Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O concepto común de alimento seguro continúa en letargo

O lexislador comunitario ha caído na conta de que un funcionamento adecuado e eficaz do mercado común debe ir acompañado de criterios, conceptos e principios comúns aplicables, de forma uniforme, en todos os Estados membros. É o concepto armonización, que permite ter como referencia una lexislación común.

O novo marco normativo, polo que se establecen os principios e requisitos xerais da lexislación alimentaria (Regulamento(CE) nº 178/2002, de 28 de xaneiro de 2002), abordou aspectos esenciais do mercado único como son os requisitos da seguridade alimentaria, a definición de alimento seguro e a delimitación de responsabilidades dos diferentes axentes económicos.


Con todo, os requisitos xerais da lexislación alimentaria serán aplicables a partir de 1 de xaneiro de 2005 de forma harmonizada. O lexislador outorga un tempo amplo de adaptación aos Estados membros que non teñen asumidos devanditos requisitos na súa lexislación alimentaria. Pero, a seguridade pode esperar? A solución que se adoptou é que durante ese período de adaptación aplíquese a lexislación pertinente “á vista dos principios enunciados no presente Regulamento”.


Prohibido comercializar alimentos inseguros

A libre circulación de alimentos seguros e saudables é un aspecto esencial do mercado interior e contribúe significativamente á saúde e benestar dos cidadáns, así como aos seus intereses sociais e económicos. Aspectos que deben garantir os poderes públicos mediante procedementos eficaces.


Neste sentido, a nova regulamentación europea sobre os principios e os requisitos xerais da lexislación alimentaria, aprobada en xaneiro de 2002, establece un principio xeral que prohibe a comercialización de alimentos inseguros que impliquen un risco paira a saúde dos consumidores.

A avaliación da seguridade dos produtos corresponde ao denominado “explotador da empresa alimentaria”. Este conta cunha capacidade e una experiencia específica sobre o produto que elabora, distribúe ou comercializa e, por tanto, esíxeselle una dilixencia e un coidado especial na preservación dos dereitos básicos dos consumidores: vida, saúde, seguridade e intereses económicos.


Requisitos da seguridade dun alimento


O lexislador comunitario establece, a través da regulamentación de referencia, os requisitos xerais da lexislación alimentaria, entre cuxos apartados destacamos os que se corresponden cos requisitos de seguridade alimentaria e de inocuidad dos pensos.


A posibilidade de comercializar un alimento dependerá do cumprimento dos requisitos de seguridade do mesmo. Con carácter xeral establécese a prohibición de comercializar un alimento non seguro. O concepto de seguridade constitúese, por tanto, no elemento esencial da “habilitación legal” paira pór en circulación produtos alimenticios, e precisa dunha avaliación previa por parte do produtor paira determinar se o alimento cumpre cos requisitos legais de seguridade, que non son exclusivamente hixiénico-sanitarios.


A seguridade dun alimento, segundo o citado Regulamento, depende de dous elementos fundamentais, como son o seu inocuidad paira a saúde e a súa aptitude paira o consumo; así como doutros factores que están relacionados coas condicións normais de uso do alimento polos consumidores e a información que se ofrece a estes sobre prevención de determinados riscos paira a saúde.


A necesidade de garantir un elevado nivel de protección paira os consumidores levou ao lexislador comunitario a tomar en consideración novos elementos ou criterios de determinación da nocividad dun alimento. A tales efectos débese ter en conta non só os efectos inmediatos de determinados alimentos paira a saúde dos consumidores senón tamén os efectos adversos a curto e longo paira o consumidor e os seus descendentes, os efectos tóxicos acumulativos e a sensibilidade que determinados grupos de consumidores poidan presentar con respecto a un alimento ou categoría de alimentos.


Doutra banda, e referente á aptitude paira o consumo humano dun alimento, tomaranse en consideración os aspectos relacionados co seu aceptabilidad como produto de consumo alimenticio segundo o uso paira o que está destinado; así como a deterioración, a descomposición ou a contaminación que o alimento poida presentar.


Alimento conforme non é alimento seguro


A conformidade dun alimento, coa normativa específica que lle poida ser de aplicación, non determina que o produto sexa seguro pero si invoca o seu inocuidad e aptitude paira a súa comercialización.


O Regulamento de referencia posibilita aos poderes públicos e ás autoridades a adopción de determinadas medidas, incluso a retirada do produto do mercado se fose necesario, cando existan motivos suficientes e razoados paira pensar que o alimento, a pesar de cumprimentar coa normativa, non é considerado como “legalmente” seguro.


Como precaución determínase que a declaración de inseguridade afectará á totalidade de produtos contidos nun lote ou remesa, salvo que se poida demostrar que a inseguridade só se predica do alimento en cuestión e non do resto.


Seguridade e Responsabilidade


O control sobre o cumprimento da normativa e os requisitos sobre seguridade dos alimentos e a súa verificación corresponde con carácter principal a quen elaboran, distribúen ou comercializan (explotadores de empresas alimentarias) talles produtos. Mesmo deberán proceder á retirada dos seus produtos cando consideren ou teñan motivación suficiente paira pensar que non cumpren cos requisitos legais de seguridade alimentaria.


Con respecto aos explotadores de empresas alimentarias establécese un deber de actuación que non só abarca a retirada do produto, o de información sobre a mesma ás autoridades competentes e aos consumidores senón tamén a recuperación dos produtos. Ademais teñen o deber de deixar facer e de cooperación activa coas autoridades, cando se trate de evitar ou reducir os riscos que presente un alimento que fornezan ou fornezan.


Os Estados membros deben velar porque talles obrigacións cúmpranse mediante a implantación dun sistema de controis oficiais. As medidas contra o incumprimento en materia de seguridade alimentaria debe ser obxecto dun sistema sancionador efectivo e disuasorio paira os operadores infractores, así como proporcionado, atendendo ás circunstancias que deban ser resoltas: gravidade, afectados, risco paira a saúde pública, nivel de introdución do produto no mercado, e capacidade económica e tecnolóxica do axente económico, entre outros.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Regulamento (CE) nº 178/2002, do Parlamento Europeo e do Consello, de 28 de xaneiro de 2002, polo que se establecen os principios e os requisitos xerais da lexislación alimentaria, créase a Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria e fíxanse procedementos relativos á seguridade alimentaria.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións