Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Mellora a calidade da auga potable

O 87% da poboación mundial dispón xa deste recurso inocuo, grazas aos esforzos por optimizalo

A pouca ou baixa calidade da auga ten importantes repercusións na saúde humana. Así o corroboran os últimos datos da Organización Mundial da Saúde (OMS), segundo os cales case o 39% da poboación mundial, é dicir, máis de 2.600 millóns de persoas, carece de servizos de saneamento. Aínda que o problema asóciase sobre todo a estas poboacións, e na UE considérase un alimento “seguro”, nalgunhas zonas as enfermidades causadas por auga contaminada poderían ser máis que as patoloxías detectadas ata o momento. Microorganismos, sustancias químicas ou radioactivas inflúen no grao de calidade e, por tanto, intensificar os coñecementos neste campo debe axudar a desenvolver novas directrices destinadas a mellorala. Os esforzos empezan a dar bos resultados se se atende ás últimas cifras respecto diso, que indican que o 87% da poboación mundial xa dispón de auga potable.

Img botellin
Imaxe: Carlos Gustavo Curado

Se se cumpre co prometido no ano 2000, cando se aprobou a Directiva marco da auga, os Estados membros mellorarían a calidade de todas as augas de consumo antes de 2015. A Directiva obriga a construír instalacións de tratamento adecuadas nos municipios de determinadas dimensións, posto que só o 51% das plantas de tratamento da UE, antes da ampliación de 2004, cumpría as normas previstas na Directiva. A pesar de que os informes presentados polos 27 Estados membros confirman melloras neste campo, tamén se aprecian deficiencias. Un dos principais problemas que afectan a auga é a presenza de bacterias, virus, protozoos e algas, así como nitratos en augas superficiais.

Unha das apostas para eliminalos ou reducilos é a aplicación de múltiples “barreiras”, segundo a OMS, que rebaixen os niveis de contaminantes prexudiciais. O tres eixos que permitiron conseguir unha mellora no acceso deste alimento foron o impulso á protección de recursos hídricos, as operacións de tratamento e a xestión dos sistemas de distribución que manteñen a calidade da auga tratada. Os patógenos fecais procedentes de animais necesitan máis atención, xa que en ocasións son responsables de variacións bruscas da calidade microbiológica da auga, con aumentos repentinos de concentración de patógenos e o consecuente risco de brotes de enfermidades.

Calidade por encima de cantidade

A xestión da auga debe enfocarse cara á protección dos recursos hídricos, máis que á limpeza tras a contaminación

Unha das principais dificultades relacionadas cun adecuado acceso a auga potable é, ademais da súa escaseza -sobre todo en determinadas zonas xeográficas-, que se garantan tanto a xestión como a calidade. Así o expuxo a Organización das Nacións Unidas (ONU) con motivo da celebración, o pasado 22 de marzo, do Día Mundial da auga. Este ano, a lema da xornada foi “Auga limpa para un mundo san” e, con el, evidenciáronse as dificultades para conservar, utilizar e protexer os recursos hídricos en todo o mundo. Un dos aspectos que quixeron reforzar os expertos foi a calidade, tanto ou máis importante que a cantidade.

De cumprirse as expectativas, a poboación mundial podería chegar a 8.100 millóns de persoas no ano 2030, o que obrigaría a manter un ritmo de produción de alimentos elevado, é dicir, durante os próximos 30 anos necesitaríase destinar a uso agrícola un 14% máis de auga doce. Este e outros retos inscríbense nos Obxectivos de Desenvolvemento do Milenio (2005-2015). Aínda que xa se conseguiron melloras importantes, aínda hai graves problemas de saneamento. Desde a ONU, apuntan que a xestión da auga debe centrarse en protexer “os recursos hídricos máis que en limpar tras a contaminación”.

Transmisión

Entre as enfermidades máis habituais, destacan as provocadas por bacterias como “Vibrio cholera” (causante de cólera), “Campylobacter jejuni” e “Yersinia enterolitica” (gastroenterites agudas e diarreicas) e “Shigela” (disentería). As augas superficiais convértense, xunto cos alimentos, noutra fonte importante de infeccións bacterianas. Nestes casos, deben terse en conta aspectos como o tipo de masa de auga (río, encoro, presa), características físicas como a profundidade ou a altitude, o caudal da auga de orixe, a constituíntes da auga (físicos, químicos, microbianos) e se se practica algún tipo de actividades recreativas e humanas.

As enfermidades relacionadas co uso de auga engloban ás causadas por microorganismos e sustancias químicas presentes na auga potable; a esquistosomiasis, que ten parte do seu ciclo de vida na auga; a malaria, cuxos vectores están relacionados con este líquido; e enfermidades como a legionelosis, transmitida por aerosois que conteñen microorganismos. Constitúen tamén un vehículo de transmisión, ademais dos alimentos contaminados, as mans e os utensilios, sobre todo cando o saneamento e a hixiene son deficientes.

PARÁMETROS DE CALIDADE

A auga de consumo humano debe ser, segundo o Real Decreto 140/2003, “salubre e limpa”. Estes termos implican que non debe conter ningún tipo de microorganismo, parásito ou sustancia, “nunha cantidade que poida supor un risco para a saúde humana”. Pode axudar a establecer a seguridade atender a parámetros físicos como a transparencia, a turbidez, a cor, o cheiro ou o sabor. Aínda que non son índices de medición fiables ao 100%, permiten establecer certa clasificación da calidade. Os parámetros biolóxicos, que se refiren a os microorganismos patógenos, baséanse en xeral na medición de bacterias coliformes presentes na auga, unha análise que se completa co estudo da presenza de salmonelas, estafilococos patógenos, bacteriófagos fecais e enterovirus.

A lexislación europea establece a realización de controis específicos no caso de que estas augas se destinen ao consumo humano. Ao risco de contaminación por refugallos industriais ou procedentes da actividade agrícola sumar que poden ocasionar inundacións ou outro tipo de catástrofes naturais ou que, por razóns naturais, supérense os límites establecidos de contaminantes, como pesticidas. A mediados de 2008, o Parlamento Europeo aprobou unha directiva para que quedasen garantidos os niveis de calidade ambiental das augas superficiais europeas. Nela fíxanse límites de concentracións para 33 sustancias contaminadas, en especial, pesticidas e metais pesados que poden acumularse en ríos, lagos e augas costeiras. Para o ano 2013 poderían entrar a formar parte desta lista 13 novas sustancias, como as dioxinas e o bisfenol.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións