Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Produción gandeira e impacto ambiental

O incremento da produción animal pode ter efectos negativos no medio ambiente se non se adoptan medidas que manteñan intactos os recursos naturais

A pesar de que podería resultar paradoxal, o sector gandeiro pode chegar a xerar máis gases de efecto invernadoiro que o sector do transporte. Así de claro é un recente informe da Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO), que recoñece ademais que se trata dunha das prácticas máis estreitamente relacionadas coa degradación do chan e dos recursos hídricos. Uns problemas que, de non adoptarse novas alternativas, continuarán en aumento atendendo aos datos que mostran que cada ano se consome máis carne e produtos lácteos e que para o ano 2050 poderían chegarse aos 465 millóns de toneladas de produción mundial de carne.


Inducida por unha cada vez máis crecente poboación, a demanda de produtos alimentarios procedentes da gandaría crece ano tras ano. Este incremento podería chegar a duplicarse nos próximos 20 anos, coa consecuente necesidade de aumentar a produción animal, segundo o informe Livestock?s long shadow, presentado recentemente pola FAO. Estas esixencias teñen tamén un elevado custo para o medio ambiente, xa que os expertos calculan que o gando é responsable do 18% das emisións de gases que producen efecto invernadoiro. Todo iso sumado ao feito de que a gandaría «ocupa» actualmente o 30% da superficie total do planeta, a maioría dela campos pero tamén cultivos. Para Henning Steinfeld, xefe da subdirección de Información Gandeira e de Análise e Política do Sector da FAO, «o gando é un dos principais responsables dos graves problemas ambientais actuais» e deben adoptarse medidas «urxentes para facer fronte a esta situación».

A transformación na produción de alimentos reflíctese especialmente no traslado das prácticas gandeiras das zonas rurais ás urbanas, onde se concentra cada vez máis a superficie destinada á produción de forraxes e o transporte e distribución dos pensos. O cambio reflíctese tamén na demanda de alimentos por parte dos consumidores, que apostan sobre todo por produtos porcinos e de aves de curral (aumenta o consumo de carne, leite e ovos), en detrimento de a produción de bovinos, ovinos e caprinos. Tendo en conta que actualmente o 80% do crecemento dáse en sistemas industriais, non parece nada desatinado o que propón a Iniciativa para a Gandaría, Medio ambiente e Desenvolvemento (LEAD, nas súas siglas inglesas), que aposta por mitigar os efectos negativos con novas tecnoloxías de produción. E é que a produción agrícola intensiva, a que logra un equilibrio adecuado entre a intensificación dos cultivos e a cría de gando, é compatible cunha produción sustentable.

Revolución gandeira
Perda de biodiversidade, degradación da terra e contaminación da auga son algúns dos efectos da produción gandeira intensiva, segundo a FAO

Os cambios na produción gandeira non son novos. Segundo datos do Instituto Internacional de Investigacións sobre Políticas Alimentarias (IFPRI, nas súas siglas inglesas), o 26% das calorías que se consomen en países desenvolvidos e o 56% das proteínas derivan de produtos de orixe animal. Os expertos prevén que a produción mundial de carne duplíquese desde os 229 millóns de toneladas de 2001 ata os 465 millóns de toneladas en 2050, e que a produción leiteira pase de 580 a 1.043 millóns de toneladas. Actualmente, os animais de produción de carne e leite supoñen xa o 20% de toda a biomasa animal terrestre que, unido á presenza de gando en grandes extensións de terra e a demanda de cultivos forrajeros, tamén contribúe á perda de biodiversidade. Segundo un estudo sobre 24 tipos de ecosistemas, 15 deles atópanse ameazados por esta causa.

Auga, biodiversidade e cultivos son algúns dos máis prexudicados destes cambios. No caso dos recursos hídricos os efectos limitan a subministración de auga, especialmente se se ten en conta que se utiliza a 8% da auga que consome o ser humano, sobre todo a través da rega dos cultivos. Segundo o informe da FAO, o sector gandeiro é o principal produtor de contaminantes da auga, que proceden sobre todo dos restos de animais, antibióticos, hormonas, fertilizantes e praguicidas. Datos estadounidenses suxiren que en EEUU o gando consome o 37% dos praguicidas, o 50% dos antibióticos e produce unha terceiro parte do nitróxeno e o fósforo que contaminan a auga.

SOLUCIÓNS MÁIS SUSTENTABLES

Img vacamu
A protección ambiental pasa por un cambio en moitas das prácticas que se aplican actualmente no ámbito gandeiro. Trátase, segundo o informe da FAO, en cuxa elaboración tamén participou a Iniciativa para a Gandaría, Medio Ambiente e Desenvolvemento (LEAD, nas súas siglas inglesas), de diminuír os elevados custos ambientais a partir de accións concretas, que virán marcadas en función dos principais perigos.

No caso da degradación das terras, os expertos apostan por restablecer as zonas máis danadas a partir da conservación do chan, mellores sistemas de xestión e, por último, protección de zonas sensibles. As pautas establecidas para a industria gandeira mundial marcan tamén puntos concretos para a protección do clima. Trátase, segundo os expertos, de intensificar de forma sustentable a produción pecuaria e os cultivos para reducir as emisións de CO2 producidas pola deforestación e mellorar a nutrición dos animais e o tratamento do estiércol para reducir as emisións de metano e nitróxeno.

Outro dos problemas que quedou reflectido no informe é a perda da biodiversidade, e a súa solución establece a integración da produción gandeira coa protección das zonas silvestres. Todo iso apoiado de axudas aos produtores que si se comprometen co medio ambiente. En definitiva, do que se trata é de facer retroceder o que denominan «a longa sombra do gando» e de frear o «uso excesivo dos recursos e as ineficacias do proceso de produción».

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións