Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Preparados cárnicos e charcutería con listeriosis causan a morte dunha ducia de persoas en Canadá

Ata o momento confirmáronse 26 casos de infección pola bacteria "Listeria monocytogenes"
Por mediatrader 27 de Agosto de 2008

CONSTAN DOVAL

Un total de 12 persoas morreron en Canadá por un brote de listeriosis . Os falecidos consumiron carne contaminada pola bacteria “Listeria monocytogenes” procesada na planta da empresa Maple Leaf Foods en Toronto.

Img listeria2
Imaxe: CDC

Ata o momento confirmáronse 26 casos de listeriosis, pero o ministro de Agricultura canadense, Gerry Ritz, non descarta que nos próximos días elévese esta cifra. Ademais, estúdanse 29 casos adicionais (13 en Ontario e 10 en Québec).

A semana pasada, CONSUMER EROSKI xa informou da retirada de varias partidas de carne por parte das autoridades canadenses que estaban listas para ser enviadas a establecementos comerciais, ante a sospeita de que puidesen estar contaminadas por por listeria.

O súbito incremento de vítimas debeuse, segundo a Axencia de Saúde Pública, ao cambio no método de cálculo. Agora contabilizáronse as mortes nas que a bacteria foi a causa principal. Dos 26 casos confirmados, “12 terminaron nun deceso asociado á cepa responsable do brote”, afirma o organismo público.

Engade que en seis dos falecementos rexistrados na provincia de Ontario, estableceuse que a listeriosis era unha “causa subxacente do deceso ou contribuíra ao”mesmo . Noutros, aínda se estuda o papel exacto da listeriosis.

Mark Raizenne, da Axencia de Saúde Pública, sinalou que a planta de Maple Leaf Foods non volverá distribuír carne ata que a Axencia de Inspección de Alimentos determine que está en bo estado e que os seus produtos se poden consumir sen riscos.

Pola súa banda, a compañía, unha das maiores de produtos alimentarios de Canadá, afirmou que a exhaustividad dos seus sistemas de saúde e seguridade está por encima do que requiren as autoridades do país norteamericano, e precisou que a listeria é unha bacteria particularmente difícil de previr e detectar.

Maple Leaf Foods, que emprega a unhas 23.000 persoas, indica na súa páxina de Internet que empezou a retirar todos os produtos cárnicos elaborados na planta de Toronto desde xaneiro deste ano, “mesmo aínda que non teñamos evidencias de que a bacteria podería estenderse máis aló das dúas liñas que foron identificadas como responsables de contaminar os produtos”.

Michael Vels, presidente financeiro Maple Leaf Foods, estima que reembolsar aos clientes o diñeiro polos produtos devoltos, limpar a planta e outros gastos directos relacionados co brote custasen á empresa 20 millóns de dólares (uns 13 millóns de euros).

A listeriosis

A listeriosis é unha enfermidade especialmente perigosa para as mulleres embarazadas, os anciáns, os nenos e aquelas persoas con sistemas inmunes débiles. Tal e como informaba CONSUMER EROSKI o pasado 21 de agosto respecto deste caso ocorrido en Canadá, a maioría das partidas contaminadas foron distribuídas en restaurantes, residencias para a terceira idade e hospitais.

A presenza de listeria non implica necesariamente un perigo para a saúde de quen consome alimentos contaminados por esta bacteria patógena. De feito, a normativa europea admite ata 100 ufc/ 100 g (unidades formadoras de colonias por cada cen gramos) nos alimentos.

Por outra banda, a listeria é unha bacteria que deixa de ser patógena cando se somete a tratamento térmico industrial ou a un cociñado intenso no fogar. É, por tanto, pouco probable que a listeriosis sobreveña por consumo de carne fresca, xa que tras ser cociñada esta, desaparece a patogenidad da bacteria.

Tal e como informa a web de Canadian Food Inspection Agency (equivalente en Canadá á Axencia Española de Seguridade Alimentaria e Nutrición), a orixe da toxiinfección foi unha partida de produtos cárnicos procesados, fundamentalmente de charcutería. Como medida preventiva, retiráronse do mercado os lotes dunha longa lista de 23 produtos cárnicos deste fabricante cuxas datas de caducidade ían desde o 30 de setembro de 2008 ao 1 de xaneiro de 2009.

Entre os alimentos afectados atópanse xamón cocido, distintos preparados de roast beef e carne picada, salami, pepperoni, salchichas, pastrami, salsas para pizza e diversos tipos de sandwiches.

Segundo os especialistas de CONSUMER EROSKI, o máis probable é que a contaminación se producise despois do tratamento térmico industrial de elaboración destes produtos cárnicos (por exemplo, no fileteado ou no envasado) que, ao non requirir cociñado algún antes do seu consumo, causaron a toxiinfección alimentaria.

Contaminación ‘salvaxe’

Para o doutor Alfonso V. Carrascosa, do Departamento de Microbiología do Instituto de Fermentación Industrial do CSIC, non é moi normal o elevado número de casos de listeriosis rexistrados en Canadá. En declaracións a CONSUMER EROSKI, Carrascosa afirma que para infectarse “necesítase dunha dose infectiva importante”. Na súa opinión trátase dunha “contaminación salvaxe”.

“Os microorganismos do xénero listeria causan enfermidade en animais e en humanos. A especie tipo e máis patógena é ‘Listeria monocytogenes’, sendo os serotipos 1/2a, 1/2b e 4b os máis virulentos. Trátase dunha zoonosis de orixe alimentaria. Hai individuos sans portadores de anticorpos. Precisamente una as primeiras epidemias de listeria foi en Canadá nos anos 80”, explica o doutor do CSIC.

Este patógeno é realmente perigoso en alimentos xa que, segundo Carrascosa, “é capaz de crecer a temperaturas de refrixeración (catro graos) e soporta a conxelación e a desecación. Tamén pode crecer a pH acedo (ata cinco), e tolera altas concentracións de sal, en casos extremos de ata o 30%. Ademais, é catro veces máis resistente ao tratamento térmico que outro patógeno coñecido: ‘Salmonella spp.’”.

A auga contaminada por feces de portadores asintomáticos (ovino, caprino e bovino no caso de rumiantes) sinalouse como “o mellor aliado” para a difusión da bacteria en animais e seres humanos. A vía de infección é oral. As persoas pódense contaminar a través da inxesta de ensaladas feitas con vexetais crus, ou de leite cru ou pouco procesada.

Con todo, “a posibilidade de que se desenvolva a patogenia radica no feito da virulencia da cepa, e da súa supervivencia en alimentos, que comporta o alcanzar a dose infectiva mínima, que depende do estado inmunológico do paciente, sendo máis susceptibles os nenos, mulleres embarazadas (prodúcese unha certa inmunosupresión durante o embarazo), anciáns e enfermos inmunodeprimidos (sida, tuberculose, tumores, hepatopatías, diabetes, etc.) ou con medicación inmunosupresora (transplantados, etc.)”, comenta o investigador. Os síntomas que produce “son parecidos á gripe, febre lixeira e dores, ocasionalmente con diarrea”.

Respecto da incidencia da listeria en España, Carrascosa di que é baixa. “Habitualmente non chega a un habitante por millón de habitantes ao ano, aínda que a letalidade é elevada: pode chegar ata un 40% nos casos coñecidos, situándose en termos medios nun 30%, tanto en neonatos como en adultos”.

Para previla, o investigador apunta que é clave a implantación de sistemas de control inspirados na Análise de Perigos e Puntos Críticos de Control (APPCC), “interesante para as empresas, xa que é a única forma de demostrar que non saíu da fábrica o contaminante, debido aos rexistros que ha de haber de inocuidad e ás análises de control de calidade externo que se deben facer para monitorar e vixiar o sistema”.