Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Nanotecnoloxía, aplicacións e métodos de regulación

A OMS aposta por manter un debate aberto sobre os beneficios e riscos da nanotecnoloxía aplicada á alimentación

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 10deAbrilde2008
Img microscopio Imaxe: Rodolfo Clix

Os avances no campo da nanotecnoloxía incidirán de maneira máis ou menos directa na industria alimentaria e poderán aplicarse de diversas maneiras nos produtos de consumo, segundo os expertos no sector. A tecnoloxía, que xa se está aplicando no envasado dos alimentos precisa, segundo a Organización Mundial da Saúde (OMS), que se avalíen os posibles riscos sanitarios e ambientais dos nanomateriales antes de incorporalos aos alimentos e que se formule e aplique unha estratexia de comunicación sobre a nanotecnoloxía e os alimentos.


A nanotecnoloxía é o deseño, produción e aplicación de estruturas, dispositivos, sistemas e materiais mediante o control do tamaño e a forma dos materiais a escala atómica e molecular, segundo defínea a OMS. Traballa con estruturas de menos de 100 nm de tamaño (un nanómetro é a milmillonésima parte (10-9) dun metro). O interese desta tecnoloxía radica no feito de que o pequeno tamaño leva propiedades físicas e químicas que difiren significativamente das habituais a maior escala.

Revisión das medidas de regulación

Aínda que as normativas vixentes da UE son o suficientemente amplas para cubrir as nanotecnoloxías existentes, actualmente están en proceso de revisión, segundo informa a OMS. Moitas autoridades empezaron a estudar se os seus actuais sistemas de regulación e aprobación de alimentos, cuxo obxectivo é garantir a inocuidad dos alimentos, poden subsumir plenamente as aplicacións da nanotecnoloxía relacionadas cos alimentos e os materiais de contacto cos mesmos.

Cabe supor que a avaliación da inxestión das nanopartículas empregadas nos alimentos realizarase con arranxo a uns procedementos de valoración da inocuidad similares aos que se aplican con outros tipos de material, aínda que os nanomateriales poden expor novos retos. Poida que tamén haxa que revisar algúns ensaios de toxicidade para cerciorarse de que a información facilitada para determinar a inocuidad sexa pertinente e predictiva dos efectos no ser humano.

Produtos nanotecnológicos

Diversos produtos nanotecnológicos xa foron utilizados en materiais de contacto cos alimentos, aínda que o tipo concreto de material e as súas condicións de uso varían dun país a outro. Con todo, é importante considerar o posible paso das nanopartículas aos produtos alimenticios e, nese caso, avaliar o uso en función da exposición prevista dos consumidores en comparación coa inxesta diaria admisible (IDA) desas partículas.

Por outra banda, ata agora a maioría dos sistemas de aprobación dos aditivos alimentarios non consideraron o tamaño de partícula do aditivo. En 2007, o Comité Mixto FAO/OMS de Expertos en Aditivos Alimentarios (JECFA) advertiu que nin as especificacións nin as IDA correspondentes ás outras formas de aditivos alimentarios avaliadas podían extrapolarse sen máis ás nanopartículas. As futuras normas alimentarias deberán abordar por tanto de forma máis concreta esas cuestións.

Aplicacións na industria alimentaria
O uso da nanotecnoloxía varía en función dos materiais sobre os que se aplica.

  • Materias primas. As propiedades funcionais de moitas materias primas e o eficaz procesamiento dos alimentos débense a nanoestructuras como celulosa ou almidón, que determinan procesos como a gelatinización e afectan o valor nutricional dos alimentos. Tamén as nanoestructuras que xorden nas interfases de aceite-auga ou aire-auga determinan a estabilidade das espumas e emulsiones alimentarias. Un maior coñecemento da natureza das nanoestructuras presentes nos alimentos permitirá mellorar os criterios de selección das materias primas e a calidade e inocuidad dos alimentos.
  • Complementos alimenticios. A estratexia xeral consiste en pór a punto nanotransportadores ou nanomateriales para mellorar a absorción e biodisponibilidad de sustancias nutritivas agregadas, como vitaminas, nutrientes e minerais.
  • Materiais intelixentes. Outro uso da nanotecnoloxía na industria alimentaria garda relación cos materiais de contacto cos alimentos. Na actualidade algúns nanocompuestos son xa usados como material de embalaxe ou recubrimento para controlar a difusión de gases e prolongar o tempo de conservación de diversos produtos. Cada vez utilízanse máis produtos baseados na nanotecnoloxía para elaborar materiais de contacto cos alimentos dotados de propiedades antimicrobianas. As actuais investigacións sobre ese tipo de superficies teñen por obxecto conseguir sensores capaces de detectar a contaminación bacteriana e reaccionar contra ela.

Un exemplo de aplicación indirecta da nanotecnoloxía na industria alimentaria son os chips de silicio que veñen fabricando desde hai máis de dúas décadas. A crecente complexidade destes dispositivos en materia de tecnoloxía da etiquetaxe abrirá novas posibilidades de información nos envases que serán capaces de ofrecernos toda clase de datos sobre o alimento que conteñen.

A NANOTECNOLOXÍA DO FUTURO

Img investigacion1
Nun futuro, a nanotecnoloxía disporá de materiais cuxas propiedades cambiarán en función de parámetros como a temperatura, e doutros que se autorepararán en caso de rasgarse ou perforarse. Outra idea innovadora é o uso de nanosensores incorporados ao envase para detectar cantidades mínimas de axentes químicos, como os producidos cando un alimento empeza a deteriorarse ou se contaminou, e que avisarán ao consumidor virando de cor.

Entre as perspectivas para o futuro atópanse os alimentos con niveis reducidos de sodio, pero con sabor salgado grazas á súa interacción coa lingua.

Outras posibles aplicacións da nanotecnoloxía poderían derivar en alimentos funcionais capaces de achegar unha cantidade apropiada de calcio aos consumidores con osteoporoses, ou alimentos con nanofiltros deseñados para reter as moléculas susceptibles de provocar reaccións alérxicas. A longo prazo, poderían crearse nanosensores que detectasen o perfil individual dunha persoa e activasen a emisión das moléculas apropiadas personalizando o alimento segundo os seus gustos ou necesidades.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións