Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Nova alerta sobre a carne de pito

A Axencia de seguridade alimentaria británica revelou a adición de auga e proteínas sen declarar a filetes de pito, que poden non ser detectados

Una nova crise no Reino Unido, desatada coa detección nalgunhas partidas de carne de pito de proteínas de orixe vacúa e porcina sen declarar, e a posibilidade de que estas sexan nalgúns casos indetectables, pon en evidencia a actual capacidade paira garantir o control e a información ao consumidor.

Un control da axencia alimentaria gobernamental (Food Standards Agency) revelou que un número considerable de filetes de pito e produtos elaborados, tamén de pito, conteñen auga engadida nunha proporción moi alta, así como proteínas de orixe vacúa e porcina sen declarar. O estudo, que se estendeu durante meses e paira o que se fixeron varias mostraxes no Reino Unido e Irlanda, revelaba a necesidade dun maior control e normas máis estritas na etiquetaxe, xa que, detallaba a FSA, non é ilegal engadir proteínas hidrolizadas a condición de que estean declaradas na etiquetaxe.

Reportaxe con cámara oculta

Pero o seguimento da carne de pito alcanzou proporcións significativas nos últimos meses. A finais de maio, unha reportaxe de investigación da BBC e The Guardian revelaba que grandes cantidades do pito conxelado (filetes ou pechugas) que importa cada semana o Reino Unido foron “inxectadas con proteínas de orixe vacúa”.

Img pollos1
Imaxe: © Ars Image Gallery

Os reporteiros, que tentaban remontarse até a orixe das proteínas, entrevistáronse con cámara oculta cun responsable da empresa alemá Prowico, que produce as proteínas hidrolizadas. A declaración do seu director, T.Hietbrink, é sorprendente: as súas proteínas, di, teñen a “garantía” de ser “PCR-negativas”, é dicir, indetectables (PCR –polimerase chain reaction– é o test que se utiliza paira detectar a presenza de ADN específico, e é o usado paira detectar proteínas de orixe diversa).

Prowico manifestaba ademais que as proteínas proviñan de gando de Brasil, o cal, aínda que non fora sometido a contrólelos pertinentes paira detectar posibles encefalopatías esponxiformes, era un mercado que estaba libre da enfermidade. Una afirmación que, aínda que fose certa, non resultaría suficiente paira una opinión pública sensibilizada en extremo por esta crise.

Non é ilegal, pero debe declararse

Engadir auga e proteínas hidrolizadas aos derivados cárnicos (non á carne fresca) non é ilegal, incide a FSA, a condición de que a presenza deste aditivo sexa declarada na etiqueta. A auga, explica a axencia na súa páxina web, engádese ao produto cárnico paira “reconstituirlo” -o que fai que pareza maior e máis pesado do que é- e pode previr que a carne se reseque máis do debido cando é transportada. Outros ingredientes, como as proteínas de orixe animal, engádense a miúdo paira axudar á carne a reter auga, mesmo despois de cociñada.

“A adición de auga”, explica Jacint Arnau, experto en procesos de tecnoloxía da carne do IRTA, “aplícase fundamentalmente en produtos cárnicos cocidos”. A súa adición é “imprescindible”, pola contra serían produtos desagradables á masticación, explica. Con todo, engade, nalgúns casos engádese auga paira lograr producir produtos cocidos máis baratos, os produtos que se denominan fiambres. “Neste caso adoitan ir acompañados de féculas e proteínas non cárnicas, paira lograr una boa retención da auga e una textura adecuada”. Pero a carne fresca como tal non pode ser obxecto de adición de auga, ingredientes non cárnicos ou aditivos. “Se se lle engadise auga ou outros ingredientes trataríase dun produto cárnico adobado ou marinado”, aclara Arnau.

A posibilidade de que un proceso degrade o ADN das proteínas engadidas até o punto de que logo non poidan ser detectadas levantou a alerta
Entón onde está o problema? Paira a FSA, que os aditivos non están declarados na etiqueta e que algúns destes produtos comercialízanse como “filetes” ou “pechugas”, termos que só deben ser usados paira carne fresca sen ningún tipo de aditivos. Co engadido das proteínas, a carne retén auga e pesa máis, co que se declara máis carne da que en realidade hai. Estas anomalías, ademais, xa se detectaron en mostraxes anteriores, polo que as últimas análises de marzo só confirmaban que a etiquetaxe non mellorara. O non declarar todos os ingredientes, di a FSA, non só contraviene as normativas senón que leva a engano ao consumidor e atenta contra os seus dereitos (por exemplo, a comunidade musulmá que come proteínas de porco sen sabelo). Precisamente para que os consumidores poidan decidir, a FSA fixo publicas as marcas que non declaran os aditivos.

Hai numerosas voces críticas contra o que denominan una visión “compracente” ou branda da FSA, que centrou o problema nunha cuestión de etiquetaxe. Non bastaría, din, con esperar que as empresas acheguen a información senón que hai que atopala. Necesítanse controis. Á poboación preocúpalle a orixe das proteínas de orixe vacúa non declaradas e, ademais, non se trata dun problema limitado ao Reino Unido. As mostras analizadas pola FSA proviñan principalmente dos Países Baixos, pero tamén de Bélxica, España, do propio Reino Unido, e de países terceiros como Brasil e Tailandia.

E si trátase de control, a pregunta é si poden detectarse sempre todos os aditivos, en especial as proteínas hidrolizadas. É posible que haxa discordancias na detección de proteínas, como mostrou a reportaxe da BBC, entre análise de diferentes laboratorios? “Si, é posible”, afirma Teresa Esteve, do Instituto de Bioloxía Molecular de Barcelona (IBMB-CSIC). “É posible que sobre o mesmo produto, nunha análise detéctese ADN e noutro non si entre diferentes laboratorios hai diferentes protocolos de extracción de ADN”, explica esta especialista. “Tamén, engade, depende de como estea procesado o produto”.

Isto expón un reto importante á Administración europea, que no seu Libro Branco sobre Seguridade Alimentaria aposta por un maior control e trazabilidad dos produtos en toda a cadea alimentaria. Non hai garantía de que o problema das proteínas non declaradas non estea estendido en toda Europa. Aínda que Prowico, a empresa produtora das proteínas hidrolizadas, xustificouse posteriormente dicindo que “as súas proteínas PCR-negativas estaban feitas paira ser máis puras, non paira esquivar análises”, pero o problema de como se realiza un control con garantías segue estando aí.

O ADN PODE NON SER DETECTADO

“Canto máis procesado está o produto, máis difícil é detectar o ADN. Non é o mesmo detectar ADN nunha semente que detectalo no aceite desa mesma semente. Determinadas temperaturas, presións ou niveis de pH, poden degradar o ADN de forma que non o poidas detectar”, explica Teresa Esteve. Ela é responsable do Laboratorio de Detección de Transxénicos do IBMB-CSIC onde ofrecen un servizo de detección de transxénicos e participan en proxectos de investigación, entre outros, os destinados a obter novos protocolos paira a detección de ADN en matrices complexas, como serían os produtos alimentarios moi elaborados.

O quid da cuestión é que “un ten que saber a priori que secuencia de ADN está a buscar”. Na detección de ADN úsanse reactivos paira formar as “pezas químicas” que encaixan como pezas de crebacabezas coa secuencia xenética que se está buscando. Por exemplo, engade, “até hai pouco non podiamos detectar o ADN na cervexa”, un caso de produto procesado. “Agora si; desenvolvemos un protocolo de extracción adaptado”.

Actualmente estase investigando paira optimizar os procesos de detección de ADN. E espérase que nun futuro próximo, comenta Esteve optimista, chéguense a “oficializar” uns protocolos normalizados paira matrices moi complicadas. “Pero iso depende de que haxa uns métodos eficaces validados”. Sobre si pódese ou non detectar proteínas, Esteve insiste en que cada vez se está mellorando máis na detección de ADN pero que, aínda que non hai regras fixas, si pode pasar que un proceso degrade o ADN até o punto de que logo non poida ser detectado.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións