Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O ozono e a desinfección da auga

A eficacia do ozono depende do tempo, a concentración empregada, a presenza de materia orgánica e a existencia doutros contaminantes

O ozono é una molécula de carácter oxidante formada por tres átomos de osíxeno. O seu uso foise xeneralizando co paso do tempo na desinfección de augas, área onde mostra gran eficacia. As súas principais vantaxes son que non deixa residuos químicos e non confire aromas ou cheiros particulares ao produto final, como ocorre con outros desinfectantes como o hipoclorito.

En virtude das súas propiedades, ultimamente veuse suxerindo o uso de ozono na desinfección dalgúns alimentos, especialmente carne e peixe, posto que só hai que proceder a realizar un duchado con auga previamente ozonizada. Do mesmo xeito, algúns autores propoñen o seu posible emprego como desinfectante dalgunhas superficies industriais.

No entanto, a presenza de materia orgánica actúa como factor limitante da súa efectividade debido precisamente ao seu carácter oxidante. O seu emprego esixiría una imprescindible limpeza previa pero dado que os alimentos componse fundamentalmente de materia orgánica, a eficacia da desinfección con ozono sempre sería limitada. Contrariamente ao efecto buscado, a reactividad do ozono pode inducir una máis rápida oxidación das graxas e, como consecuencia, acelerar a alteración do produto.

Eficacia desinfectante

O emprego do ozono non é novo. Xa en 1955 considerouse a posibilidade da súa utilización como antiséptico, aínda que non foi até estes últimos anos que o seu uso empezou a xeneralizarse nalgunhas áreas.

O sistema de produción de ozono baséase na acción dunha faísca eléctrica en presenza de alta concentración de osíxeno. Nestas condicións fórmase O3 activo, o cal pode disolverse en líquidos ou en gases. Una vez producido o ozono, fáiselle burbujear na auga a tratar, disolvéndose nela.

Hai diversa información sobre os niveis de ozono que se consideran eficaces. Con todo, considérase que a súa eficacia é dependente da concentración, do tempo de contacto e, como se sinalou, da concentración de materia orgánica. En xeral, tomando como referencia Escherichia coli como contaminante fecal, a concentración suficiente sería de 9μg O3/L de auga, asegurando esta concentración durante un tempo de contacto non inferior a 10 minutos.


A capacidade oxidante do ozono provoca una intoxicación que conduce á morte dos microorganismos

Os parámetros citados deben considerarse un valor xeral, posto que a eficacia depende tamén da cepa microbiana e a súa resistencia ás condicións oxidantes. Os microorganismos esporulados, os mohos e os fermentos son os que manifestan una maior tolerancia. Nestes casos, a concentración necesaria paira reducir 7 logaritmos de reconto deberá ser superior a 100 μg O3/L, nun tempo de contacto comprendido entre 5 e 10 minutos.

No cálculo temporal debe valorarse, ademais, a demanda de O3 que teña a auga, xa que non todo o ozono consómese en acción desinfectante. Como sinalamos, a materia orgánica é una consumidora nata de osíxeno e de ozono, xa que se oxida con facilidade durante a súa degradación. Isto obriga a calcular a cantidade presente, paira recalcular a concentración de ozono que nos asegure una cantidade suficientemente activa do mesmo.

A capacidade desinfectante do ozono baséase no seu potencial oxidante, producindo una intoxicación intracelular que conduce á morte dos microorganismos. Consecuentemente, canto máis sucia estea a auga (canto menos efectivos sexan os sistemas de depuración), menos efectivo será o ozono, polo que maior debe ser a concentración paira lograr resultados óptimos.

De idéntica maneira, a temperatura da auga, a axitación, os sistemas de achegue de ozono, etc., poden variar substancialmente os tempos de contacto necesarios, debido á facilidade paira producir e disolver ozono na auga de tratamento. Así, se a temperatura da auga é baixa, favorécese especialmente a acción germicida do ozono, xa que a maior temperatura o ozono se volatiliza (ou inestabiliza) co que se perde a eficacia por diminución da concentración que pode almacenar a auga.

Paira superar os diferentes inconvenientes relativos ás condicións ambientais, que condicionan a eficacia do tratamento, e considerando que 100 μg O3/L de auga é suficiente paira conseguir una redución entre o 99 e o 100% dos microorganismos de risco en auga tras 5 minutos de contacto, os equipos deben ser capaces de alcanzar niveis de ozono residual de 200 μg O3/L de auga, a fin de impedir que os factores externos provoquen que o tratamento sexa ineficaz.

Modificacións das características organolépticas da auga

O ozono non ten por que modificar o sabor da auga, xa que ao axudar a degradar a materia orgánica, consegue una diminución da capacidade desta paira desenvolver aromas relacionados coa súa alteración biolóxica. Do mesmo xeito, o ozono adoita eliminar a cor anormal da auga, precisamente porque a súa capacidade oxidante pode contribuír a eliminar moitas das sustancias responsables de cores estrañas. No entanto, paira chegar a solucionar este problema necesítanse doses moi elevadas.

Una excepción a esta regra dáse cando na auga existen sales de ferro ou manganeso. En ambos os casos sálguelas oxidadas dan lugar a cores inaceptables. A vantaxe nestes casos é que os sales resultantes son insolubles, polo que durante a potabilización pódense eliminar mediante sistemas sinxelos de filtración ou decantación.

O OZONO E OUTRA CONTAMINANTES DA AUGA

Img

Cada vez é máis frecuente o control da contaminación da auga por hidrocarburos, sustancias extraíbles ao cloroformo, deterxentes aniónicos, fenoles, pesticidas, etc., mediante o uso de ozono. O composto actúa xeralmente sobre estes contaminantes en doses variables, desde as similares ás necesarias paira a eliminación dos microorganismos, se a sustancia é moi sensible á oxidación, até concentracións extraordinariamente elevadas.

Neste sentido, e do mesmo xeito que ocorre coa materia orgánica, a presenza de contaminantes pode condicionar a capacidade de eliminación de microorganismos patógenos, polo que é recomendable potabilizar adecuadamente a auga, eliminando a maior parte dos contaminantes, a fin de asegurar a maior eficacia do ozono.

Bibliografía

  • Beltran de Heredia-Alonso, J., Torregrosa-Anton, J., Garcia-Rodriguez, J. 2002. Proceso combinado de dixestión anaerobia e ozonización paira a depuración de augas residuais de alta carga orgánica Alimentación Equipos e Tecnoloxía. 21(169):71-77.
  • Singh, N., Singh, R. K., Bhunia, A. K., Stroshine, R. L. 2002. Efficacy of chlorine dioxide, ozone, and thyme essential oil or a sequential washing in killing Escherichia coli O157:H7 on lettuce and baby carrots. Food Science & Technology-Lebensmittel-Wissenschaft & Technologie. 35:720-729.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións