Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O dereito a contraperitaje

O dereito a contraperitaje está contemplado pola normativa comunitaria e avalado pola interpretación do Tribunal de Xustiza da UE

Img irradiacionp

A normativa comunitaria recoñece o dereito a contraperitaje naqueles casos nos que as autoridades sanitarias ou de comercio mostren dúbidas sobre a legalidade ou calidade dun produto alimenticio. Este dereito, que resulta esencial para un xuízo xusto, non sempre é admitido polas autoridades.

Img enose1

Calquera fabricante de alimentos pode invocar contra as autoridades competentes dun Estado membro o dereito a un contraperitaje cando se cuestione a conformidade dos seus produtos. As análises dos produtos alimenticios poden basearse en mostras recollidas en comercios polo miúdo. Este dereito está contemplado pola normativa comunitaria e avalado pola interpretación realizada polo Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas.

O texto fundamental a nivel comunitario en materia de control oficial dos produtos alimenticios é a Directiva 89/397/CEE de 14 de xuño de 1989, relativa ao control oficial dos produtos alimenticios (DOCE número 186/1989, de 30 de xuño de 1989). A Directiva establece os principios xerais para a realización do control oficial e prevé a adopción de disposicións particulares complementarias nunha fase posterior.

A norma comunitaria ten como obxectivo controlar que os alimentos se axusten á lexislación alimentaria, e inclúe disposicións relativas á protección da saúde e ás normas de composición. Tamén inclúe normas relativas á calidade, destinadas a garantir a protección dos intereses económicos dos consumidores, así como disposicións relativas á información dos mesmos e á transparencia das transaccións.

España, como o resto dos Estados membros, debía adoptar e publicar as disposicións legais, regulamentarias e administrativas necesarias para dar cumprimento ao disposto na presente Directiva antes do 20 de xuño de 1990. A citada Directiva traspúxose ao ordenamento xurídico español mediante o Real Decreto 50/1993, de 15 de xaneiro, polo que se regula o Control oficial dos produtos alimenticios (BOE número 36/1993, de 11 de febreiro de 1993).
O contraperitaje está recoñecido na UE como un mecanismo para garantir un xuízo xusto
A norma comunitaria impón a obrigación ás empresas alimentarias de soportar os controis oficiais, aínda que se lles recoñece o dereito ao segredo de produción, un dereito de recurso, e o dereito a contraperitaje. Neste sentido, o artigo 7 da Directiva establece que sobre estes produtos poderán tomarse mostras co fin de analizalos, debendo adoptar os Estados membros as disposicións necesarias para garantir que quen estean suxeitos á devandita obrigación poidan recorrer a un eventual contraperitaje.

As análises serán efectuados por laboratorios oficiais, podendo os Estados membros habilitar así mesmo a outros laboratorios para que os efectúen. O Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas tivo ocasión de pronunciarse sobre a interpretación que debía darse ao citado precepto, en base aos feitos expostos por un Tribunal alemán.

Da infracción á vulneración de dereitos
A petición ante o Tribunal de Xustiza foi exposta polo Amtsgericht Schleswig (Tribunal alemán), e tiña por obxecto obter unha decisión prejudicial sobre a interpretación do artigo 7.1 parágrafo segundo da Directiva 89/397/CEE.

As cuestións suscitáronse no marco dun recurso interposto polo Sr. Steffensen contra unha resolución do Kreis Schleswig-Flensburg-Bußgeldstelle (Demarcación administrativa de Schleswig-Flensburg -Oficina de multas administrativas) pola que se lle impuxo unha sanción administrativa por comercializar produtos alimenticios contraviniendo algunhas disposicións da Lei sobre os produtos alimenticios e de consumo corrente de 15 de agosto de 1974 (LMBG).

No litixio principal a sociedade Böklunder Plumrose GmbH & Co. KG, fabricaba salchichas con carne de tenreira e carne de porco, denominadas Bockwürstchen, que posteriormente eran distribuídas no comercio polo miúdo en recipientes de vidro dotados dun peche hermético metálico. O Sr. Steffensen, colaborador de Plumrose, era o responsable do control da produción no seo da devandita sociedade.

Os feitos remóntanse aos días 6 de maio e 4 de xuño de 1997, 9 de decembro de 1998, 1 e 25 de febreiro e 25 de marzo de 1999, nos que as autoridades administrativas alemás recolleron nos detallistas algunhas mostras dos produtos fabricados por Plumrose. Con ocasión de cada unha destas recollidas, deixouse en depósito unha segunda mostra no comercio polo miúdo.

Con todo, nin o Sr. Steffensen nin Plumrose conseguiron as citadas mostras. Ignórase se os detallistas interesados informaron a Plumrose e ao Sr. Steffensen de que se recolleron distintas mostras e engade que non puidera determinar se os resultados das análises foron comunicados sistematicamente para permitirlles recorrer a un contraperitaje.

As mostras foron analizadas por laboratorios que, nas súas conclusións, cuestionaron sistematicamente a súa calidade con respecto á lexislación alemá sobre os produtos alimenticios. Os laboratorios baseaban as súas críticas, en particular, no feito de que se declarou que os produtos de que se trata eran salchichas a base de carne de tenreira e de porco, denominadas Landbockwürste, ou produtos similares. Polo feito dunha denominación semellante, os citados produtos debían clasificarse na categoría media.

Segundo os resultados das análises, devanditos produtos eran, en realidade, dunha calidade inferior a efectos do punto 2.18 do Código alimentario alemán, posto que tamén entrara na súa fabricación salchicha para ferver que fora transformada por segunda vez, unha parte dela coa súa tripa.

Mediante resolución de 13 de setembro de 2000, o Kreis Schleswig-Flensburg-Bußgeldstelle impuxo ao Sr. Steffensen unha multa de 500 DEM por infracción dos artigos 17, apartado 1, número 2, letra b), 52, apartado 1, número 9, e 53, apartado 1, da LMBG, baseándose en que este último, na súa calidade de colaborador de Plumrose responsable do control da produción, autorizara por neglixencia a comercialización dos citados produtos sen unha etiquetaxe suficiente, entre outras infraccións.

O Sr. Steffensen interpuxo entón un recurso contra a devandita resolución ante o Amtsgericht Schleswig. O órgano xurisdicional remitente considera que o artigo 42 da LMBG non contempla suficientemente aqueles casos nos que a recollida se efectuase nos comercios comerciantes polo miúdo, como ocorre no asunto principal.

En efecto, a tenor das informacións que obran na súa poder, o órgano xurisdicional remitente observa que, por regra xeral, as mostras de produtos alimenticios deixadas en depósito nos comercios comerciantes polo miúdo só se conservan nestes durante un mes e que, se as autoridades administrativas alemás non informan os fabricantes da existencia de tales mostras inmediatamente despois de ser recollidas, devanditos fabricantes xa non poden recorrer a un contraperitaje no caso de que se cuestione a calidade dos produtos.

Neste contexto, o órgano xurisdicional remitente pregúntase se o artigo 7, apartado 1 da Directiva confire aos fabricantes un dereito a un contraperitaje e, en caso afirmativo, se a conculcación do citado dereito ten a consecuencia de impedir a explotación dos resultados dos ditames ordenados polas autoridades competentes dun Estado membro.

O AVAL XUDICIAL

Img nuez2
A Sentenza do Tribunal de Xustiza da Comunidade Europea (TJCE) de data 10 de abril de 2003 resolve a cuestión prejudicial sobre a interpretación da Directiva 89/397/CEE relativa ao control oficial dos produtos alimenticios. O Tribunal de Xustiza declara que o artigo 7, apartado 1, parágrafo segundo da citada Directiva debe interpretarse no sentido de que, en virtude desta disposición, un fabricante pode invocar contra as autoridades competentes dun Estado membro o dereito a un contraperitaje cando as citadas autoridades cuestionen a conformidade dos seus produtos sobre a base da análise de mostras dos citados produtos recollidas nos comercios polo miúdo.

Doutra banda, considera que corresponde ao órgano xurisdicional nacional se deben ou non admitirse os resultados das análises das mostras dos produtos dun fabricante como medio de proba dunha infracción cando este último non puidese exercer o seu dereito a un contraperitaje, previsto pola Directiva.

A este respecto, incumbe ao órgano xurisdicional nacional comprobar se as normas nacionais en materia de práctica da proba aplicables no marco dun recurso desta índole non son menos favorables que as referentes a recursos de carácter interno (en aplicación do principio de equivalencia) e se non fan practicamente imposible ou excesivamente difícil o exercicio dos dereitos conferidos polo ordenamento xurídico comunitario (en aplicación do principio de efectividade).

Ademais, o órgano xurisdicional nacional debe examinar se procede excluír este medio de proba co fin de evitar medidas incompatibles co respecto dos dereitos fundamentais, en particular, o principio do dereito a un xuízo xusto ante un tribunal, tal como áchase consagrado en Convenio Europeo para a Protección dos Dereitos Humanos e das Liberdades Fundamentais.

Bibliografía

  • Directiva 89/397/CEE de 14 de xuño de 1989, relativa ao control oficial dos produtos alimenticios (DOCE número 186/1989, de 30 de xuño de 1989).
  • Real Decreto 50/1993, de 15 de xaneiro, polo que se regula o Control oficial dos produtos alimenticios (BOE número 36/1993, de 11 de febreiro de 1993).
  • Lebensmittel- und Bedarfsgegenständegesetz ("LMBG",Lei sobre os produtos alimenticios e de consumo corrente), de 15 de agosto de 1974 (BGBl. 1974 I, p. 1945).
  • Sentenza do Tribunal de Xustiza da Comunidade Europea (TJCE) Salga 5ª, de data 10 de abril de 2003, no asunto C-276/2001

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións