Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O idioma nas etiquetas

A etiquetaxe dos produtos alimenticios é un aspecto fundamental en materia de seguridade alimentaria. Con todo, non todos os elementos ou datos que conforman a etiqueta teñen atribuído o carácter de “básicos”. Esta consideración permite a inclusión de idiomas propios de comunidades autónomas nas etiquetas, segundo establece una sentenza recente do Tribunal Supremo.

Como regra xeral, a lexislación española relativa a etiquetaxe considera como básicos a lista de ingredientes, as instrucións de conservación e o modo de emprego. Como consecuencia, só estas indicacións han de ir obrigatoriamente expresadas, como mínimo, en castelán na etiquetaxe dos produtos alimenticios que se comercialicen en España. A norma, con todo, non afecta a aqueles produtos tradicionais elaborados e distribuídos exclusivamente no ámbito dunha Comunidade Autónoma con lingua oficial propia.

Así o fixou una recente sentenza do Tribunal Supremo, ditada en xuño de 2002, que resolveu o contencioso que sobre este aspecto expuxo a Federación de Empresarios de Industrias Alimentarias e Bebidas (FEIAB) contra algúns dos preceptos do Regulamento de 1999 polo que se aprobou a norma xeral que regula a etiquetaxe, presentación e publicidade dos produtos alimenticios. A sentenza desestima totalmente as súas pretensións.

A base do recurso


A FEIAB consideraba que algúns dos artigos do Regulamento da Norma xeral de etiquetaxe (Real Decreto 1334/1999, de 31 de xullo) eran contrarios ao dereito comunitario. A impugnación dos reclamantes tiña a súa base no feito de que o lexislador español non adaptara correctamente o disposto nunha Directiva comunitaria de 1997 pola que se determinaba que os Estados membros procurarán prohibir no seu territorio o comercio de produtos alimenticios nos cales non figuren determinadas especificaciones obrigatorias na súa etiquetaxe.

Por unha banda, a impugnación tiña a súa base no feito de que a norma española había considerado como básicas unicamente tres das nove especificaciones que a norma comunitaria consideraba como obrigatorias aos efectos de etiquetaxe, e como requisito previo de comercialización dos produtos alimenticios. As especificaciones que a norma comunitaria considera como obrigatorias son as que a norma española establece como básicas (lista de ingredientes, as instrucións de conservación e o modo de emprego), así como outras que versan sobre a individualización do fabricante, o produto, as características do produto (denominación de venda, cantidade neta -se se trata de produtos alimenticios preenvasados- lugar de orixe ou procedencia nos casos en que a súa omisión puidese inducir a erro, e identificación do fabricante, envasador ou vendedor), data de duración mínima ou data de caducidade (segundo proceda), e o grao alcohólico paira as bebidas de grao en volume superior a 1,2 por cento.

Doutra banda, a norma comunitaria considera que non é obrigatorio expresar as especificaciones dos produtos en castelán, se se trata de produtos tradicionais elaborados e distribuídos exclusivamente no ámbito dunha Comunidade Autónoma con lingua oficial propia.

Algo máis que una cuestión xurídica


A temática exposta vai máis aló dunha estrita cuestión xurídica, posto que se mesturan outras de carácter lingüístico, económico e de protección da saúde do consumidor. E é que a non consideración como básicas das “outras especificaciones” polo Estado, determina que as Comunidades Autónomas poden ditar normas sobre a materia e autorizar o emprego doutras linguas, distintas ao castelán, respecto á etiquetaxe e envasado de produtos alimenticios, coa “consecuente desinformación do consumidor e o risco paira a saúde”, segundo argumentábase desde a FEIAB.

Neste sentido, os recorrentes consideran que todas as especificaciones establecidas pola norma comunitaria deberían de expresarse nunha lingua “facilmente inteligible” paira o consumidor, e non só aquelas que se determinaron como básicas, dado que neste caso “permite que as Comunidades Autónomas con lingua propia impoñan a súa lingua na etiquetaxe dos produtos.”

Ademais arguméntase que o Tribunal Constitucional determinou que o Estado é competente paira disciplinar os datos que han de figurar na etiquetaxe dos produtos alimenticios, dadas as repercusións que a información ofrecida pode ter paira a sanidade dos consumidores. A declaración da legalidade da norma impugnada carrexa, segundo a FEIAB, una obrigación engadida non escrita, como é que a industria alimentaria debería “producir, manter e almacenar stocks diferentes de envases, etiquetas e produtos en función do lugar de destino dos mesmos e da lingua que debe utilizarse”.

Básicas, seguras e comprensibles


A desestimación do recurso exposto pola FEIAB determina como adecuado á normativa comunitaria o Regulamento polo que se aproba a norma xeral que regula a etiquetaxe, presentación e publicidade dos produtos alimenticios.

En consecuencia, só a lista de ingredientes, as instrucións de conservación e o modo de emprego son consideradas como mencións básicas da etiquetaxe dos produtos alimenticios, e deben expresarse en castelán por ser as especificaciones máis importantes e máis relacionadas coa sanidade, a fin de garantir que a información que ofrecen sexa inteligible paira o maior número de consumidores.

O resto das especificaciones, é dicir, os seis restantes do nove que establece o lexislador europeo, entran na órbita daquelas Comunidades Autónomas que tendo lingua propia, asuman as competencias sobre a materia da que se trata. O único límite que se establece é que se especifiquen nunha lingua facilmente comprensible paira o consumidor.

Desta forma, os produtos tradicionais elaborados e distribuídos exclusivamente no ámbito dunha Comunidade Autónoma poderán etiquetarse na lingua oficial propia por ser “facilmente comprensible paira os consumidores”. A consideración afecta mesmo ás mencións que fan referencia á lista de ingredientes, as instrucións de conservación e o modo de emprego, as cales poderán expresarse na citada lingua.

Bibliografía

REFERENCIAS LEGAIS

  • Sentenza do Tribunal Supremo, Salga 3ª, Sección 4ª, Sentenza de 4 de xuño de 2002. Referencia do DEREITO 2002/26362. Ver Diario de Xurisprudencia O DEREITO número 1658, de 18 de setembro de 2002.
  • Real Decreto 1334/1999, de 31 de xullo, polo que se aproba a Norma xeral de etiquetaxe, presentación e publicidade dos produtos alimenticios (BOE 202/1999, de 24 de agosto de 1999).
  • Directiva 97/4/CEE, do Parlamento Europeo e do Consello, de 27 de xaneiro, pola que se modifica a Directiva 79/112/CEE, do Consello, relativa á aproximación dos estados membros en materia de etiquetaxe, presentación e publicidade dos produtos alimenticios destinados ao consumidor final. (DOCE 43/1997, de 14 de febreiro de 1997).

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións