Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Onde gardar cada alimento: a guía definitiva

O costume ou as informacións contraditorias pódennos levar a acomodar os alimentos en lugares pouco apropiados. Contámosche onde colocar e como conservar cada un

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 08 de Xaneiro de 2020
Imaxe: Getty Images

Os consumidores recibimos múltiples sinais sobre como gardar e conservar os alimentos no fogar, pero non sempre son do todo claras. O costume ou as informacións contraditorias pódennos levar a acomodar estes produtos en lugares pouco apropiados. Ás veces, o que pode almacenarse na despensa deixámolo na neveira e aquilo que require frío acaba nun armario. Esta é a guía definitiva para conservar de forma adecuada os alimentos á volta da compra.

Os consumidores recibimos infinidade de
sinais sobre como gardar e conservar os
distintos alimentos no fogar. Poden ser
máis ou menos directas, como as que atopamos
en forma de mensaxes concretas en
o envase do produto. Exercen a función de instrucións
e indícannos con toda claridade como debemos gardar un
produto, almacenalo, procesalo… Pero tamén hai mensaxes
indirectos, cando, por exemplo, observamos como se
mantén e distribúe un determinado produto no punto
de venda, xa sexa no supermercado ou nun mercadillo.

O problema xorde cando existen certas incoherencias
entre unhas e outras. É dicir, en ocasións, e como consumidores
conscientes, identificamos unha serie de disonancias entre
o que se nos di que fagamos e o que vemos que se fai en
o punto de venda. Ás veces, tamén, a dúbida aparece cando
malinterpretamos o tipo de envase que temos entre mans
ou cando vemos que no mercadillo véndense con tranquilidade
produtos que necesitan frío e nos supermercados se
recorre innecesariamente á refrixeración.
Vexamos algunhas de situacións que xeran este tipo de
controversias e como actuar en cada caso.

Gardar os alimentos pasteurizados

A revolución científica e industrial que comezou a mediados
do século XIX supuxo tamén todo un avance nos métodos
para a conservación dos
alimentos. Un deles,
probablemente o primeiro
naquela contorna, foi a
pasteurización. Consiste en
elevar a temperatura dun
alimento, sen alterar de forma
significativa as súas cualidades
físicas (cor, textura
e sabor), para eliminar a
maior parte de microorganismos
e, en particular, os
patógenos. A pasteurización,
por tanto, higieniza o
alimento coa finalidade de
eliminar bacterias, mohos e fermentos que serían causa tanto
de toxiinfecciones como da deterioración
do produto. Así se alonga
a súa vida útil e increméntase a súa
seguridade.

leche botellas cristal
Imaxe: falovelykids

Existen distintas formas
de pasteurización, e en todas
elas xógase con dúas variables:
a temperatura (que pode oscilar
entre os 63 e os 72 °C) e
o seu tempo de aplicación (de 30
minutos a uns 15 segundos): o rango de temperaturas
relativamente curto é especialmente crítico
para a supervivencia dos microorganismos. Por
iso, en función desas temperaturas, os tempos
de aplicación cambian tanto. Como é lóxico, as
temperaturas máis altas aplícanse durante períodos máis curtos.

A pasteurización non supón unha garantía sobre
a eliminación de todos os microorganismos,
das súas toxinas ou esporas. Para achegar a máxima
estabilidade, todos os produtos pasteurizados
precisan de refrixeración , e os límites da súa data
de caducidade son relativamente curtos: en xeral,
de 5 a 40 días, dependendo do produto.

Por
exemplo, a coñecida como “leite fresco“, que algúns
consumidores recoñecen como “leite do
día”, é un produto que se someteu a procesos
de pasteurización (non de esterilización UHT)
e que, por tanto, hase de distribuír e vender en
condicións de refrixeración, e conservarse así en
o domicilio, respectando a súa data de caducidade.

Moitas marcas de gazpacho e tamén de
zumes comercializan os seus produtos pasteurizados
e, por iso, atópanse no supermercado baixo
refrixeración cunha data de caducidade relativamente
próxima. Estes produtos consérvanse en arcones ou armarios refrigerados, pero non para que os
tomemos “fresquitos”, senón polo estrito cumprimento
da normativa: son produtos pasteurizados que han de
distribuírse desa forma e conservarse na neveira ao chegar
a casa aínda estando pechados.

A diferenza do leite pasteurizada, a esterilizada está
sometida a procesos de UHT (Ultra High Temperature ou
temperaturas ultra altas), é dicir, entre os 135 e os 150 °C,
e uns tempos que van de 1 a 2 segundos, respectivamente.
Con este proceso conséguese un produto microbiológicamente
estable que non precisa refrixeración nin na súa comercialización
nin na súa conservación en casa. Ata o momento
da súa apertura, claro.

Semiconservas, onde van?

No mercado existe unha gama de produtos, as semiconservas,
que debido ao seu aspecto e presentación (en lata ou bote de
cristal) xeran dúbidas nos consumidores. Nunha semiconserva
só aplícanse medidas tradicionais para a súa estabilización;
por tanto, sen aplicación de calor. Trátase dun produto
cru, desecado ou non, que se ha macerado en distintos conservantes
naturais, como sal, vinagre, almíbar, aceite ou algunha
combinación dos mesmos. Por iso, ao estar estabilizado, nin tan
sequera higienizado, as semiconservas distribúense e venden
baixo condicións de refrixeración e así se deben conservar en
o fogar. O exemplo máis clásico constitúeno as anchoas: un
alimento sometido a salgadura que posteriormente se comercializa
en aceite e hermeticamente pechado a baixas temperaturas.

Estes produtos deben indicar, textualmente, que son
unha semiconserva, seguido da súa data de caducidade. Leste
prazo adoita oscilar entre o tres meses e o ano e medio,
sempre que non se abriu e respéctese a súa forma de conservación,
é dicir, na neveira.

E as conservas?

As habituais dúbidas dos consumidores acerca das semiconservas
responden á existencia doutros produtos,
as conservas, que se comercializan en formatos similares,
latas ou botes. Estes produtos, por exemplo o atún en
aceite, sometéronse a un proceso de esterilización que ha
erradicado calquera posibilidade de proliferación microbiana
no seu interior, atópanse pechados hermeticamente e, por
estas razóns, non precisan conservarse a baixas temperaturas.
A súa data de consumo preferente (que non data de caducidade) alóngase ata o catro anos sen necesidade de refrixeración, salvo que se abra, nese caso sempre é preciso conservar
o produto na neveira e consumilo nun prazo breve (a
cantidade de días sinálase no envase).

Ao contrario das semiconservas, nas conservas non
ten por que indicar nada no exterior que as distinga
e a clave para recoñecelas é a súa “data de consumo preferente” (nunca de caducidade), que son as máis amplas de
todos os produtos que se comercializan envasados. A cor do produto tamén adoita ser un indicador bastante
preciso á hora de saber se nos atopamos
ante unha conserva ou unha semiconserva. Esta última
adoita manter unha cor máis natural, similar ao
do produto en cru. Todo iso en contraposición
ao cambio de cor que acontece nunha conserva.
Por esta razón, a cor dunha conserva de atún en
aceite pouco ten que ver co do atún en cru. O
cambio de cor prodúcese ao aplicar temperaturas
relativamente elevadas que ocasionan a coagulación
das proteínas, tal e como podemos contrastar
que sucede ao cociñar calquera peza
de pito, carne ou peixe.

Os ovos… unha excepción

docena huevos caja
Imaxe: Getty Images

A pesar de que os produtos
crus supoñen, en todos os casos, un maior
risco de contaminación e proliferación bacteriana
(e por iso é necesario higienizarlos mediante
a limpeza e controlar o desenvolvemento de patógenos
a través da refrixeración ou conxelación), os
ovos supoñen unha excepción nesta regra. De
feito, a propia normativa vixente (o regulamento 589/2008 da Comisión Europea) recomenda
que estes produtos se comercialicen e transporten
a temperatura constante.

Un dos principais riscos da conservación
dos ovos é a condensación que se produce
no exterior da casca cando se deixan
a temperatura ambiente tras estar en refrixeración.
É precisamente nesa condensación
acuosa na que se pode propiciar unha proliferación
bacteriana especialmente perigosa. Por tanto,
recoméndase non transportalos nin comercializalos
en refrixeración, xa que o máis habitual é que,
ao levalos a casa, rompa esa cadea de frío.

En casa recoméndase conservalos na neveira.
E faise así entendendo que a temperatura
de refrixeración xera unha contorna máis segura e
que, unha vez gardados, os ovos sacaranse con
a intención de usalos de forma inmediata (sen que
haxa, por tanto, tempo para a condensación).

Bebidas refrigeradas e nata montada

Hai algúns produtos que, aínda que non o precisan,
pódense atopar á venda en refrixeración. Sería
o caso dalgúns refrescos, bebidas alcohólicas
como cervexa ou sangría, zumes esterilizados (os
pasteurizados, non, xa que eses si deben comercializarse
obrigatoriamente refrigerados) ou mesmo a nata
montada UHT en envase a presión. Produtos que
habitualmente consómense a baixas temperaturas.
Mentres non se abran, poden distribuírse, comercializarse
e conservarse a temperatura ambiente.

Máis aló destes exemplos, hai numerosas posibilidades de
comercialización de diversos produtos; por iso, en caso de
dúbida, o mellor consello é recorrer ás instrucións de uso
e conservación que figuran, sempre, no envase. A normativa
europea en materia de etiquetaxe e de información
vertida ao consumidor (RE 1169/2011) obriga aos produtores
a indicar con claridade as condicións de conservación do
produto antes de usalo por primeira vez e, chegado o caso,
tras a súa apertura, así como a súa data de consumo preferente e
de caducidade, segundo cada caso.

Etiquetas:

conservación

RSS. Sigue informado

Ao publicar un comentario aceptas a política de protección de datos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións