Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os aditivos alimentarios e os seus efectos en poboación infantil

O consumo excesivo de aditivos alimentarios pode carrexar problemas de saúde entre leves e moderados en poboacións sensibles

Cada aditivo conta cun uso tecnolóxico determinado. Se se cumpren todas as especificaciones, o seu consumo é seguro. Pero en doses inadecuadas poden provocar problemas, especialmente entre a poboación infantil. É por iso que se recomenda limitar o seu emprego a aqueles produtos nos que son imprescindibles, así como informar os consumidores dos efectos dun consumo excesivo.

O código alimentario Español considera como aditivos todas aquelas sustancias que se engaden intencionadamente aos alimentos e bebidas, sen o propósito de cambiar o seu valor nutritivo. O emprego dos aditivos contribúe á conservación tanto dos xéneros alimenticios como das súas características organolépticas. Algúns deles, con todo, como os colorantes ou os aromas só cumpren funcións que poderiamos denominar cosméticas.

Debido ás investigacións científicas recentes e ás consideracións ligadas coa protección da saúde do consumidor, o número de sustancias utilizables como aditivo sufriu una redución drástica. Hoxe en día todos os produtos empregados han quedando sometidos a un control legal estrito en todos os países.

Características de inocuidad

A seguridade dos aditivos alimentarios depende do seu inocuidad e das doses inxeridas
Paira garantir a seguridade dos aditivos alimentarios, estes deben de ser inocuos por si mesmos. É dicir, non deben conter compoñentes nocivos, procedentes das súas fontes naturais ou das reaccións químicas que teñan lugar durante o proceso de fabricación. Con este fin os gobernos de todos os países esixen que as sustancias utilizadas como aditivos, independentemente da fonte e da forma de obtención, cumpran una normativa de pureza química e microbiológica moi estrita.

A condición primordial dos aditivos é a súa seguridade ou inocuidad, é dicir, a razoable certeza de ausencia de danos ou efectos nocivos. Por iso, de toda sustancia susceptible de ser utilizada como aditivo estúdase a súa toxicidade aguda, subaguda ou crónica. Así mesmo, realízanse avaliacións especiais de efectos sobre a reprodución, teratogenicidad, carcinogenicidad e mutagenicidad.

Os aditivos poden obterse a partir de compostos naturais ou de moléculas artificiais. A natureza química é moi variable: poden ser haptenos de baixo peso molecular, polisacáridos, graxas complexas, pequenos péptidos e proteínas.

Aditivos máis frecuentemente empregados

Dos aditivos empregados na elaboración de bebidas refrescantes, aperitivos (patacas fritas, cortizas, gusanitos, konos, etc.), lambetadas (caramelos, chicles, espumas doces, produtos de gelatinas) e bombones, están presentes con maior frecuencia, sen considerar os aromas -que son os máis empregados-, os colorantes (43%), o ácido cítrico cun (38%) e os conservantes (20%).

De entre os colorantes, os máis utilizados son o caramelo (colorante natural), a tartracina e o amarelo de quinoleína. O caramelo dá a cor marrón e é o máis frecuente nas bebidas refrescantes xunto co amarelo de quinoleína, un colorante sintético que se utiliza en bebidas con cor laranxa. Este último absórbese pouco no aparello dixestivo e non está autorizado noutros países como Estados Unidos, Canadá e Xapón como aditivo alimentario.

Outro colorante moi utilizado é o amarelo alaranxado, que dá a cor laranxa aos refrescos e lambetadas. Del sábese que pode ocasionar en nenos predispostos alerxia e síndrome de hiperactividade, alteracións que tamén pode chegar a producir o vermello cochinilla. O azul patentado V dá cor azul violeta, frecuentemente presente nas chucherías. Del describíronse casos de anafilaxia en nenos igualmente predispostos.

O glutamato monosódico é o potenciador do sabor máis utilizado. O seu consumo na dieta asociouse á presenza de asma bronquial, entre outros efectos, e a denominada síndrome do restaurante chinés. O mecanismo patogénico é actualmente descoñecido, aínda que se barallaron diferentes hipóteses. Neste sentido é coñecido que algúns aditivos, entre eles o glutamato, interferen na síntese ou liberación de neurotransmisores a nivel cerebral por unha acción directa do ácido glutámico ou algún dos seus produtos de decarboxilación. No neno pode dar lugar a síntomas hipotalámicos, mentres que no adulto esta acción tóxica directa pode afectar o centro do apetito do hipotálamo. En situacións extremas pode facilitar o camiño á obesidade.

EFECTOS EN POBOACIÓN INFANTIL

Img caramelos2
Estudos realizados demostran que os aditivos utilizados nun número importante de produtos alimentarios poden causar diversas reaccións no nenos si tómanse en exceso. Os máis comúns son as alerxias e a síndrome de hiperactividade, efectos asociados sobre todo a colorantes e conservantes. O ácido cítrico, pola súa banda, pode ocasionar, cando o seu consumo é excesivo e en suxeitos predispostos, caries, irritación local e urticaria.

Paira o glutamato monosódico referíronse casos de alerxia, urticaria, angioedema e síndrome do restaurante chinés. O seu consumo non é recomendable paira bebés. Os antioxidantes como o butilhidroxitolueno (BHT) poden causar igualmente alerxia e afectación hepática, non sendo indicado en bebés. Con respecto ao butilhidroxianisol (BHA) describíronse alerxias e aumento da concentración, así como tamén da relación lípidos/colesterol. Tampouco está indicado paira bebés.

O sorbitol é o edulcorante máis empregado en caramelos, chicles e bebidas refrescantes sen azucre. É, así mesmo, humectante e estabilizante. Un consumo excesivo pode ocasionar flatulencia e diarrea. Tampouco está indicado en nenos o lactato sódico (humectante e antioxidante).

Os estabilizantes, en xeral, ocasionan dispepsias. Lecitina e edulcorantes como acesulfamo K, ciclamato, sacarina, aspartamo, non son tóxicos, salvo o aspartamo en persoas con fenilcetonuria, que pode resultar prexudicial.

A asma por aditivos é tamén una constante na literatura médica, así como a existencia de certos trastornos psicomotores que poden estar desencadeados pola acción directa dalgúns colorantes sobre o sistema nervioso central.

A lecitina, é o emulgente máis utilizado, especialmente en bombones, e está considerado como un aditivo seguro. Non se limitou a inxestión diaria admisible. Obtense a partir de fabas de soia, sementes doutras leguminosas, millo, cacahuete ou ovo.

Entre os antioxidantes, os máis frecuentemente empregados son o butilhidroxitolueno (BHT) e butilhidroxianisol (BHA). O BHA, evita o enranciamiento das graxas. O BHT, emprégase con moita frecuencia combinado co BHA xa que potencian mutuamente os seus efectos; BHA e o BHT son dous conservantes con gran poder antioxidante. É por iso que se utilizan na conservación do aceite e corpos grasos, xeados, gomas de mascar, preparados de pataca.

Bibliografía

  • Eseverri JL, Gutiérrez V, Server T, Monreal P, Marin A, Botey J, et ao. Patoloxía por aditivos: colorantes e conservantes. XVIII Congreso Nacional da Sociedade Española de Alergología e Inmunología Clínica. Revista Española de Alergología e Inmunología Clínica 1991; 6 (suppl 3): 98-107.
  • Espinosa de los Monteros León et ao. - Estudo Dos Aditivos Alimentarios E A súa Repercusión Na Poboación Infantil. Medicamento de Familia (And) 2000; 1: 25-30
  • 46º Informe do Comité Mixto FAO/OMS de expertos en Aditivos Alimentarios. Xenebra 1997.

Etiquetas:

aditivos

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións