Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Novos pasos en alimentación animal

Unha nova medida comunitaria prevé, para 2010, que a etiquetaxe de pensos inclúa unha lista cos ingredientes utilizados

A alimentación animal e, en concreto, o uso dos pensos para animais que se destinan ao consumo humano constitúe un aspecto de interese non só no ámbito gandeiro senón tamén no da saúde dos consumidores. Utilizar materias primas adecuadas, seguras e de boa calidade garante que a produtividade gandeira fágase con totais garantías de seguridade para as persoas e achega maior seguridade para que non se repitan episodios como os que protagonizaron crises como a das vacas tolas ou a das dioxinas. O uso dos pensos para alimentación, o primeiro dos elos da cadea alimentaria, podería contar para 2010 con novas medidas de etiquetaxe equiparadas ás que xa existen para os produtos de consumo humano.


Unha listaxe de ingredientes, aínda que non a proporción de cada un deles. Estas premisas son dúas das principais medidas en materia de alimentación animal que acaba de presentar o Parlamento Europeo. Desde que en 2001 a crise das vacas tolas empezase a azoutar a produción gandeira de boa parte dos países europeos, e despois de determinar que a causa era o uso de fariñas cárnicas engadidas a penso destinado a alimentación animal, a UE adoptou unha medida lexislativa para que os fabricantes de pensos detallasen con exactitude as materias utilizadas e a cantidade exacta. Unha “declaración aberta” que as máis altas instancias lexislativas europeas consideraron “excesiva” porque obrigaba a mencionar todos e cada un dos ingredientes cos que fora elaborado un penso.

Co fin de equilibrar estas medidas e facelas máis factibles, o Parlamento Europeo acaba de presentar unha proposta que, máis aló de especificar os ingredientes exactos que incorporan os pensos, aposta por unha etiquetaxe que indique unha listaxe dos que se introduciron en orde decreciente por peso. Segundo os responsables da medida, isto posibilitará dúas cousas: por unha banda protexer a propiedade intelectual dos fabricantes e por outro dar ao comprador a posibilidade, se o require, de coñecer a proporción de cada ingrediente cunha marxe de tolerancia dun +/-15%. Esta información darase a condición de que sexa necesaria para protexer a saúde ou o medio ambiente.

Catálogo de sustancias
Residuos domésticos, augas usadas e embalaxes son algunhas das materias primas prohibidas na alimentación animal

Aditivos, materias primas, premezclas medicamentosas, sustancias indesexables (dioxinas, aflatoxinas, cadmio…) ou bioproteínas son algunhas das sustancias que deben controlarse nos pensos animais. E unha das vías para facelo achégaa a etiquetaxe, tal e como recoñecen os responsables da medida parlamentaria, que aseguran que constitúe un “elemento importante do sistema de prevención de enfermidades alimentarias”.

Dotar a este ámbito, o da alimentación animal, que en España ten unha produción que supera os 20 millóns de toneladas ao ano, segundo datos do Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño (MARM), dunha ferramenta de rastrexabilidade achega seguridade tanto entre produtores como para o consumidor, que atopa garantías de que o animal do que procede o bistec que se come foi alimentado de forma correcta desde o punto de vista sanitario.

A etiquetaxe, por exemplo, debe deixar claros aspectos como que é unha materia prima e parte da base de que se considera como tal “todo produto vexetal ou animal destinado a satisfacer as necesidades nutritivas dos animais”. Non se inclúe no Regulamento, en cambio, a auga que se utiliza para elaborar pensos ou a que se fornece directamente ao animal. Tamén deixa clara cal é a diferenza entre un penso composto e un complementario, e a clave está no contido de materia prima: o primeiro é unha mestura delas e o segundo contén, polo menos, unha que se utiliza como ración diaria combinada con outro penso. Entre as sustancias utilizadas atópanse tamén as cinzas brutas, presentes no penso mineral, como mínimo nun 40% do produto.

É obrigatoria a mención ás materias primas como forraxes, grans de cereais, sementes e froitos oleaginosos, sementes de leguminosas, tubérculos e raíces, minerais como calcio, sodio e fósforo, e almidón. Que non debe conter un penso? Debe evitarse, por exemplo, a presenza de impurezas químicas e botánicas; estas últimas inclúen materiais vexetais que non afectan de maneira negativa aos animais, como palla e malas herbas.

Información clara, envase adecuado
Como toda etiqueta destinada a ofrecer información sobre un produto determinado, o obxectivo das que acompañan aos pensos é que sexa o máis clara posible e que exprese cunha información precisa non só as sustancias incluídas na listaxe senón tamén as que se van incorporando. Ademais, a información deberá prescindir de alegacións que afirmen que “evitan, tratan ou curan unha enfermidade”. Pero, cal é a información que debe incluír a etiqueta? O fabricante está obrigado a especificar datos como:

  • A data ata a que pode manterse o penso sen que este perda as súas propiedades.
  • O nome do lote, é dicir, o penso que procede dun mesmo proceso de produción e que comparte, por tanto, características comúns como a variedade, o expedidor ou o tipo de envase.
  • Todo penso deberá incorporar ademais unha marca, imaxe ou signo que o identifique.
  • A cantidade neta.
  • Os aditivos que contén, se é o caso.
  • O nome dunha materia prima que o fabricante queira destacar.

Ademais, toda esta información debe ir en recipientes selados de maneira que a lectura sexa fácil e polo menos nunha das linguas oficiais do Estado no que se comercializa.

Transferencia inevitable

Un dos problemas que poden aparecer co uso de pensos para animais é a presenza non desexable de coccidiostáticos e histomonóstatos, sustancias que se utilizan para inhibir o crecemento de protozoos e que se utilizan como aditivos, pero só en determinadas circunstancias e para algunhas especies. O risco orixínase cando nun mesmo lugar fabrícanse máis pensos, o que aumenta o risco de contaminación cruzada entre varios. A pesar desta transferencia, e segundo a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA, nas súas siglas inglesas), a presenza destes coccidiostáticos ou histomonóstatos é moi pouco probable que teña efectos negativos para as persoas que consomen produtos procedentes destes animais xa que o risco aparecería tras un consumo prolongado e excesivo.

PENSO E VITAMINA A Entre

Img cerdos1
as sustancias permitidas para engadir aos pensos está a vitamina A, sempre como aditivo, un uso non exento de polémica que se plasmou na publicación de varias investigacións sobre os posibles efectos na saúde humana. E é que se trata dunha sustancia que pode pasar do animal ao consumidor a través do alimento. Segundo os expertos europeos, en países como Francia, Grecia e Italia, do 3% ao 6% da poboación excedería do nivel máximo de inxesta tolerable de vitamina A preformada, que é a que procede de animais alimentados con ela.

Segundo unha análise que acaba de presentar o Panel Científico de Aditivos e Produtos ou Sustancias utilizadas en Alimentación Animal (FEEDAP), da EFSA, é necesario adoptar medidas respecto diso, como limitar a cantidade diaria a través da regulación dos pensos complementarios, aumentar o control desta vitamina preformada en alimentos e informar o consumidor para que non consuma en exceso esta vitamina.

De gran importancia para a saúde, case a metade da inxesta de vitamina A en os consumidores europeos procede dos caroteinoides de alimentos vexetais e a outra do retinol e os seus ésteres dos alimentos de orixe animal. O risco viría a través dos altos niveis detectados nalgúns destes alimentos, especialmente de fígado e tamén produtos lácteos, e dos patróns de consumo, o que leva a adoptar algunhas medidas que eviten unha alta concentración. Adoita agregarse á alimentación animal para cubrir as necesidades nutricionais. Os expertos recomendan fixar novos niveis para pensos destinados a porcos e aves de curral para evitar efectos adversos na saúde humana.

DIOXINAS EN PORCINO E VACÚN

A finais de 2008 orixinouse en Irlanda unha alerta alimentaria relacionada coa detección de dioxinas , do tipo policlorinato de bifenilo, en carne de porcino e vacún. Os niveis detectados desta sustancia foron, tal e como informou a Axencia de Seguridade Alimentaria irlandesa (FSAI) “entre 80 e 200 veces superiores aos máximos legais”. A orixe da contaminación produciuse tras someter a un coproducto de panadaría a un proceso de secado, durante o que se xeraron as dioxinas que pasaron ao gando vacún. O problema chegou, segundo as autoridades sanitarias do país, a un 10% do porcino e derivados producidos a partir do 1 de setembro.

Tras retirar a carne porcina producida durante este período, as autoridades irlandesas confirmaron que a carne podería chegar a uns 20 ou 25 países, que xa adoptarían as medidas de prevención necesarias para evitar riscos na saúde humana, como a retirada da carne vacúa procedente de Irlanda. Con todo, tanto Irlanda como a Comisión Europea han recoñecido que, a pesar de que os datos foron lixeiramente superiores aos límites legalmente establecidos, non representan, os do vacún, unha ameaza para a saúde.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións