Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Novas pautas legais para alimentos vitaminados

Un novo regulamento comunitario porá orde á adición voluntaria de vitaminas, minerais e outras sustancias aos alimentos

A proposta foi presentada pola Comisión en novembro de 2003 co obxectivo de harmonizar os contidos das distintas disposicións nacionais e de permitir a libre circulación de mercadorías na Comunidade. En certo xeito, a nova regulación vai pór orde a unha situación un tanto descontrolada con respecto á adición voluntaria de vitaminas, minerais e outras sustancias nos alimentos, aínda que de forma limitada.

A necesidade de adoptar un novo réxime legal sobre a materia quedou patente no Libro Branco sobre Seguridade Alimentaria, onde a Comisión xa anunciou que presentaría unha proposta de armonización das normas relativas á adición de nutrientes aos alimentos na Unión Europea. E é que é un feito recoñecido polas autoridades comunitarias que as normas nacionais sobre a materia varían moito entre Estados e dan lugar a frecuentes obstáculos para o comercio intracomunitario.

Descontrol legal
A proposta comunitaria impide engadir vitaminas e minerais a froitas, hortalizas, carne e peixe, e bebidas cun volume de alcol superior ao 1,2%
Algúns Estados membros, por exemplo, autorizan a adición de vitaminas e minerais enumerados nunha lista, e outros prohiben a adición dun número reducido de vitaminas específicas. Un punto de acordo é o que fai referencia ao feito de que a adición de vitaminas e minerais debe ofrecer aos consumidores un efecto nutricional e fisiológico razoablemente beneficioso, e deben ser ademais inocuos cando se consomen como parte dunha dieta variada.

Con todo, a multiplicidade de regulacións diferentes impediu a máis dun produtor a comercialización dos seus produtos vitaminados nalgún que outro Estado membro, dotado de normas moito máis restritivas que no país de orixe.

Vexamos un caso: aínda que nalgúns Estados membros a adición de vitaminas ou minerais é obrigatoria nas margarinas (vitaminas A e D), a fariña (complexo vitamínico B, ferro e calcio) e o sal (iodo), noutros se limita especificamente a adición de certas sustancias aos alimentos se non están previamente aprobadas ou autorizadas.

A cuestión das vitaminas chegou ata o Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas. Ante a falta de armonización, e na medida en que subsisten dúbidas no estado actual da investigación científica acerca de sustancias nutritivas como as vitaminas, permitiu a algnos Estados membros exercer a facultade de decidir o grao de protección da saúde e da vida das persoas a través da súa propia normativa, esixindo unha autorización previa á comercialización de «alimentos vitaminados».

Cambios sociais e descenso de nutrientes
A pesar da ampla variedade de alimentos cos que contan os cidadáns da Unión Europea, non todos están en condicións de seguir unha dieta que ofreza os nutrientes necesarios en cantidades adecuadas con arranxo ás súas necesidades individuais, segundo recolle a exposición de motivos da propia proposta regulamentaria. As razóns hai que buscalas, continúa a proposta, nos cambios na situación económica e social, como o aumento da proporción de mulleres traballadoras e as transformacións das estruturas familiares, e a súa incidencia na adquisición de alimentos, a preparación das comidas e o número e a natureza das comidas realizadas en casa.

Non se esconde que a aplicación do progreso tecnolóxico, tanto no traballo como no fogar, e os cambios doutros factores relacionados co estilo de vida, contribuíron a modificar as necesidades alimenticias e reduciron as necesidades calóricas. Como consecuencia diso -expón a proposta- producíronse modificacións importantes dos hábitos alimenticios e o comportamento dietético que dan especial importancia á densidade de micronutrientes (cantidade de vitaminas e minerais por unha determinada cantidade de calorías) dos alimentos individuais e as dietas xerais.

A falta de nutrientes adecuados por inxestas inferiores aos niveis recomendados pode afectar a diversos grupos de poboación, como adolescentes e nenos, mulleres, especialmente no período periconceptual, persoas maiores, persoas que seguen unha dieta de adelgazamento ou vexetariana, un número crecente de persoas que presentan alerxias aos alimentos, persoas que consomen unha alta proporción de comida rápida (fast food) ou comida lixo (junk foods), entre outras.

Prol alimentos vitaminados
A Proposta de Regulamento achega algúns exemplos de como a dispoñibilidade e o consumo de alimentos aos que se engadiron voluntariamente vitaminas e minerais pode contribuír, ás veces de maneira importante, a conseguir inxestas adecuadas de tales vitaminas e minerais e a reducir por tanto o risco de inxestas insuficientes. Así, a margarina e as graxas para untar ás que se engadiron vitamina A e D, voluntariamente na gran maioría dos Estados membros, achegan ao redor do 20% da inxesta de referencia para a poboación (PRI) de vitamina A e ao redor do 30% da PRI de vitamina D para grupos moi importantes de poboación da UE.

Doutra banda, non se esconde o papel relevante dos cereais fortificados para o almorzo, ao converterse durante os anos noventa na principal fonte de ferro da dieta dos nenos do Reino Unido, en lugar da carne, que era a fonte principal nos anos cincuenta; e ao poder achegar un 20 % da inxesta de vitamina D, e ao redor do 20% da inxesta de vitamina B, nas dietas dos nenos. Ou o que teñen os zumes de froitas fortificados para a dieta dos adolescentes alemáns, mediante o achegue de calcio e vitamina.

MEDIDAS RESTRITIVAS

Img barometro2

A pesar dos posibles beneficios para os consumidores de certos alimentos enriquecidos, o lexislador comunitario é consciente de que debe aplicar determinadas restricións para evitar posibles riscos. E é que, como pon de relevo, na maioría dos casos son os propios fabricantes os que anuncian os alimentos enriquecidos, aspecto que os consumidores adoitan asocialo ao feito de que se trata de produtos con vantaxes nutricionais, fisiológicas ou doutro tipo fronte a outros produtos, ben sexan similares ou distintos, aos que non se lles engadiron nutrientes. En consecuencia, o consumidor pode chegar a tomar decisións que poden prexudicalo.

Para contrarrestar posibles efectos negativos, a Proposta impón restricións aos produtos aos que poden engadirse vitaminas e minerais, ademais das que se derivan das consideracións tecnolóxicas ou das que son necesarias por razóns de seguridade ao establecer límites máximos de vitaminas e minerais. De momento, pois, non poderán engadirse vitaminas e minerais aos produtos frescos non transformados, como froitas, hortalizas, carne, carne de ave ou peixe, así como bebidas cun volume alcohólico superior a 1,2%.

Da mesma forma, fíxanse as vitaminas e minerais, fórmulas vitamínicas e sustancias minerais que poden engadirse aos alimentos (Anexo I e II), e engádese un Anexo III onde se fixarán as sustancias suxeitas a prohibición ou restrición, ou sometidas a control comunitario. A norma en cuestión prevé condicións específicas para a adición de vitaminas e minerais, restrinxindo a súa adición ás que constan anexadas nunha lista, e nas formas que se establecen reglamentariamente, a condición de que se realice a efectos de restitución, equivalencia nutricional de alimentos sucedáneos e fortificación ou enriquecemento.

Como medida transitoria establécese que os Estados membros poderán autorizar, ata sete anos despois da súa entrada en vigor, o uso de vitaminas e minerais que non figuren na lista ou en formas non enumeradas reglamentariamente, a condición de que a sustancia en cuestión utilícese para a súa adición a alimentos comercializados na Comunidade na data de entrada en vigor do presente Regulamento, e a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA, nas súas siglas inglesas) non emitise un ditame desfavorable sobre o uso desa sustancia, ou sobre o seu uso nesa forma, na fabricación de alimentos, sobre a base dun expediente relativo ao uso da sustancia en cuestión que fose presentado á Comisión polo Estado membro.

As medidas alcanzan tamén á etiquetaxe, presentación e publicidade dos alimentos aos que se engadiron vitaminas e minerais, que non deben incluír, salvo excepcións previstas, ningunha indicación que declare ou suxira que unha dieta equilibrada e variada non pode achegar as cantidades apropiadas de nutrientes. Tampouco poderá inducir a erro ou enganar ao consumidor con respecto ás vantaxes nutritivas do alimento que poidan resultar da adición dos devanditos nutrientes. No seu caso, e cando se aprobe o Regulamento sobre alegacións nutricionais e de propiedades saudables nos alimentos, podería incluír unha mención que indique a adición de conformidade cos requisitos do mesmo.

A etiquetaxe sobre propiedades nutritivas dos produtos aos que se engadiron vitaminas e minerais e regulados na presente Proposta de Regulamento será obrigatorio. Os datos que se facilitarán serán os previstos na norma sobre esta etiquetaxe, así como as cantidades totais presentes das vitaminas e os minerais engadidos ao alimento.

Bibliografía

  • Regulamento do Parlamento Europeo e do Consello, sobre a adición de vitaminas, minerais e outras sustancias determinadas aos alimentos. Bruxelas 10 de novembro de 2003. COM(2003) 671 final.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións