Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

O risco alimentario e a percepción dos consumidores: a exame

Un estudo da Axencia Catalá de Seguridade Alimentaria alerta da baixa percepción de risco no almacenamento de alimentos a temperaturas inadecuadas
Por Marta Chavarrías 28 de Xullo de 2016
Img percepcion riesgo alimentario hd
Imagen: zimmytws

Como se percibe e xestiónase un risco alimentario depende de factores como o grao de coñecemento sobre o tema e a maneira na que lle chega ao consumidor a información. Desde hai uns anos reparouse na importancia da formación non só de inspectores, produtores e traballadores da industria alimentaria, senón tamén dos consumidores. Considerado como un elo máis da cadea alimentaria, o consumidor podería ser un dos máis significativos. Agora, un estudo da Axencia Catalá de Seguridade Alimentaria (ACSA) mostra cal é a percepción do risco alimentario e en que aspectos ten o consumidor máis conciencia de risco e en cales menos. O artigo explica como inflúe esta percepción ao manipular alimentos e por que é importante que o consumidor se converta en “experto alimentario”.

Coñece o consumidor a que riscos alimentarios exponse se leva a cabo certas prácticas de manipulación? É consciente dos problemas que lle poden carrexar os erros que cometa na cociña? A tenor dos resultados do Barómetro de Seguridade Alimentaria en Cataluña 2015, elaborado pola Axencia Catalá de Seguridade Alimentaria (ACSA), o consumidor non ten moita conciencia dalgunhas malas prácticas na cociña. Aínda que unha das conclusións que destacan os expertos é que o consumidor si é consciente de que o hábito máis inseguro é o de non lavarse as mans antes de manipular os alimentos, a percepción do risco diminúe cando se trata de non lavarse as mans entre a manipulación de diversos alimentos ou non lavar ou cambiar os utensilios de cociña e as superficies. Resultados como este demostran que, a pesar de que a preocupación do risco alimentario agudizouse entre os anos 2012 e 2015, aínda se detectan prácticas de risco entre os consumidores, aínda que os cambios sobre a preparación de alimentos melloraron de forma substancial.

Percepción do risco e manipulación de alimentos

O obxectivo deste estudo foi, segundo os cientificos, saber os niveis de percepción do risco asociado á seguridade alimentaria; coñecer o nivel de confianza cara aos distintos produtos, canles de comercialización e actuacións das administracións; detectar prácticas de risco; e analizar a evolución dos principais indicadores ao longo dos anos 2011, 2012 e 2015.

Para iso, os expertos expuxeron a 700 consumidores cinco posibles situacións de risco: que a súa saúde se vexa afectada pola contaminación ambiental; por inxerir un alimento; sufrir unha enfermidade grave; resultar ferido nun accidente de tráfico; e ser vítima dun crime. A de inxerir un alimento que prexudique a súa saúde sitúase en segundo lugar, por detrás da contaminación ambiental.

Os consumidores consideran que non lavarse as mans antes de manipular alimentos é unha das prácticas de maior risco

Segundo o traballo científico, entre as prácticas con alimentos, a de non lavarse as mans antes de manipulalos está considerada como a de maior risco, por diante da de descongelar e conxelar máis dunha vez os alimentos. Aínda que a maioría (un 80%) sabe cales son os principais obxectivos de seguir uns bos hábitos ao manipular alimentos, é destacable que, nalgúns casos (nun 20%), hai certa confusión sobre como facelo. Tamén hai certo descoñecemento sobre a necesidade de controlar a temperatura da neveira e o conxelador. Outro malo costume dos consumidores (nun 51,5%) é descongelar os alimentos a temperatura ambiente, unha práctica nada recomendable polo risco de que se desenvolvan patógenos. Si mostran máis conciencia, en cambio, no feito de que teñen que lavar ou pelar os alimentos que se consomen crus. Outro aspecto que mostra algúns dos erros que cometen os consumidores é o feito de que máis do 83% usa o cheiro para comprobar se un alimento está en bo estado.

Segundo a enquisa, as boas prácticas aumentaron respecto os resultados obtidos no ano 2012, o que indica que se mellorou, aseguran os expertos, na concienciación sobre algúns temas importantes no campo da alimentación. Os responsables do estudo apuntan aquí á necesidade de implantar campañas educativas de formación para o consumidor, sobre todo as relacionadas coa conservación dos alimentos, tanto na neveira como no conxelador.

De consumidor a experto alimentario

O consumidor, para saber como e onde debe intervir e previr enfermidades causadas por alimentos, debe entender antes aspectos como que é un patógeno, de que forma pódenlle prexudicar, que factores afectan á contaminación e ao crecemento microbiano, que medidas deben aplicarse en función do alimento ou cales son os alimentos que lle poden xerar máis problemas. Ademais, e froito dos importantes avances en materia de tecnoloxía alimentaria, debe familiarizarse cada vez máis con termos derivados da biotecnoloxía alimentaria e a aprobación de novos alimentos.

Debe terse en conta tamén que a contorna doméstica é un dos principais lugares onde se producen enfermidades transmitidas polos alimentos por mor de factores como a falta de hixiene ou unha mala conservación dos alimentos. Segundo datos da Organización Mundial da Saúde (OMS), entre o 30% e o 40% dos casos de enfermidades transmitidas polos alimentos ocorren no fogar. E é que o consumidor é o último elo na preparación de alimentos e na prevención deste tipo de enfermidades. Para conseguir que as súas actuacións sexan seguras, é necesario coñecer cal é o seu comportamento durante a compra, o almacenamento e a preparación.

En moitos casos, a maioría das prácticas de hixiene alimentaria inseguras e erros que se producen están asociados á falta de coñecemento, o que indica a necesidade de dar ao consumidor unha boa información. As intervencións educativas deben ir encamiñadas a establecer normas e procedementos que guíen aos consumidores como responsables tamén de garantir a seguridade alimentaria nas súas casas.