Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Os novos modelos de identificación alimentaria

A revisión de normas alimentarias persegue estimular a innovación tecnolóxica e a investigación en novos alimentos

Img enosep

O Departamento de Agricultura (USDA), o Servizo de Seguridade Alimentaria e Inspección (FSIS), o Departamento de Saúde (HHS) e a Axencia de Alimentación (FDA) estadounidenses, presentaron o pasado mes de maio unha proposición normativa dirixida a revisar os actuais modelos de identificación dos produtos alimenticios. O obxectivo é crear novos modelos acordes cos avances tecnolóxicos da industria alimentaria e as expectativas do consumidor.

Img einteligente1

A innovación tecnolóxica no sector da alimentación está a obrigar a revisar moitos dos conceptos sobre os que se veu asentando a industria alimentaria. Esta mesma evolución é a que, gradualmente, está a levar tamén a reescribir algún dos preceptos legais que rexen no sector.

Un dos aspectos que nestes momentos é máis candente é a que afecta os modelos de identificación dos produtos alimenticios en Estados Unidos. Distintas organizacións vinculadas ao sector presentaron xa unha proposta, cuxo prazo para presentar comentarios escritos sobre a mesma finalizou o 19 de agosto de 2005. Tras a súa aprobación ábrese unha nova etapa para EEUU en canto á aceptación de novos produtos e novas innovacións tecnolóxicas aplicadas aos alimentos, todo iso sen que o consumidor véxase privado do seu dereito fundamental a consumir alimentos seguros.

Identidade alimentaria
A colaboración das autoridades reguladoras sanitarias e alimentarias é esencial para estimular o I+D
Os modelos de identificación alimentaria en EEUU definen o nome do produto e os ingredientes que deben ser usados na elaboración dun determinado alimento, garantindo desta maneira o coñecemento que o consumidor poida ter sobre os alimentos que consome. Neste sentido, as normas alimentarias establecen as cantidades mínimas de certos ingredientes, o máximo de graxas contidas ou os métodos de procesamiento e preparación dos alimentos.

A iniciativa trata de modernizar as normas alimentarias que dispoñen as Axencias estadounidenses para controlar os alimentos, a fin de que non se infrinxan as expectativas dos consumidores cando consomen un produto previamente estandarizado. E é que estes estándares de identidade definen un determinado alimento, a súa denominación, e os ingredientes que poden ou deben ser utilizados na súa elaboración, así como os métodos adecuados de procesado, cociñado e preparación do mesmo.

Nalgúns casos mesmo establecen os contidos máximos de graxa ou de auga presentes no alimento, as cantidades mínimas de certos ingredientes, a súa procedencia (xa sexa, por exemplo, graxa animal ou procedente do leite), os ingredientes autorizados que debe conter o produto final, e aqueles que opcionalmente poden engadirse.

A normativa de identidade alimentaria establece, por tanto, uns estándares que teñen por obxectivo fundamental cumprimentar coas expectativas do consumidor con respecto ao alimento consumido. O que se pretende é que o alimento responda a unhas determinadas características previamente establecidas nas normas de identidade alimentaria. Así, o produto que non respecte os estándares establecidos non poderá comercializarse baixo a denominación do produto concreto, aínda que nalgúns casos, e previa información directa ao consumidor na etiquetaxe, permítense certas permisiones con respecto a algúns ingredientes. Deste xeito, as expectativas do consumidor non son infrinxidas, ao ser previamente informado do que vai consumir.

A revisión normativa

A petición de novas normas alimentarias sempre veu da man da industria, especialmente daquela que aplica novos avances tecnolóxicos na produción de alimentos. Témonos que remontar ata o ano 1878 para localizar a primeira norma estadounidense que protexía a identidade alimentaria do té fronte a outros, considerados de inferior calidade por non adaptarse aos estándares establecidos pola norma. Con posterioridade, e tras máis de 25 anos de discusións parlamentarias, o Congreso estadounidense aprobou en 1906 a primeira norma sobre alimentos, de carácter moi estrito.

Con todo, non foi ata 1938 cando en EEUU se aprobou unha nova norma sobre alimentos, a fin de permitir a comercialización dunha infinidade de produtos alimenticios que xa non se adecuaban aos requisitos establecidos pola norma de 1906, e que apareceran no mercado estadounidense tras a crise do 1929.

As primeiras normas sobre identidade alimentaria apareceron en 1939, e viñan referidas a os estándares con respecto ao tomate enlatado, puré de tomate e pasta de tomate; e, posteriormente, sobre as xeleas.

Tras a Segunda Guerra Mundial, o Congreso de EEUU pensou que os estándares para os alimentos asemellaríanse ás receitas caseiras coas que o consumidor podía identificar facilmente o produto concreto. Nun principio foron establecidos para aqueles alimentos que puidesen facilmente atoparse en calquera despensa ben almacenada. Así, antes de 1957, os estándares sobre identificación alimentaria foran fixados para moitas variedades de chocolate, de fariña, de cereais e de grans de cereal, de macarrones, de produtos de panadaría, de leite e de crema, de queixo, de manteiga, de sólidos de leite sen materias graxas, de preparacións (maionesa), de froitas e de zumes de froita embotellados, de marmeladas e xeleas da froita, de crustáceos, de atún en conserva, de ovos e de produtos derivados do ovo, de margarina, e doutras conservas.

Cando se fixaron os estándares con respecto ás xeleas, a FDA aceptou evidencias atopadas en libros de cociña e en receitas familiares que puidesen datar de douscentos anos atrás. Neste sentido, estaba claro que a xelea debe facerse con media parte de froita ou zume de froita, e media de azucre. A simpleza deste estándar trouxo non poucos problemas de adaptación á hora de introducir outros produtos adicionais á mesma, como a pectina, para comercializarse legalmente baixo tal denominación.

O concepto de receita fixo pouco para promover a innovación no sector alimenticio e nada para informar os consumidores sobre a composición de alimentos estandarizados. E é que baixo a Acta de Alimentos de 1938, os alimentos estandarizados tiveron que enumerar soamente os ingredientes opcionais de uso no produto na etiqueta, pero non os ingredientes asignados por mandato legal. Neste sentido, resultaba irónico que os consumidores tivesen menos información sobre o contido dos alimentos estandarizados que sobre os alimentos non normalizados, que tiñan a obrigación de enumerar todos os seus ingredientes na etiqueta.

NORMAS ALIMENTARIAS MODERNAS

Img lavadoind2
O camiño iniciado en Estados Unidos coa proposta legal presentada polas súas autoridades sanitarias e alimentarias supón un paso moi significativo cara a normas modernas cuxos principios xerais se pretende que animen o desenvolvemento de novos produtos e estimulen a innovación tecnolóxica no sector alimentario, segundo comentou hai uns meses, no momento da súa presentación, Barbara J. Masters, administradora do Servizo de Seguridade Alimentaria e Inspección (FSIS).

Tamén debería servir para que as Axencias utilicen mellor os recursos dispoñibles para protexer a saúde pública. E é que as autoridades estadounidenses son conscientes de que os avances tecnolóxicos máis recentes da industria alimentaria conducen inexorablemente a peticións concretas para modificar as normas alimentarias, a fin de adaptar os novos produtos á norma legal, que non pode quedar á marxe da innovación.

Neste sentido, pénsase que os principios xerais que se establezan conducirán á posta ao día dos estándares existentes ou á creación, no seu caso, doutros novos, coa finalidade de permitir á industria alimentaria que continúe producindo produtos seguros e sans. Segundo o director da FDA para a Seguridade Alimentaria e a Nutrición, Dr. Roberto Brackett, os cambios legais propostos permitirán a produción de novos alimentos e a aplicación de tecnoloxías de envasado cada vez máis adaptadas ao consumidor de hoxe. Por iso, considera que a proposta conxunta presentada en coordinación polas diversas axencias é un excelente exemplo do tipo de colaboración que debe existir para asegurar ao consumidor americano alimentos diversos e máis seguros.

FSIS e FDA comparten a responsabilidade de asegurarse de que as etiquetas do alimento son veraces e non enganosas. FSIS ten autoridade para regular a etiquetaxe para a carne, as aves de curral, e os produtos de ovo procesados mentres que a FDA regula a etiquetaxe do resto dos alimentos. O labor de coordinación e de proposta legal conxunta é sen dúbida un bo exemplo para as autoridades alimentarias europeas a fin de dar entrada á innovación tecnolóxica alimentaria, pero salvagardando os dereitos fundamentais do consumidor, especialmente con respecto á información sobre o produto que consome.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións