Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Riscos > O mercurio

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Novas advertencias sobre o mercurio e o consumo de peixe

A Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición actualiza as recomendacións de consumo de peixe debido á presenza de mercurio

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 07 de Novembro de 2019
Imaxe: Umbe Ber

A Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN) acaba de publicar novas recomendacións sobre o consumo de peixe debido á presenza excesiva de mercurio nos mares e, de maneira específica, nalgunhas especies que se consomen no noso país, como atún vermello, peixe espada, emperador, lucio e diversos exemplares da familia da quenlla (cazón, marraxo, pintarroja, tintorera e mielgas). No seguinte artigo explicamos cales son os efectos do mercurio para a saúde, cales son os grupos de risco e en que consisten as novas recomendacións.

Que é o mercurio e como nos afecta

O mercurio é un elemento químico que forma parte da natureza. É dicir, sempre estivo presente na nosa contorna de maneira natural. O problema é que esa presenza aumentou de modo notable nas últimas décadas debido á acción humana. A minaría, a industria ou a queima de combustibles fósiles, entre outras actividades, incrementaron os niveis de mercurio nos mares e, por extensión, nas especies mariñas.

O mercurio pode adoptar distintas formas. Dous delas son as que preocupan ás autoridades sanitarias: o mercurio inorgánico (Hg+ e Hg++) e o metilmercurio (CH3Hg+), que é o tipo de mercurio orgánico máis habitual na cadea alimentaria. Ambas as sustancias son tóxicas, aínda que teñen efectos distintos.

  • O mercurio inorgánico afecta sobre todo os riles, pero tamén pode facelo ao fígado, ao sistema nervioso, ao sistema inmune e aos sistemas reprodutores e do desenvolvemento (aínda que, para isto último, necesítanse maiores doses que de metilmercurio).
  • O metilmercurio afecta o sistema nervioso central en desenvolvemento (por iso, os nenos máis pequenos e as mulleres embarazadas atópanse entre as poboacións de risco). Ademais, pode favorecer o aumento de peso corporal e afectar á función locomotora e a auditiva.

O metilmercurio é a forma máis tóxica e, tamén, a que máis preocupa aos profesionais sanitarios. Unha vez que o inxerimos, o noso corpo absórbeo con gran rapidez e amplitude. No caso das mulleres embarazadas, o metilmercurio pode atravesar con facilidade a placenta e a barreira hematoencefálica do feto, e afectar ao seu normal desenvolvemento.

Hai que dicir, antes de continuar, que os efectos deste metal pesado na saúde non son un descubrimento recente nin sorprenden aos profesionais. Coñécense desde outrora e estudáronse de maneira sistemática durante décadas. De feito, a primeira avaliación de risco de alcance internacional, realizada pola Organización das Nacións Unidas para a Alimentación e a Agricultura (FAO) publicouse hai medio século. Desde entón ata hoxe houbo numerosas actualizacións e investigacións complementarias.

Onde se concentra o mercurio


Imaxe: louis papaspyrou

O mercurio está presente nos animais mariños de consumo habitual, como o marisco, o polbo, os crustáceos ou o peixe, pero concéntrase particularmente nos exemplares máis grandes dos peixes azuis.

  • Máis mercurio. O catro pescados que conteñen máis cantidade de mercurio son o peixe espada (ou emperador), o atún vermello, o lucio e a quenlla (como cazón, marraxo, pintarroja, tintorera e mielgas).
  • Menos mercurio. Por contra, os produtos mariños con máis baixa concentración de mercurio son os seguintes: abadexo, anchoa (ou boquerón), arenque, bacallau, bacaladilla, berberecho, caballa, lura, camarón, cangrexo, cañadilla, carboeiro (ou fogonero), carpa, chipirón, chirla (ou ameixa), lagostino, coquina, dourada, espadín, gamba, xurelo, lagosta, lagostino, linguado europeo, limanda (ou lenguadina), robaliza, mexillón, merlán, pescada (e pixota), navalla, ostión, palometa, platija, pota, polbo, quisquilla, salmón, sardiña, sardinela, sardinopa, sepia (ou jibia), solla e troita.
  • Contido medio. Todas as especies non mencionadas nas listas anteriores presentan un contido medio de mercurio.

Grupos de risco e recomendacións de consumo

Na inxesta de mercurio a través do peixe, a poboación de risco é moi concreta:

  • Mulleres embarazadas, que planeen chegar a estalo ou que se atopen en período de lactación: aconséllase evitar o consumo do catro especies que conteñen máis mercurio.
  • Nenos ata 10 anos: tamén, a recomendación é non comer ese catro especies.
  • Nenos entre 10 e 14 anos: aconséllase limitar a inxesta dese catro especies a un máximo de 120 gramos ao mes.

Para o resto das persoas, non hai restricións. Pola contra, a recomendación da AESAN é tomar entre tres e catro racións de peixe por semana, tentando variar e alternar as especies entre peixes brancos e azuis.

O Ministerio de Sanidade lembra, ademais, que o consumo de peixe ten efectos beneficiosos para a saúde, posto que é unha fonte de proteínas de alto valor biolóxico e contribúe á inxesta de nutrientes esenciais como o iodo, o selenio, o calcio e as vitaminas A e D. Así mesmo, o peixe ten un bo perfil lipídico e proporciónanos acedos grasos poliinsaturados de cadea longa omega 3, que é un compoñente dos patróns dietéticos asociados coa boa saúde. En canto á seguridade do seu consumo, Sanidade subliña que “na lexislación alimentaria europea existen límites máximos de mercurio que son de obrigado cumprimento e que, controlados polas autoridades sanitarias, garanten un consumo seguro de alimentos pola poboación”.

Onde está a novidade?

Para entender onde está a novidade con respecto ás recomendacións anteriores, consultamos a Miguel A. Lurueña, doutor en Ciencia e Tecnoloxía dos Alimentos, que nolo explica así: “As recomendacións son exactamente igual que antes, coa única diferenza de que amplía a idade para a que se recomenda limitar algunhas especies de peixe. Concretamente, recoméndase que non se consuma atún vermello, quenlla, peixe espada nin lucio ata os 10 anos (antes era ata os 3 anos). Ademais, en nenos entre 10 e 14 anos, recoméndase limitar o consumo dese catro especies a 120 gramos ao mes. En embarazadas recoméndase evitar o consumo destas especies, tal e como viña facendo ata agora”.

É dicir, o que cambiou está, sobre todo, nas idades dos nenos. Pero por que? A que se debe este cambio? “En primeiro lugar, porque os datos das análises na poboación española revelan que no noso organismo hai máis mercurio acumulado que na poboación doutros países europeos, o cal é lóxico, porque consumimos máis pescado (e máis pescado destas especies) que o resto dos países europeos”, aclara Lurueña. “E en segundo lugar —engade—, porque se comprobou que eliminar o consumo deste catro especies de peixe reduce significativamente os niveis de mercurio no noso organismo”.

En resumidas contas, o que indica a AESAN é que comer peixe é seguro e recomendable. A precaución con respecto ao mercurio diríxese en especial aos nenos menores de 10 anos e as embarazadas, que deben evitar o consumo de especies grandes de alto contido en graxa, como o catro citadas: atún vermello, quenlla, peixe espada e lucio.

Etiquetas:

mercurio-gl Pescado-gl

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións