Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Metais en alimentos, a revisión

A pesar de que descendeu a súa presenza nos alimentos, debe investigarse máis sobre os posibles efectos do aluminio, o bario e o manganeso

img_cultivo 1

Aínda que algúns dos metais que conteñen os alimentos resultan en determinados casos esenciais para poder levar unha dieta adecuada, noutros non cumpren coa función esperada. Ao contrario, porque a presenza de metais como mercurio, chumbo ou aluminio significa en ocasións ter que contar cunhas cantidades de inxesta tolerable e de límites máximos. Unha revisión británica conclúe agora que, a pesar de que moitos dos metais detectados mantéñense por baixo dos niveis establecidos como seguros, e mesmo se reduciron, é necesario profundar nos efectos en saúde dalgúns como o aluminio, o manganeso e o bario.

Img cultivo1

Os alimentos son complexos sistemas de mesturas de sustancias como nutrientes, imprescindibles para unha correcta saúde, e doutras químicas que son potencialmente tóxicas. O risco non está na simple presenza destas sustancias senón que varía en función de numerosos factores, como as doses ou as características de cada unha delas. Os metais son algunhas destas sustancias, e a maneira en como chegan aos alimentos pode seguir varias rutas, ben por contaminación ambiental directa ou a través de prácticas agrícolas.

Un estudo realizado pola Axencia de Seguridade Alimentaria británica (FSA, nas súas siglas inglesas) sobre a toxicidade de produtos químicos nos alimentos demostra que os niveis detectados de elementos como arsénico, cadmio, selenio, cinc ou chumbo foron iguais ou inferiores que no ano 2000, a última vez que se realizou un estudo de similares características. Tras a avaliación, os expertos conclúen, con todo, que é preciso investigar con máis profundidade os casos nos que están implicados metais como o aluminio, de uso bastante xeneralizado mesmo no ámbito doméstico, o manganeso e o bario.

Debe terse en conta que os efectos sobre a saúde dependerán de múltiples factores, como a dose, a duración, a maneira en que unha persoa está exposta, os hábitos e mesmo a interacción con outras sustancias químicas, tal e como advirte a Axencia para Sustancias Tóxicas e o Rexistro de Enfermidades estadounidense (ATSDR).
Menos aluminio
A dispoñibilidade do aluminio no ambiente aumentou e, por tanto, tamén en plantas e animais
Cales son as diversas formas nas que o aluminio está presente nos alimentos? Cuestións como esta son as que expoñen agora os expertos británicos. Unha observación, aseguran, que debe servir para coñecer “se existe unha tendencia á alza”. Con numerosas aplicacións industriais e domésticas, como a elaboración de utensilios de cociña, o aluminio forma parte do grupo de metais máis comúns da cortiza terrestre. Como resultado dos cambios ambientais que viviron a agricultura nos últimos anos e a industria, a dispoñibilidade deste metal aumentou e, por tanto, tamén o fixo a absorción das plantas e os animais.

En 2006, o Comité Mixto FAO/OMS de Expertos en Aditivos Alimentarios (JECFA, nas súas siglas inglesas) establecía para todas as formas de aluminio un nivel de 1 mg/kg aluminio aluminio/peso corporal tras xurdir novas evidencias de que podía ter efectos sobre o sistema reprodutivo e nervioso.

Na análise británica, e a pesar de que a maioría das mostras tiña concentracións máis baixas ou similares ás detectadas nun estudo realizado en 2000, en alimentos como pan e produtos cárnicos estes niveis foran máis altos que noutros estudos. Nunha avaliación realizada a mediados de 2008 pola Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) as estimacións menos optimistas xa contemplaban a posibilidade de que unha parte da “poboación europea excedese a inxesta semanal tolerable”. Hai apenas un ano, a mesma EFSA confirmaba, tras realizar varios estudos en países como Hungría, Alemaña ou Suecia, que os adultos podían chegar a inxerir entre 0,2 e 1,5 miligramos por cada quilo de masa corporal.
Bario e manganeso
Outro dos compoñentes que foron obxecto de estudo pola súa presenza en estado natural en augas minerais naturais é o bario, cuxa exposición prolongada pode ter efectos negativos na saúde. Segundo a Axencia Internacional para a Investigación do Cancro (IARC), con todo, non pode clasificarse polo momento como posible carcinógeno porque, admite, é “improbable que a inxestión de bario produza cancro en seres humanos”. Tal e como recoñecen tamén os expertos da FSA, non hai suficiente información para establecer o efecto exacto do consumo excesivo de bario. Profundar niso serviría, segundo os expertos, para fixar unha inxesta diaria tolerable máis precisa. En 2003 a UE fixaba un límite máximo de 1,0 mg/l.

En canto ao manganeso, os resultados do estudo da FSA indican que a inxesta se sitúa, en xeral, dentro dos valores establecidos polas pautas de seguridade e que o nivel esixido considérase seguro. Forma parte de maneira natural de alimentos como vexetais, contamina chans e auga. É dos grupos con máis altas concentracións detectadas (24,9 miligramos por quilo) polos expertos británicos, que admiten a necesidade de reforzar os controis sobre este metal. Tamén son motivo de atención a exposición dietética ao arsénico e ao chumbo, metal que adoita acumularse en alimentos como peixes, cereais e aves de curral.

A CADEA TRÓFICA, VÍA DE ENTRADA

Img arrozal4
Pola súa presenza no medio ambiente, ou pola acción das persoas, a exposición aos metais pesados a través dos alimentos é moi difícil de evitar. Arsénico, cadmio, mercurio ou chumbo mostran formas de toxicidade específicas cuxos efectos dependen en gran medida da súa concentración. As investigacións respecto diso demostraron ata o momento que a exposición crónica a estes compostos, mesmo a doses baixas, pode supor un risco para a saúde das persoas.

As súas particularidades, sobre todo de bioacumulación e persistencia, e o seu modo de actuación, amplamente distribuídos por todo o planeta, fan que, cando se incorporan aos tecidos de plantas e animais, inicien o camiño pola cadea trófica e, por tanto, entren a formar parte dos alimentos. Especialmente susceptibles son determinados grupos, como peixes e crustáceos, que acumulan arsénico e mercurio, ou os cereais, que almacenan cadmio.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións