Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Riscos > Benestar animal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Parámetros paira medir a tensión dos animais

A resposta á tensión non só difire entre distintas especies senón entre individuos; cada animal ten a súa propia personalidade

Nos próximos anos as normativas referidas ao manexo e transporte de animais de granxa van ser cada vez máis estritas e vixiantes paira co benestar animal. A investigación actual busca parámetros e indicadores que sinalen o nivel de benestar tanto paira un rabaño como paira un individuo en particular

Como se mide a tensión nos animais? Coñécense bastante ben os mecanismos bioquímicos que se xeran nunha animal fronte á tensión, así como as súas consecuencias na carne. En porcino e vacún, por exemplo, sábese que a tensión aumenta os niveis de cortisol. Outro parámetro ben coñecido é a creatinkinasa, un encima muscular ben coñecido como índice de gasto enerxético, cuxas concentracións se incrementan cando o animal fai exercicio. O gasto enerxético tamén provoca o consumo de glicosa e aumenta o ácido láctico, este último como resposta do metabolismo paira obter enerxía ante a diminución de glicosa. A consecuencia diso é que o pH do músculo non diminúe e dá una carne de peor calidade. Estes mecanismos adaptativos da bioloxía do animal, que se xeran como en fervenza, son indicadores «a posteriori» de que os animais sufriron tensións.

Pero hai outros parámetros máis inmediatos. A frecuencia cardíaca, a temperatura e, en función da especie, «as diferentes vocalizaciones, a súa intensidade e duración, poden ser indicadores de tensións», sinala Antonio Velarde, especialista en benestar animal en gando porcino e investigador do Instituto de Investigación e Tecnoloxía Agroalimentaria (IRTA) de Cataluña. El e o seu equipo están a preparar un proxecto dentro do VIN Programa Marco de Investigación da Unión Europea paira desenvolver un protocolo que estableza parámetros e métodos paira estudar o benestar dos animais.

Diferenza entre especies e individuos
O coñecemento das reaccións e das emocións do animal pode axudar a diminuír as situacións de tensións
Os comportamentos difiren entre especies. Á ovella prodúcelle tensión que a saquen do seu ambiente e da súa rutina habitual, así como o sentirse illada. Se sente acurralada queda moi quieta, á espera de que o seu agresor se despiste paira fuxir. O porco, pola contra, salgue fuxindo inmediatamente.

Un rabaño de ovellas amontoadas nun recuncho é sinal inequívoco de tensión. No transporte, as ovellas, mesmo asustadas, entrarán facilmente no camión, mentres que o porco, apunta Velarde, «plantarase e non quererá entrar». Ao porco lle estresa moito a calor, continua Velarde, «máis que á ovella que se adapta ben os cambios de temperatura». Lesións, feridas, golpes, así como o índice de mortalidade, son tamén indicadores de que non todos os animais puidéronse adaptar ao transporte.

Pero o que sempre lembramos, asegura o experto, é que dentro das generalizaciones hai diferenzas entre animais, «cada exemplar é un individuo coa súa personalidade». Paira controlar e garantir o benestar animal hai que aprender deses parámetros que factores son estresantes e evitar as situacións coñecidas como xeradoras de tensións, afirma Velarde. Igualmente, «hai que dotar aos veterinarios das condicións necesarias paira garantir ese benestar».

A emoción do animal
Una nova forma de estudar o benestar animal é tentar abordar o
coñecemento das súas reaccións e emocións; identificar a partir de situacións que se saben estresantes novos indicadores que servirán, á súa vez, paira detectar, confirmar ou controlar novas situacións de tensións.

Neste contexto, un traballo interesante é o levado a cabo por investigadores da Universidade de Noruega dirixidos por Agnhethe Iren Sandem. O grupo de científicos estudou en vacas a relación entre a frustración que sentían cando non podían comer e a proporción de branco no ollo.

O experimento comparaba a reacción de dous grupos de vacas leiteiras, a un dos cales se lle impedía comer durante seis minutos (o que conseguiron pondo una cobertura de plástico furado no recipiente de forraxe, de forma que o animal vía e cheiraba pero non podía acceder ao alimento). As vacas privadas de alimento mostraban algún comportamento agresivo (vocalización, axitación da cabeza) á vez que durante os primeiros catro minutos do test a proporción de branco nos ollos ía facéndose maior que no grupo de control. Iso, explican os investigadores, suxire que este signo podería ser un indicador dinámico da frustración paira este tipo de gando.

O PICOTEO AGRESIVO E A TENSIÓN EN GALIÑAS

Img
Un traballo recente do Instituto de Ciencias Animais da Universidade de Wageningen (Holanda) estuda en aves o nivel de corticosterona en relación co picoteo, un comportamento en galiñas poñedeiras que pode ir de normal a moi agresivo e que se relaciona coa tensión. Nas aves o estudo do comportamento é, quizá, máis difícil pola distancia filogenética que a separa da especie humana. Pero se coñecen e estúdanse parámetros fisiológicos como medida de tensións (respiración, electrocardiograma, temperatura) así como factores estresantes, como a calor, a limitación do espazo da gaiola e a falta de estímulos, o que provocaría un picoteo agresivo entre elas que ás veces pode resultar incontrolable.

Este tema de estudo resulta controvertido, porque paira evitar o picoteo agresivo recórtanse os picos das aves, medida cuxas consecuencias non están ben avaliadas e que pode resultar un factor de tensión. Neste sentido, no Instituto Roslin de Edimburgo propoñen enriquecer a contorna das aves. A mellor solución que acharon é un feixe de cordas que probaron con galiñas e que aos animais, polo menos aparentemente, resúltalles «moi atractivo». Os investigadores, a falta de mellor resposta, deducen que debe ser porque os feixes de cordas garda «una certa semellanza» con herba, vermes ou palla.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións