Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Peces cebra para desenvolver alimentos que nos axuden a mellorar a saúde

O peixe cebra emprégase como modelo para diferentes enfermidades, o desenvolvemento de novos fármacos e como modelo de eco-toxicoloxía
Por Sandra Rainieri, AZTI 21 de Outubro de 2016
Img pecescebra
Imagen: AZTI

As moléculas funcionais procedentes de extractos naturais poden posuír funcións específicas como mellorar a saúde e reducir o risco de contraer enfermidades. A incorporación das devanditas moléculas en alimentos é unha das estratexias máis prometedoras para a industria alimentaria. Para analizar a actividade destas moléculas, e como método alternativo á experimentación animal tradicional, xa hai varios anos comezaron a desenvolverse estudos con embrións de peixe cebra, un peixe pequeno de auga doce que comparte moitas características xenéticas cos humanos. Neste artigo abórdanse algunhas destas investigacións.

Neste campo de investigación, un dos aspectos máis importantes é poder evidenciar, con datos científicos, que as moléculas bioactivas realmente teñen unha actividade biolóxica beneficiosa. Á fin e ao cabo estas evidencias científicas serán as que permitan realizar as alegacións de saúde dos alimentos, que son un factor crave para a comercialización e aceptación deste tipo de produtos.

Este tipo de estudos levan a cabo en experimentos con animais de laboratorio, principalmente roedores. Con todo, os ensaios son moi laboriosos e custosos e levan sacrificar un gran número de animais de experimentación, algo que vai en contra das tendencias europeas para a protección de animais utilizados con fins científicos (directiva europea 2010/63/EU).

Está a facerse un gran esforzo en desenvolver métodos alternativos á experimentación animal
Por este motivo está a facerse un gran esforzo en desenvolver métodos alternativos á experimentación animal. Isto non implica que se poida prescindir por completo deste tipo de experimentación animal xa que, antes de comercializar unha nova molécula bioactiva no sector alimentario, sempre é necesaria a fase de experimentación animal, pero si é posible reducir de forma considerable o número dos devanditos experimentos.

Para iso e como método alternativo á experimentación animal tradicional, xa hai varios anos comezaron a desenvolverse estudos con embrións de peixe cebra. O peixe cebra é un peixe pequeno de auga doce que comparte moitas características xenéticas cos humanos, por tanto, úsase como modelo para diferentes enfermidades (tales como o cancro, cardiovascular, metabólica e disfuncións neurológicas), o desenvolvemento de novos fármacos e tamén como modelo de eco-toxicoloxía.

O centro tecnolóxico AZTI foi pioneiro en Europa no uso do peixe cebra (Danio rerio) como modelo para estudar os efectos dos ingredientes alimentarios e contaminantes dos alimentos e leva anos aplicando este coñecemento á investigación en nutrición e saúde tanto humana como animal.

Sistemas para avaliar a capacidade inmunoestimulante de compostos

Durante os últimos anos púxose de manifesto a relevancia de utilizar compostos activos que permitan reforzar o sistema inmune, en especial a resposta innata para previr e combater enfermidades, principalmente en persoas co seu sistema inmune deprimido como nenos, anciáns e enfermos.

O sistema inmune innato actúa como primeira barreira de protección fronte a unha infección, pero é inespecífico. Por tanto, é evolutivamente anterior á resposta adaptativa específica, que está mediada polo recoñecemento antígeno/anticorpo. Esta resposta apareceu por primeira vez nos peixes onde é menos relevante que o sistema inmunitario innato.Por este motivo, o peixe cebra é un excelente modelo animal para estudar como afectan as posibles sustancias bioactivas ao sistema inmune innato, en especial ao interaccionar co sistema dixestivo onde o sistema inmune innato é a primeira barreira de protección fronte a infeccións.

Os investigadores de AZTI levan varios anos traballando en optimizar sistemas alternativos para poder medir a capacidade inmunomoduladora de sustancias bioactivas como os polisacáridos, lipolisacáridos, péptidos, extractos das algas, polifenoles, etc.

Sistemas para avaliar a capacidade antioxidante de compostos

Existen numerosos estudos científicos e clínicos confirmando a importancia da tensión oxidativo, causado polos radicais libres, nunha ampla variedade de patoloxías e de disfuncións. Aterosclerosis, mal de Alzheimer, cancro, enfermidades inflamatorias e tamén o envellecemento están directamente relacionados con este tipo de efecto.

Debido á importancia destas patoloxías, o estudo da funcionalidade antioxidante de moléculas bioactivas e a súa final incorporación na dieta para manter a saúde humana e previr enfermidades xerou un crecente interese por parte da comunidade científica. En xeral, a capacidade antioxidante de moléculas bioactivas leva a cabo con ensaios in vitro que non consideran os mecanismos naturais que cada ser vivo activa naturalmente fronte á tensión oxidativo e poden, por tanto, proporcionar resultados incorrectos.

En AZTI está a utilizarse o modelo animal peixe cebra como sistema modelo para avaliar cal é a capacidade antioxidante das moléculas bioactivas in vivo nun animal enteiro. Os ensaios en AZTI permiten avaliar de forma completa e realista, pero ao mesmo tempo rápida e económica, a potencialidade antioxidante duns elevado números de moléculas e extractos naturais.