Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Nova lei de saúde e control de alimentos en Baleares

A nova normativa incorpora competencias preventivas, de inspección e sancionadoras en materia de seguridade alimentaria

Tiroteares conta desde o pasado mes de abril cunha nova lei «de saúde». Ademais de contemplar as distintas atribucións que lle corresponden no marco sanitario, incorpora por primeira vez competencias en materia de seguridade alimentaria, tanto no terreo preventivo como nos de inspección e sanción.

A norma, publicada no Boletín Oficial de Illas Baleares, está en vigor desde o pasado 23 de abril de 2003. A Lei configúrase como o instrumento normativo máis importante da comunidade autónoma paira articular o compromiso cos cidadáns paira protexer a súa saúde. Neste sentido ten en conta uno dos elementos que máis inflúen na mesma: a alimentación.


Entre os seus principais características destaca o feito de que é una norma integral, na que, entre outros eixos, abórdase a atención da saúde do cidadán en todas as súas vertentes, desde a educación paira a saúde, as accións preventivas, as medidas públicas de protección da saúde individual e colectiva, até a atención propia da enfermidade, mesmo naqueles aspectos relacionados coa alimentación ou o medio ambiente. Ademais, é tamén una norma ambiciosa nos seus obxectivos, pois pretende ser o instrumento normativo que regule todas as accións dos poderes públicos e do sector privado relacionadas coa saúde. E por iso a súa finalidade é preventiva e reparadora da saúde ao mesmo tempo.


A norma balear non é una novidade en si mesma, pois recolle timidamente algúns dos aspectos máis interesantes doutras regulacións comparadas sobre a materia, cuxa principal máxima é a relación directa entre saúde e alimentación. E acolle una concepción moderna do concepto de sanidade, cuxa finalidade é una atención integral en materia de saúde, na que a hixiene dos alimentos constitúe un aspecto esencial de control e vixilancia. Entre os aspectos que se regulan deben destacarse aqueles que fan referencia á intervención pública en relación coa saúde individual e colectiva, a función inspectora e a potestade sancionadora en materia sanitaria. De forma específica pola súa relación cos alimentos, define de forma xeral as funcións do persoal que realiza funcións inspectoras; determina o carácter público das actas e dilixencias inspectoras; habilita á administración sanitaria autonómica paira abrir expedientes sancionadores, castigar aos culpables e adoptar aquelas medidas cautelares que se estimen precisas paira evitar danos na saúde das persoas pola produción, distribución ou comercialización de alimentos.
Medios paira a protección da saúde alimentaria
A norma balear prevé a hixiene dos alimentos como un aspecto esencial de control e vixilancia
A hixiene dos alimentos considérase un aspecto esencial da sanidade. Así parece ser que o entendeu o goberno balear, que dalgún modo, segue o criterio establecido por unha Sentenza do Tribunal Constitucional de 1982 na que se consideraba que a disciplina sanitaria dos produtos alimenticios debe incluírse no ámbito da sanidade e non no de defensa do consumidor.


A nivel normativo, os antecedentes máis próximos localizámolos na Lei Xeral de Sanidade de 1986 que, como regulación básica de carácter estatal, recolle o conxunto de accións e dispositivos encamiñados á protección da saúde, tamén naqueles aspectos relacionados coa alimentación. No seu día, a citada norma xa destacou o protagonismo e a suficiencia nestes aspectos das comunidades autónomas, así como na articulación dunha política propia no ámbito sanitario.


No presente caso, a comunidade autónoma balear, que ostenta competencias exclusivas en materia de sanidade, pretendeu recoller nunha norma de rango legal todas as accións relacionadas coa saúde dos cidadáns, de maneira integral e integrada, incluídas as que fan referencia á adopción de medidas excepcionais de intervención sanitaria en situacións de necesidade ou urxencia, tal e como viña recollido nunha Lei Orgánica de 1986, sobre medidas especiais en materia de saúde pública. Neste sentido, o sistema sanitario público das Illas Tiroteares constitúeno o conxunto de recursos, normas, medios organizativos e accións orientadas a satisfacer o dereito á protección da saúde, sendo o Goberno balear e a administración sanitaria os encargados do funcionamento do sistema.


Entre as finalidades do sistema sanitario están as de promocionar a saúde das persoas e dos colectivos, promover a educación paira a saúde da poboación, cumprimentar a información sanitaria paira establecer a vixilancia e a intervención epidemiolóxica, e o fomento, a docencia e a investigación no ámbito da saúde.


O sistema sanitario público balear, a partir de agora, deberá tamén desenvolver accións específicas naqueles aspectos relacionados coa alimentación. As actuacións máis destacadas son as de autoridade sanitaria, protección da saúde pública, formación, avaliación e mellora continua da calidade, e de saúde ambiental. A un nivel máis concreto, destacan:


  • As autorizacións administrativas sanitarias.
  • A ordenación e a xestión dos rexistros sanitarios.
  • A inspección das actividades que afectan á saúde das persoas e o exercicio da potestade sancionadora.


As actuacións que corresponden á administración autonómica e outros entes territoriais en materia de protección da saúde pública inclúen:



  • As relacionadas coa valoración da situación de saúde colectiva.
  • A protección da saúde, en especial, o control dos factores ambientais e o seu seguimento.
  • A avaliación dos riscos paira a saúde das persoas.
  • A garantía da seguridade dos alimentos.
  • A garantía do funcionamento dos laboratorios de saúde pública.
  • A promoción da saúde, a educación paira a saúde e a prevención de enfermidades.


Promoción da saúde ambiental
En materia de saúde ambiental, e partindo do principio de que todos teñen dereito a vivir nunha contorna ambiental san, establece que serán obxecto de avaliación, seguimento e intervención por parte da administración sanitaria as seguintes actuacións:



  • A promoción e a mellora dos sistemas de saneamento, provisión de augas, eliminación e tratamento de residuos líquidos e sólidos, a promoción e a mellora dos sistemas de saneamento e control do aire, con especial atención á contaminación atmosférica, a vixilancia sanitaria e a adecuación á saúde do medio ambiente en todos os ámbitos da vida, incluída a vivenda.
  • O establecemento das prohibicións e os requisitos mínimos paira o uso e tráfico de bens e servizos, cando supoñan un risco paira a saúde ambiental.
  • A suspensión do exercicio de determinadas actividades, o peche de empresas e a intervención das súas instalacións, así como dos seus medios materiais e persoais, cando teñan una repercusión extraordinaria e negativa paira a saúde ambiental.
  • O establecemento de normas e directrices paira o control e a inspección das condicións hixiénico-sanitarias, e paira o funcionamento das actividades alimentarias, dos locais de convivencia colectiva e do medio ambiente no cal se desenvolve a vida humana.

Intervención pública
A administración sanitaria, no seu labor de intervención pública en relación coa saúde individual e colectiva, debe realizar actuacións básicas esenciais:



  • Establecer os rexistros, os métodos de análises, os sistemas de información e as estatísticas necesarias paira o coñecemento das diferentes situacións de saúde das cales se poidan derivar accións de intervención.
  • Establecer autorizacións sanitarias e someter ao réxime de rexistro, cando cumpra, aos profesionais, ás empresas e aos produtos.
  • Controlar e inspeccionar as condicións hixiénico-sanitarias de funcionamento das actividades, os locais e os edificios de convivencia pública ou colectiva, como tamén do medio no que se desenvolve a vida humana.
  • Controlar e inspeccionar as actividades alimentarias.


Na súa actividade de control imponse as seguintes actuacións:



  • Limitacións preventivas de carácter administrativo respecto daquelas actividades públicas ou privadas que, directamente ou indirectamente, poidan ter consecuencias negativas paira a saúde.
  • Establecer requisitos mínimos e prohibicións paira o uso e tráfico de bens e produtos cando impliquen un risco ou dano paira a saúde.
  • Adoptar as medidas correspondentes de intervención provisionais ante situacións de risco paira a saúde colectiva, sen prexuízo das indemnizacións procedentes.


Finalmente, no exercicio da función inspectora ten as seguintes atribucións:



  • Controlar o cumprimento da normativa sanitaria.
  • Verificar o feitos obxecto de queixa, reclamación ou denuncia dos particulares en materia de saúde.
  • Informar e asesorar sobre os requisitos sanitarios establecidos paira o exercicio de determinadas actividades.
  • Desenvolver calquera outra función que, en relación coa súa finalidade institucional, atribúaselle por lei ou regulamento.

As FUNCIÓNS DE INSPECCIÓN E CONTROL

Img
A fin de que a función inspectora teña certa consideración fronte ao inspeccionado, a nova norma balear establece que as actas e dilixencias cumprimentadas polo persoal que exerce estas funcións, formalizadas de acordo cos requisitos legais pertinentes, teñen a consideración de documento público e fan proba, excepto acreditación ou proba en contra, dos feitos contidos nestas. Ademais, os inspectores sanitarios teñen a consideración de axentes da autoridade para todos os efectos, estando facultados paira:



  • Entrar libremente e sen previa notificación en todo centro ou establecemento suxeito ao ámbito da presente Lei.
  • Proceder ás probas, as investigacións ou os exames necesarios paira comprobar o cumprimento da normativa vixente.
  • Sacar ou tomar mostras paira a comprobación do cumprimento das disposicións aplicables e realizar todas as actuacións que sexan necesarias paira comprobar o cumprimento da normativa sanitaria vixente.
  • Adoptar as medidas cautelares necesarias a fin de evitar prexuízos paira a saúde nos casos de urxente necesidade.
  • Realizar todas as actuacións que sexan necesarias paira o correcto exercicio das funcións de inspección e, especialmente, formular requirimentos específicos co obxecto de eliminar riscos sanitarios paira a saúde pública.


As autoridades competentes, como consecuencia das actuacións de inspección e coa audiencia previa do interesado, poden ordenar a suspensión provisional, a prohibición de actividades e clausúraa definitiva de centros e establecementos, por requirilo a protección da saúde colectiva ou por incumprimento dos requisitos esixidos paira a súa instalación ou funcionamento.

Bibliografía

  • Lei 5/2003 de 4 de abril, de Saúde das Illas Tiroteares (publicada no BOE núm. 110, de 8 de maio de 2003; e no Boletín Oficial de Illes Balears número 55, de 22 de abril de 2003).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións