agricultura, Pesca e Alimentación, dentro da Rede de Autoridades Ambientais (ámbito comunitario) un módulo de sensibilización paira o sector agrario coa finalidade de integrar a protección do medio ambiente na agricultura, pois se considera fundamental que os traballadores do sector agrario tomen conciencia dos temas agroambientais que lles afectan.

Bibliografía

  • REAL DECRETO 4/2001, de 12 de xaneiro, polo que se establece un réxime de axudas á utilización de métodos de produción agraria compatibles co medio ambiente.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións