Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Presión pesqueira e diversidade xenética dos peixes

A pesca dos exemplares maiores de cada xeración causa un declive en aspectos da bioloxía, fisioloxía e comportamento dos peixes

Img acuiculturap

A recuperación dos recursos pesqueiros pode ser máis complicada do que se prevía hai uns anos. A razón está en que a sobrepesca non só diminúe a poboación de peixes en número de exemplares senón que tamén mingua a súa variabilidade xenética, o que acaba dificultando a recuperación desas poboacións. Ata agora sabíase que a práctica de pescar os exemplares de maior tamaño acaba tendo un efecto perverso ao cabo de varias xeracións: o tamaño medio dos peixes acaba diminuíndo.

Un traballo publicado o ano pasado na revista Nature mostraba como a poboación de bacallau no Atlántico sucumbiu a esa tendencia. Os exemplares que maduran máis tarde e que chegan a maior tamaño non teñen tempo de chegar a reproducirse e a longo prazo, despois de anos de pesca selectiva, os exemplares que van quedando son os que maduran antes e teñen un tamaño medio menor.

Un estudo que se publica agora no número de febreiro da revista Ecology Letters confirma a hipótese. Trátase do primeiro traballo no que se experimentou en condicións controladas de laboratorio o impacto da pesca sobre grupos concretos de poboacións de peces. Os autores, da Universidade de California Riverside, simularon sobre varios grupos de peces Menidia (Atlantic silverside) o impacto da pesca selectiva. Para iso, criaron varios grupos destes peixes durante cinco xeracións e en condicións controladas en acuarios. Un grupo era sometido a unha pesca ao azar, e os outros dous a pesca selectiva: nun caso extraer os exemplares maiores e no outro os exemplares menores.

«Habemos visto que extraer os exemplares maiores de cada xeración, tal como faise na práctica pesqueira máis habitual, causa un declive en moitos aspectos da bioloxía, fisioloxía e comportamento dos peixes», explica Matthew Walhs, autor principal do traballo. O declive obsérvase, por exemplo, nun menor volume no caso dos ovos, larvas máis pequenas e con menor viabilidade no grupo sometido a pesca de exemplares maiores. Tamén no crecemento das larvas, que era un 25% menor respecto ao grupo de pesca aleatoria. Ademais, ao cabo de 10 días a supervivencia era un 61% menor. A fecundidade era un 60% menor na quinta xeración, e o consumo de alimento e o crecemento dos exemplares tamén diminuían. Os autores avaliaron mesmo a persistencia dos peixes na procura de alimento fronte á ameaza de predadores, que resultou ser menor.

Pesca e evolución dos peixes
Os recursos pesqueiros sobreexplotados recupéranse lentamente

É sabido que en moitos caladoiros a recuperación das poboacións de peixes é moi lenta cando a presión pesqueira redúcese. Segundo explican os autores, o traballo mostra que os recursos sobreexplotados son lentos en recuperarse porque a presión pesqueira ha seleccionado trazos e comportamentos vitais na evolución destes peixes, trazos que teñen o seu correlato nun cambio xenético que non pode desaparecer da noite para a mañá.

Un dos efectos da presión pesqueira é unha redución na variabilidade xenética, explica Jordi Viñas, xenético molecular do Instituto de Ciencias do Mar (CSIC). Esa redución pode verse nos marcadores xenéticos. «Se comparas os de poboacións máis antigas vese unha diminución no número de marcadores». Iso, engade, tamén afecta á dinámica das poboacións e pon en xogo a supervivencia da comunidade. «Hai un alto perigo de extinción, porque non teñen capacidade para adaptarse».

A idea pode resultar paradoxal. A presión selectiva, afirma Matthew Walsh no seu artigo, favorece, en principio, genotipos de viabilidade mellorada. Pero trazos que se verían favorecidos baixo condicións naturais (maior crecemento, alto consumo de alimento e maior tamaño), en condicións de pesca intensa e selectiva, reducen a boa saúde (fitness) da poboación. En esencia, din os autores, a presión pesqueira «deforma» a paisaxe adaptativo e produce un declive en caracteres que normalmente potencian o bo estado das poboacións sen explotar. No caso de poboacións explotadas, «cando a presión pesqueira diminúe ou desaparece, os sobreviventes están mal adaptados a unha contorna no cal só as forzas da natureza prevalecen».

EXPERIMENTAR A VIABILIDADE DA PESCA SUSTENTABLE

Img piscicultura 2
Aínda que se trata dun experimento limitado a cinco xeracións, non deixa de resultar interesante este traballo publicado en Ecology Letters, que por primeira vez ensaia en laboratorio o impacto da pesca selectiva. Con todo, non parece moi viable o trasladar á pesca comercial unha estratexia de pesca selectiva de tallas, aínda que os autores apuntan a posibles aplicacións a extracción selectiva no caso de piscifactorías.

A partir de estudos como estes poderíanse simular diferentes réximes de pesqueira, destaca Jordi Viñas, investigador do CSIC, para achar os máis sustentables. Xa non se trata de asegurar o número de exemplares, senón de conseguir que se preserve unha maior variabilidade xenética, variabilidade que se mantén mellor na extracción de tallas aleatorias.

Con todo, se se trata de recuperar variabilidade xenética perda, isto pode supor un longo tempo que se conta por decenas e centenares de anos. Hai evidencia da redución na variabilidade de numerosas poboacións, unha redución que adoita darse antes do colapso e a desaparición dunha especie.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións