Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O control das alertas alimentarias

Durante o ano 2008, o número de notificacións rexistradas na UE reduciuse á metade respecto de 2007


Microorganismos patógenos (campylobacter, listeria, salmonella…) metais pesados (mercurio, chumbo ou cadmio) e as micotoxinas (aflatoxinas) son algúns dos riscos alimentarios que se detectan con máis frecuencia na UE, segundo datos dos últimos informes elaborados polo RASFF. O control destes e outros incidentes fundaméntase na necesidade de dotar a todos os países membros da máxima transparencia en temas de xestión do risco e aplicación de medidas preventivas. Desta maneira, cando se detecta un problema, pódese reaccionar con total rapidez e reducir o tempo de exposición a un risco concreto. Así quedou demostrado coa detección de melamina en leite infantil procedente de China en setembro de 2008. Entón, as autoridades sanitarias comunitarias pediron ao país asiático todos os datos sobre os produtos contaminados e a posibilidade de que fosen introducidos nalgún país da UE.

Cando se produce esta situación, é clave localizar os produtos para a súa retirada do mercado e poder traballar con ferramentas como a Rede Internacional da Seguridade Alimentaria da Organización Mundial da Saúde (INFOSAN). A coordinación e a capacidade de reacción entre os distintos sectores implicados é unha das principais garantías para o control deste tipo de riscos. Durante a Conferencia Internacional sobre RASFF organizada o pasado mes de xullo, a comisaria Europea de Saúde, Androulla Vassiliou, afirmaba que este instrumento garante “o intercambio de información, en tempo real, sobre as medidas que garanten a seguridade dos alimentos e os pensos”.

Notificacións

As notificacións de riscos alimentarios son clave para un maior control da seguridade dos produtos

Unha notificación de alerta adoita enviarse cando un país detecta un risco nun alimento ou penso que se atopa no mercado e, por tanto, é necesario tomar medidas como a retirada do produto. Segundo o último informe do RASFF, o 62% das alertas rexistradas en 2008 corresponderon a produtos procedentes da UE. En total, durante este período de tempo, contabilizáronse unhas 3.000 notificacións. Catro de cada dez avisos corresponderon a produtos que se rexeitaron nas fronteiras comunitarias. Nestes casos, o RASFF ponse en marcha e informa ao terceiro país do incidente para evitar que se volva a producir e para que aplique medidas correctoras, como o “bloqueo das exportacións e a intensificación dos controis”.

Hai dous tipos de notificacións: as de alerta e as de información. As primeiras, que durante o ano 2008 chegaron ás 528, envíanse cando un alimento que se atopa no mercado implica un risco grave para a saúde e require unha acción rápida. Neste caso, o RASFF identifica o problema e acciona a alarma (retirada do produto). O obxectivo é dar a todos os membros do RASFF (países da UE) a información necesaria que lles permita saber se o produto entrou no seu mercado, para que así poidan tomar as medidas necesarias.

As notificacións de información (1.138 en 2008), en cambio, utilízanse cando se identifica un risco nun país pero non é necesario que o resto dos Estados membros tomen medidas de prevención rápidas. Isto é así porque o produto non chegou a todos os mercados ou porque a natureza do risco non require medidas tan rigorosas. O sistema encárgase de transmitir á Comisión Europea se restrinxiu a comercialización de alimentos ou pensos, se só os retirou e se é necesario impedir ou regular o uso dun alimento ou penso. A entrada de alimentos procedentes de terceiros países debe cumprir cos estándares de seguridade alimentaria que esixe a UE. Un dos valores engadidos do RASFF é que, ademais de inmobilizar o envío, informa o risco ao país de orixe.

Coordinación, a base do control
A eficacia de sistemas de control como o RASFF depende en gran medida da coordinación entre distintos organismos de xestión. A creación de redes é fundamental para que os resultados sexan do todo satisfactorios. O traballo en equipo é o que garante que sistemas como o descrito funcionen: cada un dos Estados membros ten un “punto de contacto” co que fai fronte a calquera notificación. En España, este labor é desenvolvida pola Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición (AESAN), do Ministerio de Sanidade e Política Social, que traballa á súa vez coas distintas comunidades autónomas. A xestión desta rede efectúaa o Sistema Coordinado de Intercambio Rápido de Información (SCIRI).

No ámbito internacional, a rede INFOSAN, que promoven a OMS e a Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO), encárgase do intercambio de información entre as distintas autoridades responsables da inocuidad dos alimentos. Xestionada polo Departamento de Inocuidad dos Alimentos, Zoonosis e Enfermidades de Transmisión Alimentaria da OMS, con ela os países establecen un lazo de comunicación sobre temas relevantes, como as principais enfermidades animais, o contido do Regulamento Sanitario Internacional, o control biolóxico dos contaminantes orgánicos persistentes (COP) e as claves da prevención de enfermidades de transmisión alimentaria.

LEI DE SEGURIDADE ALIMENTARIA

A importancia de establecer lazos de comunicación en seguridade alimentaria plasmábase tamén en 2008 en España coa aprobación, por parte do Goberno, da elaboración dunha Lei de Seguridade Alimentaria e Nutrición. O principal obxectivo é protexer ao consumidor en todos os sectores relacionados coa alimentación. Unha das prioridades debe ser, segundo o Ministerio de Sanidade e Política Social, reforzar as relacións en materia de inocuidad alimentaria coa UE e, en consecuencia, co resto de países comunitarios. Esta Lei formaría parte da Estratexia de Seguridade Alimentaria 2008-2012, que inclúe proxectos normativos, maior colaboración coa Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) e a promoción de relacións entre autoridades comunitarias e países que exportan á UE con maior risco.

A Lei é só una das partes que está previsto que se inclúa nesta Estratexia. Complétana outros aspectos como: maior control dos sistemas de rastrexabilidade e etiquetaxe de alimentos, reforzo dos controis de riscos biolóxicos e prevención da exposición das persoas a riscos químicos ou contaminantes. Centra o seu labor en tres conceptos básicos: avaliación, xestión e comunicación. O primeiro inclúe a análise científica do risco, seguido da aplicación dun principio de cautela e dunha xestión da máxima transparencia.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións