Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O caso do queixo italiano «Semente Padano»

O Tribunal de Xustiza da UE outorga amparo xudicial a unha denominación de orixe italiana cuxas características eran explotadas sen autorización

A reputación alimentaria das denominacións de orixe debe ser preservada. Así o entende o Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas que outorgou o seu amparo a actividades post-produtivas no lugar de orixe, atendendo ás súas características propias de calidade e pola reputación adquirida polo produto alimenticio. A resolución ten a súa orixe no caso do queixo italiano «Semente Padano».

Como premisa, o Tribunal esixiu que as actividades realizadas consten no correspondente prego de condicións que amparan a unha Denominación de Orixe Protexida (DOP) específica e como requisito para que o amparo poida ter efectos contra calquera operador económico que pretenda realizar as mesmas actividades máis aló do lugar de procedencia, una publicidade adecuada sobre condutas prohibidas.


Os casos que agora se resolveron polo Tribunal de Xustiza teñen que ver con dous produtos de orixe italiana, un queixo e un xamón, comercializados en Francia e o Reino Unido, respectivamente. As resolucións do Tribunal de Xustiza, ditadas na segunda quincena do mes de maio de 2003, determinan que actos como o rallado e o corte en lonchas de ambos os produtos, así como o seu envasado, realizados no lugar de orixe, forman parte das características intrínsecas deses produtos, amparados por unha DOP.


Neste sentido, ponse coto a unha actividade comercial, que actuando baixo o amparo da boa fama e aceptación de produtos con DOP como son o «queixo semente padano» e o «xamón de Parma», proceden a realizar as actividades de rallado, cortado e envasado fose do lugar de orixe.


A resolución da UE fai prevalecer as denominacións de orixe e as súas características fronte a manipulacións posteriores
A orientación dada polo Tribunal de Xustiza alíñase perfectamente con esa tendencia xeral da lexislación comunitaria consistente en potenciar a calidade dos produtos alimenticios e en favorecer a reputación adquirida polos mesmos. Co seu veredicto ponse fin a senllos procesos xudiciais que cuestionaran a legalidade dos requisitos técnicos establecidos nos pregos de condicións das DOP por supor una restrición á libre circulación de alimentos no seo da UE. A partir de agora, a súa inclusión dentro dos dereitos de propiedade industrial e comercial, fanlles merecedores dunha especial protección que ampara a produtores e distribuidores autorizados, aínda que con certas condicións. E de paso, protéxense adecuadamente os intereses do consumidor final, garantíndolle que o produto que adquire non só procede dunha zona xeográfica concreta, senón que presenta características especiais que o diferencian do resto, aínda que ás veces, e en contadas ocasións, sexa por unha manipulación posterior do produto en orixe.


A resolución ditada sobre o queixo non afecta as operacións de rallado e envasado realizadas na fase de venda polo miúdo e no ámbito da restauración.
O asunto do queixo «Semente Padano»
O asunto iniciouse como consecuencia dunha demanda presentada por unha produtora italiana de queixo «Semente Padano» e a sociedade francesa que o importaba e distribuía en exclusiva por todo o territorio francés contra unha empresa francesa que se dedicaba a importar, rallar, preenvasar e distribuír en Francia o queixo en cuestión baixo a denominación de «queixo Semente padano râpé frais» (rallado en fresco).


A petición esencial da demanda non era outra que esixir a esta última que cesase a súa actividade de distribución e comercialización do queixo por incorrer en ilegalidade ao considerar que a normativa que resultaba de aplicación determinaba que o rallado e envasado deste tipo de queixo debía realizarse en orixe, é dicir, na rexión de produción.


Os feitos denunciados producíronse a partir do ano 1992, por mor da comercialización por parte da demandada de queixo con DOP «Semente Padano» rallado, cortado e envasado fóra da zona de produción. O caso foi levado en primeira instancia ao Tribunal de Comercio de Marsella, cuxa resolución, ditada en novembro de 1997 estimou a demanda, condenou ao infractor ao pago dunha indemnización á produtora italiana e á distribuidora polos danos ocasionados pola comercialización do produto desde 1992, e prohibiulle comercializar o queixo baixo a DOP «Semente Padano râpe frais».

Como a resolución non gustou nada á mercantil demandada, presentouse, por parte desta, recurso ante a Corte de Apelación de Aix, cuxa resolución, ditada en marzo de 1998, confirmou a sentenza anterior, e estableceu que por parte do infractor burlouse a normativa italiana co fin de realizar operacións menos custosas e aumentar a súa cota de mercado á conta de competidores respectuosos coa lei».


O asunto chegou mesmo á Corte de Casación, cuxas dúbidas sobre a aplicación ou non do dereito comunitario ao caso foron expostas por parte desta en data 19 de decembro de 2000 como una cuestión prejudicial. O tema a dilucidar centrábase basicamente sobre a compatibilidade da lexislación italiana, na que se amparaban os reclamantes, co Dereito comunitario ante o Tribunal de Xustiza, deixando pendente o procedemento á espera da resolución que agora recaeu, dado que consideraba que a solución ao litixio dependía da interpretación xurídica do artigo 29 da Tratado CE sobre a prohibición das restricións á comercialización dos produtos e as medidas de efecto equivalente.


A cuestión que se expuña é a seguinte: Debe interpretarse que o artigo 29 CE oponse a unha lexislación nacional que reserva a denominación de orixe Semente Padano ao queixo rallado na rexión de produción na medida que tal obrigación non sexa indispensable paira o mantemento dos caracteres específicos que devandito produto adquira?

A PROTECCIÓN ITALIANA Ao QUEIXO «SEMENTE PADANO»

Img
Antes da aparición do conflito do queixo «semente Padano» Francia e Italia tiñan subscrito un Convenio sobre protección de denominacións de orixe e indicacións de procedencia, asinado en Roma o 28 de abril de 1964. En virtude do mesmo, ambos os países comprometíanse a adoptar todas aquelas medidas necesarias paira garantir eficazmente a protección dos produtos naturais e fabricados orixinarios en cada un deles contra a competencia desleal no exercicio do comercio e paira garantir una protección eficaz das DOP.


En Italia as denominacións de orixe, entre as que se atopaba o queixo «Semente Padano» tiñan a súa propia norma de protección, que databa de 1954, así como una regulación específica respecto ao recoñecemento dos métodos de elaboración, características comerciais e zonas de produción dos queixos, de 1955. De forma particular, un Decreto de 1991 estendeu a denominación de orixe á forma rallada do produto, a condición de que se obtivese exclusivamente a partir dun queixo enteiro amparado pola DOP, e a condición de que as operacións de rallado efectuásense na zona de produción e o envasado realizásese inmediatamente sen ningún tratamento nin adición de sustancias que puidesen modificar a conservación e as características organolépticas orixinais.
O que di o Tribunal de Xustiza
O Tribunal de Xustiza lembra que a Tratado CE prevé excepcións á libre circulación de mercadorías por razóns de protección da propiedade industrial e comercial. En consecuencia, os requisitos establecidos polos pregos de condicións do queixo «Semente Padano» son conformes co Dereito comunitario si constitúen un medio necesario e proporcionado paira protexer a reputación da súa propia DOP. Neste sentido, apunta que o rallado do queixo, así como o seu envasado, constitúen operacións importantes que poden prexudicar á calidade, á autenticidade e, por conseguinte, á reputación da DOP si non se respectan estas esixencias.


O prego de condicións do queixo «Semente Padano» establece controis e intervencións detalladas e rigorosas paira preservar a reputación do produto alimenticio. A DOP deste queixo non quedaría protexida de forma comparable mediante a obrigación, imposta aos operadores establecidos fóra da rexión de produción, de informar os consumidores, a través dunha etiquetaxe adecuada, de que o rallado e o envasado producíronse fóra de devandita rexión. Por tanto, non existen medidas alternativas menos restritivas paira alcanzar o obxectivo perseguido.


A pesar diso, o Tribunal de Xustiza recoñece que a protección conferida por unha DOP non se estende normalmente a operacións como as de rallado e envasado do produto. O Tribunal de Xustiza subliña neste sentido que estas operacións só están prohibidas a terceiros fóra da rexión de produción se no prego de condicións prevese expresamente tal requisito. O principio de seguridade xurídica esixe una publicidade adecuada de devanditas prohibicións paira dalas a coñecer aos terceiros. Cando non existe tal publicidade, estas prohibicións non poden ser invocadas ante un órgano xurisdiccional nacional.

Bibliografía

SENTENZA

  • Sentenza do Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas de 20 de maio de 2003, ditada no Asunto C-496/00.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións