Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os hábitos alimentarios dos colectivos de inmigrantes

Froitas, verduras, produtos de casquería e adaptacións culturais e relixiosas debuxan un novo marco para a seguridade alimentaria en España

A poboación inmigrante en España supera xa o 6% do total. Atendendo ao seu país de orixe, fundamentalmente do continente suramericano e do norte de África, traen consigo hábitos, preferencias e culturas alimentarias que poden chocar coas que se atopan en España. Ademais das consecuencias económicas que carrexan estas diverxencias, sobresaen as cuestións de seguridade alimentaria, rexidas en moitos casos por normas dispares.

Un recente informe sobre os hábitos alimentarios dos inmigrantes en España foi presentado polo Ministerio de Agricultura o pasado mes de outubro. A toma en consideración deste colectivo con respecto á alimentación vén xustificada, tal e como apunta a ministra no seu prólogo, polo feito de que representan un segmento de consumo alimentario emerxente, cunha demanda de novos produtos con distintos sabores e diferentes formas de preparación. Hábitos alimentarios específicos que supuxeron nalgúns sectores un incremento notable das súas vendas, como así está a ocorrer no ámbito das froitas e verduras, casquería ou refugallos, e en polivalentes (produtos alimenticios de diferente índole propios dos países de orixe).

A nova situación que se expón é, canto menos, interesante. E é que non só a cuestión afecta directamente os inmigrantes que chegan ao noso país en busca de produtos orixinarios ou parecidos aos do seu lugar de nacemento, senón que moitas veces son os propios españois os que buscan novas sensacións gastronómicas nos alimentos propios de inmigrantes ou doutras culturas relixiosas.

Tanto nun caso como noutro, cabe preguntarse se as expectativas do «novo consumidor» como factor esencial da seguridade alimentaria, cúmprense con respecto a todos os produtos que consome. De momento, a poboación inmigrada quéixase, atendendo ao estudo realizado polo Ministerio de Agricultura, de que o sabor de determinados produtos autóctonos non é igual ao que teñen os seus produtos orixinarios. E os españois que acceden a determinados produtos propios da inmigración ou doutras culturas relixiosas, poden chegar a descoñecer características básicas dos mesmos, como pode ser a súa composición nutricional, a forma de manipulalos ou conservalos, e mesmo, o cumprimento de determinados parámetros respecto ao sacrificio animal. Non cabe dúbida de que o factor da inmigración vai supor unha nova formulación do que a xustiza entende como consumidor medio, e cuxa conceptualización depende, basicamente, da información e formación recibida. Cuestión sobre a que aínda queda un longo camiño por percorrer.

Novos hábitos, novos cambios
Os colectivos procedentes do Norte de África adáptanse moito mellor á dieta mediterránea española que non os procedentes de Sudamérica
O informe de referencia recolle o feito de que estamos ante unha poboación nova, á cal hai que escoitar para atender ás súas demandas e abastecer as súas necesidades. E neste sentido, apunta unha nova obrigación para os fabricantes de produtos alimentarios e a distribución: dar resposta a estas necesidades.

A cuestión que agora debería exporse o sector alimentario afectado é se a nova situación vailles a representar cambios importantes na súa maneira de actuar con respecto aos novos consumidores, xa sexan inmigrantes, ou españois que se deciden por consumir este tipo de produtos.

Un aspecto a coidar, a fin de evitar responsabilidades, vai ser o da información que debería facilitarse ao consumidor final, xa sexa a través da etiquetaxe, da súa publicidade ou da súa propia presentación no mercado. E outro, o das prácticas tradicionais no punto de venda, e xa non só polo feito de que poderían infrinxirse determinados principios relixiosos do consumidor final, como sería o caso de poboacións de musulmás ou xudías, senón tamén por non acabar prexudicándose economicamente. Por exemplo, moitos crentes de relixión musulmá deixaron de comprar algúns produtos da súa dieta porque en determinados establecementos proceden a cortar o queixo co mesmo coitelo ou lonchadora que o xamón ou outros embutidos procedentes do porco.

Menudencias, froitas e verduras
Entre os produtos que máis aumentaron o seu consumo nos últimos anos polo efecto da inmigración debemos destacar o das froitas e verduras, así como o da casquería ou refugallos. Neste último caso, o sector das menudencias, como así se coñece a este tipo de produtos en Arxentina e outros países de Sudamérica, e cuxo termo, máis amable pretenden acuñar en España (en Cataluña xa se lles coñece con este nome desde sempre na súa tradución de menuts ), comprobaron como tras a profunda crise do sector polo asunto das vacas tolas, e por efecto básico da inmigración, o seu nivel de vendas mesmo superou ao que había con anterioridade á crise, apuntando cara a un claro crecemento das mesmas.

Os consumidores, produto da proliferación normativa para atallar o mal das vacas tolas, atopáronse cun produto moito máis controlado por parte das autoridades e dos propios operadores, o que xerou unha maior confianza cara a este tipo de alimentos.

Polo camiño, como factor preventivo dun posible risco alimentario, o lexislador comunitario ha incluído como Materiais Especificados de Riscos (MER) a algúns produtos considerados anteriormente como refugallos, entre eles miolos de bovinos, ovinos e caprinos de máis de 12 meses, e o intestino, do duodeno ao recto, dos bovinos de calquera idade (entre outras, a Decisión 2000/418/CE).

Esta decisión complica en maior ou menor medida a dieta dalgúns colectivos de inmigrantes, especialmente suramericanos, que ven como determinadas menudencias, aptas e legalmente permitidas nos seus países de orixe, van quedar fóra da súa dieta en España.

De momento, desde o sector puxéronse a traballar no texto dunha nova normativa que consideran esencial para regular a situación, a fin de ofrecer unha maior seguridade xurídica á hora de comercializar e elaborar este tipo de produtos, conservando mesmo especificidades propias gastronómicas con respecto a algúns deles.

En canto ás froitas e verduras, os operadores do sector detectaron un forte incremento con respecto ao seu consumo; e de novo, o factor foi a inmigración. Así, por exemplo, o colectivo de ecuatorianos e colombianos practican unha auténtica cultura da froita, considerando que o seu consumo é esencial para a súa dieta, tanto de forma natural, como en forma de zume, que eles mesmos preparan en casa con licuadora, ata o punto de substituír a auga da comida por eses zumes caseiros, como apunta o propio estudo.

O feito de que esteamos, cada vez máis, ante unha sociedade multirracial e menos homoxénea, pode comportar que determinadas empresas se vexan obrigadas a traer mesmo verduras desde Tailandia vía aérea, xa sexa para o consumo dalgún colectivo específico ou para abastecer os cada vez máis abundantes restaurantes exóticos.

ADAPTACIÓN DE HÁBITOS ALIMENTARIOS

Img halal2
Na actualidade o 6,2% da poboación española é estranxeira, na súa maioría inmigrantes, que acceden para completar a súa dieta diaria a unha ampla oferta de produtos en España. O colectivo con maior porcentaxe de inmigrantes, atendendo aos seus países de orixe, é o ecuatoriano, seguido moi preto do de marroquís, ao que lixeiramente, e por primeira vez, superan, e máis lonxe polo de colombianos.

A adaptación dos distintos colectivos á dieta mediterránea non se fixo esperar, e así, segundo destaca o estudo de referencia, xa son a metade dos recentemente chegados desde o Magreb os que consomen este tipo de comida, sendo máis reticentes ao cambio, fronte ao que puidese parecer, os que proceden da América Central e do Sur, que se atopan máis apegados ás súas tradicións alimentarias.

Un caso curioso deste último colectivo é o que se detectou con respecto ao café Aínda que é certo que están moi adoitados tomalo nos seus respectivos países de orixe, o que consomen en España considérano outro produto distinto, nin sequera parecido, que atopan moito máis forte, e que lles produce verdadeiros problemas de adaptación ao mesmo.

Son problemas que poderían, co tempo, estenderse a outros produtos, nos que parecen observar unha perda ou transformación con respecto ás características propias dos mesmos nos seus respectivos países de orixe, e inciden sobre aspectos considerados por estes como fundamentais, como o sabor.

Non cabe dúbida de que a nova situación exposta, e os posibles problemas de adaptación dos alimentos ás súas dietas, poden comportar novos enfoques sobre o concepto de calidade e seguridade alimentaria nun futuro non moi afastado.

Bibliografía

  • MINISTERIO DE AGRICULTURA, PESCA E ALIMENTACIÓN; Hábitos alimentarios dos inmigrantes en España. Madrid, 2004.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións