Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Novas pautas legais en hixiene alimentaria

A UE redefine una nova Posición Común no ámbito da seguridade alimentaria e propón o método HACCP como instrumento básico

O pasado 24 de febreiro de 2004 foi publicada no Diario Oficial da UE a Posición Común aprobada polo Consello en data 27 de outubro de 2003 respecto da hixiene e os controis oficiais dos produtos alimenticios e dos alimentos de orixe animal destinados a consumo humano. Desde hai uns anos, o lexislador europeo tiña a intención de modificar as normas de hixiene alimentaria co fin de establecer una política global e integrada que se aplicase a todos os alimentos desde a explotación até o punto de venda ao consumidor. Agora, ás portas da incorporación de dez novos Estados membro na UE, ese obxectivo parece chegar ao seu fin. O que se pretende é que unicamente se comercialicen alimentos seguros na UE.

A citada Posición Común, con todo, require dun período de adaptación adecuado ás circunstancias. A Proposta prevé que o Regulamento comunitario entre en vigor a partir do un de xaneiro de 2006, non antes. A partir desa data, todos os axentes económicos do sector alimentario deben estar en condicións de asumir eficazmente a responsabilidade de adoptar as medidas de seguridade aplicables paira garantir a inocuidad dos alimentos paira os consumidores.

Ademais, váiselles a esixir verificar a conformidade dos alimentos coas normas que regulan a saúde e o benestar animal, toda una novidade. E é que o novo ámbito legal a observar ten como referencia máis inmediata o disposto na lexislación comunitaria xeral en materia de seguridade alimentaria, aprobada a principios de 2002, que xa dispuña a derrogación da regulación sobre hixiene alimentaria harmonizada en 1993 mediante unha Directiva.

O período de tramitación
A nova Posición Común da UE ten como obxectivo verificar que unicamente se comercialicen alimentos seguros en territorio comunitario
O día 14 de xullo de 2000, a Comisión adoptou un paquete de cinco propostas que tiñan por obxecto refundir a lexislación comunitaria en materia de hixiene alimentaria. A proposta presentouse ao Consello e ao Parlamento Europeo o 24 de xullo de 2000 paira a súa adopción por codecisión. O 28 de marzo de 2001, o Comité Económico e Social Europeo emitiu o seu ditame. Pero non foi até o 15 de maio de 2002 cando o Parlamento Europeo presentou un ditame favorable sobre tres das cinco propostas do paquete presentado. Nesa mesma data, a primeira das Propostas da Comisión, a 2000/0178, que facía referencia en materia de hixiene dos produtos alimenticios, foi aprobada polo Parlamento Europeo en primeira lectura, presentando algunhas emendas.

A Comisión aceptou 72 das 102 emendas presentadas, entre elas a relativa á aplicación do sistema HACCP (análise de riscos e control de puntos críticos) á produción primaria e coa aplicación do Regulamento aos produtos alimenticios destinados á exportación a terceiros países. Con todo, non foi até o 27 de outubro de 2003, cando o Consello aprobou a Posición Común, publicada recentemente no Diario Oficial da UE. Agora só queda a súa aprobación definitiva, o correspondente período transitorio e a súa aplicación.

Os principios de hixiene alimentaria
A primeira proposta do paquete tiña como obxectivo establecer una base común paira o cumprimento das normas de hixiene por todos os explotadores de empresas alimentarias. Os principios crave que conteñen, segundo a propia norma, son os seguintes:

  • A aplicación debe efectuarse da explotación á mesa, é dicir, ao longo de toda a cadea alimentaria.
  • Os principais responsables da seguridade dos alimentos son os explotadores de empresas alimentarias.
  • O sistema HACCP (sistema de análise de perigos e puntos de control crítico) proponse para que os explotadores de empresas alimentarias aplíqueno paira controlar os perigos microbiológicos e químicos nos alimentos e, desta maneira, promover a seguridade alimentaria.
  • A elaboración de guías de prácticas correctas polos sectores alimentarios a fin de orientar aos explotadores de empresas alimentarias sobre a seguridade alimentaria e a posta en práctica do sistema HACCP.
  • A flexibilidade das empresas alimentarias en áreas remotas, paira a produción tradicional de alimentos e paira a aplicación do sistema HACCP nas pequenas empresas.
  • O rexistro das empresas do sector alimentario pola autoridade competente.
  • Os requisitos técnicos (en materia de instalacións, equipos, etc.) que deben cumprir as empresas alimentarias.

Por parte do lexislador non se esconde que a seguridade alimentaria é o resultado de diversos factores, pois deben establecerse normas mínimas en materia de hixiene mediante actos lexislativos, e deben implantarse controis oficiais paira comprobar o cumprimento das normas por parte dos operadores de empresa alimentaria. Á súa vez, estes deben establecer e pór en marcha programas e procedementos de seguridade alimentaria baseados nos principios de HACCP.

O lexislador entende que o éxito da aplicación de procedementos baseados nos principios de HACCP vai requirir o compromiso e a cooperación plena dos empregados do sector alimentario. A tal fin, os empregados deberán recibir formación. O sistema de HACCP consolídase como un instrumento paira axudar aos operadores de empresa alimentaria a lograr un nivel máis elevado de seguridade alimentaria. Con todo, advírtese que o sistema non debe considerarse un método de autorregulación nin debe substituír os controis oficiais.

ENTRE A SEGURIDADE E O PRINCIPIO DE FLEXIBILIDADE

Img barometro3
A pesar de que os perigos alimentarios presentes na produción primaria deben detectarse e controlarse adecuadamente paira garantir o logro dos obxectivos da Proposta de Regulamento, a emenda 103 presentada polo Parlamento Europeo tiña como obxectivo afirmar claramente a súa non aplicación á subministración directa de pequenas cantidades de produtos primarios ao consumidor final e ao comercio local polo miúdo. A Comisión aceptou esta emenda, xa que consideraba que as operacións que cubrían entraban no ámbito da subsidiariedad.

Doutra banda, a Proposta tamén introducía o principio da flexibilidade paira a produción tradicional de alimentos, as áreas remotas e a posta en práctica do sistema HACCP. O método paira permitir esta flexibilidade baséase en gran medida na subsidiariedad; e os principais beneficiarios desta flexibilidade serán as pequenas empresas.

A necesidade de flexibilidade foi apoiada de forma xeral. Por iso, o lexislador comunitario, tal e como queda establecido na Posición Común, agora publicada, considera que as normas comunitarias sobre hixiene alimentaria non deben aplicarse nin á produción primaria paira uso doméstico privado nin á preparación, manipulación ou almacenamento domésticos de alimentos paira o seu consumo privado.

Neste sentido, considérase que os requisitos comunitarios que aparecen na norma só sexan aplicados ás empresas, dado que implica una certa continuidade das actividades e un certo grao de organización, é dicir, profesionalidade por parte do axente. No entanto, no caso da subministración directa de pequenas cantidades de produtos primarios por parte do operador de empresa alimentaria que os produza aos consumidores finais ou a establecementos locais de venda polo miúdo, convén que a protección da saúde pública regúlese mediante a lexislación nacional, en particular pola estreita relación entre o produtor e o consumidor.

O lexislador tamén foi consciente de que na actualidade non é viable aínda aplicar de forma xeral os principios de análises de perigos e puntos de control crítico á produción primaria. Con todo, establece que as guías de prácticas correctas deben fomentar una hixiene apropiada nas explotacións que, en caso necesario, debe completarse con normas específicas de hixiene paira a produción primaria.

Da mesma forma, non esconde que é conveniente que os requisitos en materia de hixiene aplicables á produción primaria e a operacións relacionadas sexan distintos daqueles aplicables a outras operacións. Considera que aínda que nun primeiro momento o requisito de establecer procedementos baseados nos principios de HACCP non se debe aplicar á produción primaria, a viabilidade da extensión deste sistema á mesma será un dos elementos da revisión que a Comisión levará a cabo tras a posta en aplicación do presente Regulamento.

Así mesmo, deixa a porta aberta a modo de período de transición paira a súa adaptación. Entre outras razóns, porque os requisitos relativos ao HACP deben ter en conta os principios incluídos no Códex Alimentarius, e deben ser suficientemente flexibles paira poder ser aplicados en todas as situacións, incluído nas pequenas empresas.

A Proposta -en liña co principio de flexibilidade- advirte que é necesario recoñecer que en determinadas empresas alimentarias non é posible identificar puntos de control crítico e que, nalgúns casos, as prácticas hixiénicas correctas poden substituír o seguimento de puntos críticos. De modo similar, o requisito de establecer «límites críticos» non implica que sexa necesario fixar una cifra límite en cada caso. Ademais, o requisito de conservar documentos debe ser flexible paira evitar cargas excesivas paira empresas moi pequenas.

A flexibilidade tamén é conveniente paira poder seguir utilizando métodos tradicionais en calquera das fases de produción, transformación ou distribución de alimentos e en relación cos requisitos estruturais dos establecementos; e é particularmente importante paira as rexións con limitacións xeográficas especiais, incluídas as rexións ultraperiféricas. No entanto, una advertencia: a flexibilidade non debe pór en perigo os obxectivos de hixiene dos alimentos. E dado que todos os alimentos fabricados con arranxo ás normas de hixiene circularán libremente en toda a Comunidade, o procedemento polo que os Estados membros poidan aplicar a flexibilidade debe ser completamente transparente.

Bibliografía

  • POSICIÓN COMÚN (CE) número 1/2004, aprobada polo Consello o 27 de outubro de 2003, relativo á hixiene dos produtos alimenticios (2004/C 48 E/01). Publicado no Diario Oficial da UE de data 24 de febreiro de 2004.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións