Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Onde atopar a resposta ao control das natillas

A intoxicación de catro menores dun colexio da localidade de Alcalá de Henares, entre 1995-1996, determinou aos pais dos afectados a emprender accións legais contra quen tiñan contrátaa do comedor do colexio. O axente causante: salmonella. O alimento onde se hospedou: unhas “inocentes” natillas.

O “cabreo” dos pais debeu ser “maiúsculo” posto que a confianza na empresa que explotaba o comedor do colexio e na inocuidad dos alimentos que preparaban paira os seus fillos era moi alta. E é que ningunha nai ou pai decide deixar ao seu fillo ao comedor escolar si prevé que vai ser obxecto dunha intoxicación ou infección alimentaria.


Dáse por suposto que quen se dedica a este tipo de actividades e manipula produtos alimenticios cumpre con todos e cada un dos requisitos legais exixibles, controlando, vixiando e verificando que os alimentos postos a disposición dos seus fillos son, canto menos, inocuos paira a súa saúde.


Una decisión xudicial tomada a tempo

A acción emprendida polos proxenitores dos menores, como representantes legais destes na tramitación do procedemento, concretouse nunha demanda civil en reclamación dos danos e prexuízos sufridos por estes.


Os menores non sufriron, afortunadamente, graves consecuencias polos feitos, pero si deberon permanecer uns días hospitalizados e en observación, precisando, tras o alta, dun tempo paira a súa recuperación e sanidade total.


Os pasos seguidos en primeira instancia concretáronse, a tenor do disposto na anterior regulación do proceso civil, e tras a interposición da demanda, na formulación por parte da empresa explotadora do comedor das súas propias alegacións sobre o ocorrido e sobre a súa exención de responsabilidade. Realizouno mediante un escrito de contestación á demanda, e na apertura dun período probatorio, onde as partes achegaron as probas adecuadas paira a defensa das súas pretensións, tras o cal se ditaría a Sentenza.


O Xulgado de 1ª Instancia de Alcalá de Henares que coñeceu o caso ditou Sentenza en data 6 de maio de 1997, pola que estimou a demanda contra a empresa que explotaba o comedor escolar e condenouna ao abono da suma de 460.000 ptas máis os intereses legais e as costas do procedemento, que expresamente se impoñen á demandada. A Sentenza foi apelada pola empresa condenada, aínda que a mesma foi confirmada pola Audiencia Provincial de Madrid, en Sentenza ditada en data 13 de xaneiro de 1999, tras case dous anos “interminables” e nada xustificados paira o justiciable, de tramitación en segunda instancia.


A responsabilidade por risco: una teoría paira una condena


A condena dos responsables de contrátaa do comedor fundamentouse na denominada “teoría da responsabilidade por risco” desenvolvida polo Tribunal Supremo en reiteradas sentenzas. Nela enténdese que a indemnización dos danos e prexuízos que se ocasionen como consecuencia do desenvolvemento de actividades perigosas debe ser a cargo de quen obtén proveito ou ganancia destas.


O alimento que causou a infección foron unhas natillas en mal estado, elaboradas no centro escolar, polo persoal da empresa que explotaba contrátaa do comedor. A realización dunha actividade que pode xerar consecuencias paira a saúde e a seguridade dos usuarios dun comedor infantil determina o cumprimento dunhas obrigacións mínimas como son velar porque os alimentos sexan inocuos, seguros e estean en perfectas condicións paira ser inxeridos por uns nenos.


A culpabilidade da persoa que se considera responsable non é una esixencia que deba demostrarse paira fundamentar a súa condena ao pago da indemnización de danos e prexuízos. Este requisito atenuouse por parte dos Tribunais. Agora establécese a presunción de que toda acción ou omisión xeradora dun dano é culposa, e o “presunto responsable” debe demostrar que actuou con toda dilixencia e que non foi o causante do dano; e mesmo se esixe una dilixencia específica que vai máis aló do estrito cumprimento da normativa administrativamente regulada, considerando que non basta cun actuar que se limite á simple observancia das disposicións regulamentarias paira exonerar de responsabilidade cando resultou acreditado un dano, xa que se evidencia a insuficiencia dese actuar.


As alegacións por parte do condenado de que os feitos se deberon a un caso fortuíto e que “debe cando menos haber una previsibilidad do dano e isto é imposible de prever cando os produtos utilizados estaban en bo estado, e os operarios pasaran os controis sanitarios” non foron suficientes nin tidos en conta paira exonerarle de responsabilidade, en aplicación da comentada teoría.


A Sentenza dá como feito probado e indiscutido que as natillas foron elaboradas no centro escolar por unha das cociñeiras, empregando pos paira natillas e leite pasteurizada, e que o axente causante dos trastornos dixestivos, tanto dos nenos como doutros empregados do colexio, foi por salmonelosis detectada, previa análise, no sobrante que quedou das natillas tras a comida infantil.

A condena non só se concretou na indemnización de danos e prexuízos sufridos polos menores, senón tamén nos intereses legais desde a primeira sentenza condenatoria, e as “temidas” costas xudiciais (gastos de avogado e procurador, no seu caso), tanto do primeiro proceso, como do segundo, que non é pouco.

Bibliografía

BIBLIOGRAFIA

  • Audiencia Provincial de Madrid. Sentenza de data 13 de xaneiro de 1999.
NORMATIVA APLICADA

  • RDLeg. 03-02-81. Ano 1881. Lei de Enjuiciamiento Civil (RD 3 febreiro 1881) : art. 921
  • RDLeg. 24-07-89. Ano 1889. Código Civil (RD 24 xullo 1889) : art. 1100, art. 1902

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións