Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os límites de consumo paira o cadmio

Os efectos crónicos por consumo de cadmio están a ser sometidos a novas avaliacións paira comprobar os seus efectos a longo prazo

Cal é o límite tolerable de cadmio paira una persoa? Actualmente, expertos da FAO e a OMS establecérono provisionalmente en sete microgramos semanais por quilo de peso. Pero un estudo dado a coñecer o pasado mes de agosto na revista Nature Medicine pono en dúbida.

O traballo, dirixido por Mary Beth Martin, da Universidade de Georgetown, en Estados Unidos, achou novas evidencias dos efectos estrogénicos do cadmio sobre o organismo de ratas e a súa descendencia no caso de exposición intrauterina. Aínda que non fixeron un estudo detallado das doses, os investigadores destacan a existencia dunha forte resposta estrogénica nos animais con doses consideradas baixas: entre 5 e 10 microgramos semanais por quilo de peso. A cifra é preocupante porque coincide co límite considerado tolerable en humanos, sete 7 microgramos por kg de peso.

Aínda por riba, o estudo engade novas probas sobre un mecanismo que pode estar relacionado coa aparición de cancro, así como coa disrupción endocrina nos seres expostos, o que leva a feminización dos organismos e compromete o equilibrio demográfico (o achado de peces «transexuais» en ríos de Europa é una sinal de que os contaminantes estrógenicos, aos que agora parece que se suma o cadmio, están a afectar o ecosistema).

Da intoxicación por cadmio, metal que se acha de forma variable nos alimentos, xa se coñece una serie de trastornos observados, entre os que se inclúen o dano renal, a diminución do nivel de calcio no óso, alteracións e malformacións no feto cando se dá o caso de intoxicación maternal e alteracións no sistema inmunológico. Algúns estudos tamén relacionaron o cadmio co desenvolvemento de tumores, diabetes e hipertensión, pero son moi preliminares. Aínda que se coñecen ben os efectos da intoxicación aguda, os efectos crónicos debidos a un consumo moderado durante moitos anos non están ben avaliados.

Falta precisión
Expertos da FAO/OMS advirten que o actual límite de cadmio en alimentos pode estar infravalorado

O pasado mes de xuño, o Comité de Expertos sobre Aditivos dos Alimentos da FAO e a OMS (JECFA) recoñecía que existía nova información que revelaba que una parte da poboación podería estar en risco de sufrir disfunción renal co límite actual. Con todo, dicían, falta precisión na valoración dese risco e necesítanse novos estudos, polo que de momento mantense o mesmo límite á espera de maiores evidencias.

Uno dos problemas paira valorar os riscos é que a absorción e acumulación do cadmio varía moito entre diferentes persoas, e depende de factores como o sexo, a idade ou a dieta. Sábese, por exemplo, que una dieta escasa en minerais básicos como calcio, ferro, cinc e cobre, incrementa a absorción de cadmio. Ao contrario, o incremento destes minerais básicos reduce os seus niveis de absorción e retención.

Outro problema é que o cadmio ten una vida media moi prolongada e acumúlase durante longo tempo no organismo até provocar trastornos observables. Non menos importante, tampouco se determinaron os biomarcadores máis adecuados paira avaliar no ser humano a relación entre o nivel de cadmio e o trastorno físico a longo prazo -hai estudos epidemiolóxicos, pero «falta consistencia» entre eles, segundo indica o informe do comité de expertos FAO/OMS. A falta de mellores datos, o que queda é a vía da prevención: avaliar o contido de cadmio nos alimentos, nas dietas, e cuantificar e controlar o nivel de metais pesados no ecosistema, así como o seu desprazamento na cadea trófica.

Canto cadmio hai nos alimentos?
Iso é o que fixo un equipo español que acaba de dar coñecer novos datos sobre o nivel de cadmio e chumbo no gando vacún no nordeste de España. Trátase dun proxecto que desenvolven desde hai uns anos. Os últimos resultados, publicados no número 43 da revista Veterinarian Human Toxicvology, mostran una maior concentración de cadmio nas vísceras, especialmente no fígado e o ril. É aí onde se acumula sempre este metal.

«Achamos nalgún caso até máis de 1000 microgramos por quilogramo», explica Marta López Alonso, profesora do departamento de Patoloxía Animal da Universidade de Santiago de Compostela e una das autoras do estudo. A cifra, engade, non representa un problema paira o consumidor a menos que inxira moi habitualmente estas vísceras ou que o gando paste en chans moi ricos en cadmio, «o que non é o caso de España». Mesmo se alguén comese 200 g da mostra de ril con maior concentración de cadmio (con 1388 microgramos/kg) estaría a consumir 276 microgramos de cadmio. Se esta persoa pesase 60 quilos, segundo o límite actual de tolerancia, podería consumir até 420 microgramos por semana.

Tamén no caso do gañado a absorción e acumulación do cadmio depende de moitos factores como a idade ou o metabolismo. «Pode interactuar con outros metais, o que dificulta a valoración dos seus efectos», di López Alonso. Si se sabe, detalla, que o cadmio acumúlase ligándose a unhas proteínas, as metalotieninas, presentes tanto en mamíferos como en vexetais. Son protectoras, porque «inmobilizan» o cadmio e explican porqué diferentes organismos poden sobrevivir con grandes cantidades deste metal. Pero son unha arma de dobre fío, ao aumentar as posibilidades de consumir alimentos con acumulación de cadmio.

O estudo tamén revela que hai maior concentración de cadmio no fígado de vacas leiteiras (51,6 microgramos/kg) que no resto de gando vacún (35.7 microgramos/kg), o que se supón está relacionado cunha «maior actividade metabólica e fluxo de sangue no fígado, asociados coa produción de leite». O resto de cifras indican concentracións medias de cadmio nas vacas leiteiras de 194 microgramos/kg en riles e 8,12 microgramos/kg en carne; e no resto de gando, de 186 microgramos/kg en riles e 7,71 microgramos/kg en carne.

Este grupo de investigación aposta polo gando vacún como biomarcador de contaminantes como o cadmio. «Indica realmente o que hai no chan. Vimos noutros traballos que os niveis de mercurio no gando están correlacionados coa presenza de industrias en zonas próximas a pastos», asegura a experta. Os vexetais, engade, teñen una vida limitada, polo que as diferentes concentracións de metais «teñen una interpretación difícil». O gando vacún «está nun nivel trófico superior e biomagnifica» a presenza dos contaminantes, e reflicte mellor a súa evolución e acumulación ao longo do tempo.

O CADMIO QUE 'COMEMOS'

Img

Se está na man do consumidor o previr, bo é saber a cantidade de cadmio que hai nunha dieta habitual. Ese é o obxectivo de numerosos estudos que, analizados polo Comité de expertos FAO/OMS, revelan que a maioría de alimentos teñen una concentración moi baixa de cadmio, de entre 0,01 e 0,05 miligramos por quilo.

A excepción son os froitos secos e sementes oleaginosas, os moluscos e as vísceras (especialmente fígado e riles). Segundo diferentes estudos nacionais, a media de inxestión de cadmio semanal por persoa é de entre un mínimo de 0,7 microgramos por quilo de peso e un máximo de 6,3.

Coincide coa análise da OMS por rexións, segundo o cal a media de consumo de cadmio semanal nunha dieta normal está nun rango de 2,8 a 4,2 microgramos por quilo de peso. «Debido a que o consumo total de alimentos paira os grandes consumidores estímase no dobre da media», advirte o comité de expertos, «a inxesta de cadmio total podería estar a exceder os límites tolerables nalgúns individuos».

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións