Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

O xeo: una normativa conxelada

A orixe do xeo natural remóntase a uns 5.000 anos na civilización chinesa, e as súas funcións básicas eran conservar alimentos e fabricar xeados. Posteriormente, utilizouse paira manter fríos os alimentos. Estas propiedades levaron a algúns científicos a inventar un método sinxelo paira conservar por máis tempo o xeo, que consistiu en engadirlle sal.

Naceron así, no século XVI, as primeiras “neveiras”, denominadas “armarios de neve”. Aínda que no ano 1775 obtense por primeira vez xeo artificial evaporando auga mediante unha máquina neumática, non é até o ano 1900 cando se produce a generalización na fabricación de xeo. Isto coincide coa comercialización dos primeiros frigoríficos domésticos mecánicos e, posteriormente, eléctricos -os lendarios “Kelvinator”.

As funcións fundamentais do xeo, con respecto á conservación e refrixeración dos alimentos, traspasáronse ás novas “neveiras”. A industria pesqueira, con todo, considera ao xeo un conservante natural e eficaz dos seus produtos. Neste sentido, non é de estrañar a gran aceptación que tivo neste sector a produción de xeo industrial a base de auga de mar, feito que se produciu por primeira vez en Francia no ano 1960.

Historia dunha normativa

As normativas técnico-sanitarias do xeo dos diferentes países da nosa contorna, incluído o noso, aceptaron pronta a auga de mar non contaminada paira a conservación do peixe. A regulamentación técnico-sanitaria do xeo española foi aprobada por Orde de 16 de agosto de 1964. O Código Alimentario Español (1967) limítase a transcribir parcialmente da norma o que debe entenderse por xeo alimenticio, a súa clasificación, as prácticas prohibidas e a elaboración de xeo especial. O efecto “xeo” mantén conxelada a normativa até a data; aínda que posteriores normativas de rango superior, como a da auga potable, os xeados, as industrias alimentarias, a manipulación de alimentos, os materiais en contacto con alimentos ou o transporte, entre outras, privaron de vixencia determinados contidos, prácticas inadecuadas e organismos competentes, como o Sindicato Vertical. A norma continúa vixente pero con contidos parcialmente modificados.

A regulamentación técnico-sanitaria do xeo diferencia entre xeo natural e xeo artificial, aínda que só regula este último, pois é o único que se admite como xeo alimenticio. A normativa en cuestión afecta tanto a industriais ou fabricantes do xeo como a distribuidores, comerciantes e, especialmente, aos profesionais da hostalaría ou da restauración que incorporan nos seus establecementos o xeo nos seus produtos destinados ao consumo.

A auga potable como materia prima

A fabricación do xeo alimenticio debe realizarse a partir de auga potable, polo que debemos remitirnos á súa lexislación específica, e debe ofrecer toda una serie de características propias: inodoro, incoloro, insípido e ausente de impurezas. As condicións de pureza e potabilidade son as mesmas que as que se esixen paira as augas potables. O xeo natural non se considera apto como xeo alimenticio xa que pode conter impurezas e xermes procedentes das augas orixinais e, por tanto, poden ser prexudiciais paira o consumidor no seu uso na bebida e nos alimentos.

A única materia prima que pode utilizarse paira a elaboración de xeo é a auga potable, tal e como vén definida na súa normativa específica. A incorporación de colorantes, edulcorantes ou calquera outra sustancia ou produto químico está especialmente prohibida. Con todo, e paira poder conservar o peixe, permítese a utilización de xeo elaborado con auga de mar. As autoridades sanitarias poden autorizar, paira fins específicos, a utilización do xeo de auga de mar, así como outros que conteñan solucións ou outros produtos, debendo diferenciarse e non confundirse co xeo alimenticio.

A fabricación do xeo debe realizarse en locais adecuados e con aparellos e maquinaria que estean en perfecto estado de limpeza. A normativa en cuestión establece unhas pautas mínimas de hixiene paira este tipo de industrias, que deben ser complementadas pola normativa hixiénico-sanitaria común paira os produtos e industrias alimentarias e pola que se refire á manipulación de alimentos. Así, determínanse unhas condicións paira os locais e anexos destinados á fabricación de xeo. Estes deben estar separados de vivendas ou locais onde se pase a noite ou se realicen comidas, deben adoptar sistemas que prohiban a entrada de animais domésticos e roedores; así como dispor de ventilación, hixiene e limpeza adecuadas. O chan, igual que as paredes, debe ser impermeable e con desaugadoiros paira facilitar a limpeza.

Os moldes utilizados paira a conxelación deberán estar fabricados con produtos autorizados e que sexan aptos paira estar en contacto con alimentos. Neste sentido debe tomarse como referencia a cumprimentar a normativa que determina os materiais que poden estar en contacto cos alimentos, e non a norma comentada, que permite a utilización de moldes de chapa de ferro estañado, aluminio, aceiro inoxidable, plástico ou calquera outro autorizado.

A regulamentación contén tamén aspectos técnico-sanitarios sobre a manipulación e o transporte do xeo, aínda que, sen prexuízo das normas mínimas de hixiene que conteñen -superficies limpas paira a recollida do xeo, lavables, roupa de traballo limpa ou a prohibición de depositar o xeo no chan -deben considerarse aplicables as normas sobre manipulación de alimentos, hixiene dos produtos alimenticios e almacenamento, conservación e transporte de alimentos. A regulación actual sobre as características dos vehículos aptos paira o transporte de xeo podería remitirse á época do “600”.

Bibliografía

Normativa

  • Orde de 16 de agosto de 1964, pola que se aproba a Regulamentación técnico-sanitaria do xeo. (BOE número 204, de 25 de agosto de 1964).

  • Norma 3.27.25, 3.27.26, 3.27.27 e 3.27.28 do Código Alimentario Español, aprobado por Decreto 2484/1967, de 21 de setembro de 1967 (BOE números 248 a 253 , de 17 de outubro de 1967).

  • O xeo é considerado como produto de consumo común ordinario e xeneralizado aos efectos do artigo 2.2 da Lei Xeral de Defensa dos Consumidores e Usuarios (Lei 26/1984, de 19 de xullo de 1984), e segundo o catálogo aprobado polo Real Decreto 287/1991, de 8 de marzo, aos efectos da anterior.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións