Artigo traducido por un sistema de tradución automática. Máis información aquí.

Probióticos contra patógenos

Un estudo dá conta da capacidade de certas bacterias probióticas para inhibir patógenos e abre novas portas para desenvolver alimentos que aproveiten as súas propiedades beneficiosas
Por Marta Chavarrías 14 de Xuño de 2007

Desde hai tempo estúdase a capacidade das bacterias acedo-lácticas probióticas, coñecidas tamén como as «bacterias boas», para previr problemas como desordes gastrointestinales, e demostrouse como determinadas cepas deste tipo de bacterias teñen efectos beneficiosos na saúde e utilízanse xa nalgúns produtos alimenticios. Agora, un estudo publicado en Food Research International dá conta dos beneficios que supón a combinación dun grupo deste tipo de bacterias para inhibir bacterias patógenas, como Escherichia coli e Salmonella, dúas bacterias que poden causar diarreas infecciosas.

«Diversos mecanismos están implicados no proceso de inhibición de patógenos», asegura Carmen Collado, da Universidade de Turku, en Finlandia. Os expertos, en colaboración con outros centros de investigación finlandeses, avaliaron a capacidade de catro tipos de probióticos: Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus rhamnosus LC705, B. Breve 99 e Propionibacterium freudenreiichiissp. shermanii, por separado e en combinación entre eles, para calcular a capacidade que tiñan de inhibir patógenos como Bacteroides vulgatus, Escherichia coli, Listeria monocytogenes, Salmonella ou Staphylococcus aureus. Segundo os expertos, todas as combinacións probadas demostraron capacidade de inhibir os patógenos nunha 40% dos casos, polo que lles atribúen como «candidatos excelentes» para o seu uso en produtos lácteos fermentados.

Os responsables do estudo admiten con todo que é necesario realizar máis estudos que permitan «confirmar con rigorosidade os efectos potenciais antes de introducir as combinacións en estudos clínicos». Con todo, o estudo non deixa de demostrar o que confirma a tendencia actual do aumento de produtos probióticos dispoñibles, que contan ademais con máis probas científicas. Niso andan numerosas investigacións, como a descrita, que contan xa con pautas destinadas a garantir que os alimentos probióticos, un dos subgrupos máis destacados dos alimentos funcionais, conteñen cepas bacterias seguras. E é que unha das finalidades deste tipo de alimentos é o seu papel de «gardián intestinal», pola súa capacidade de modular a actividade intestinal. Ata agora, as investigacións demostraran que a inxesta de certas cepas microbianas, especialmente as pertencentes aos xéneros Lactobacillus e Bifidobacterium podían ser especialmente importantes para a saúde, aínda que estas afirmacións fixéronse con cautela xa que os resultados non poden xeneralizarse a todos os probióticos.

Natureza intestinal

Os iogures e outros leites fermentadas son as principais vías de achegue de probióticos

Un dos estudos que tentou pór orde ao caos do tubo dixestivo iniciárono hai uns anos expertos do Instituto de Nutrición alemán (DIFE), a través da bioloxía molecular para determinar con precisión a composición do «ecosistema intestinal». Entre as bacterias que máis mobilizaron aos expertos está Helicobacter pylori, responsable de úlceras e de gastritis, e diversas salmonellas, no puno de mira de numerosas intoxicacións alimentarias.

Un dos retos que se expoñen é que as bacterias probióticas cheguen vivas no intestino, o que significa que deben sobrevivir ás condicións de procesamiento e almacenamento. Para Dietrich Knorr, da Universidade Tecnolóxica de Berlín, un probiótico «non serve de nada se non está vivo», o que demostra a importancia de aplicar estratexias que o permitan, como buscar moléculas protectoras para asocialas aos microbios. Os principais probióticos son as bacterias que integran os xéneros Lactobacillus e Bifidobacterium, que se atopan no tracto gastrointestinal e que se utilizaron, desde hai anos, en varios procesos de fermentación alimentaria.

Proeuhealth

Desde que hai uns anos demostrásese que determinadas cepas de bacterias acedo-lácticas podían ter efectos positivos na saúde, e que varias delas usáronse en produtos alimenticios, foron varios os proxectos de investigación iniciados na UE. Un deles, denominado Proeuhealth, demostrou xa a protección que exerce fronte a contaminacións de bacterias patógenas. O macroestudio, integrado por expertos de 16 países europeos, engloba outras análises, como Propath
BACTERIAS EN ORDE

Img lactobacillusUna das principais metas fixadas no ámbito dos probióticos é chegar a desenvolver estándares de e requisitos para o seu uso en alimentación. Neste sentido, a FAO e a OMS estableceron unhas recomendacións sobre os criterios de avaliación, incluíndo a súa identificación, probas in vitro e in vivo para constatar as súas propiedades e efectividade. Pero para iso, antes é necesario que as investigacións se encamiñen en traducir os mecanismos de acción de cada cepa, e seleccionalos en función das necesidades dos grupos de poboación específicos. Na mesma liña pronúnciase a International Probiotics Association (IPA), que traballa para dotar de transparencia e autorregulación o mercado das «bacterias boas».

O obxectivo a longo prazo é «estandardizar a metodoloxía» para o uso de probióticos, asegura Ioannis Misopoulos, da IPA. Esta tarefa é necesaria posto que, segundo admiten os expertos, non todos os produtos etiquetaxes como probióticos compórtanse de maneira similar, o que obriga a contar con información científica rigorosa. Ademais, a organización internacional fixa establecer pautas lexislativas internacionais para este sector, cuxo mercado se xeneralizou na UE, mentres que en EEUU esta introdución é moito máis lenta. Segundo un estudo europeo de 2001, o mercado de probióticos na UE situaríase en máis de mil millóns de euros, cifra que vai en aumento. Un dos países onde con máis presenza de probióticos en produtos lácteos é Xapón, onde máis da metade de produtos lácteos contéñenos.