Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Protección das denominacións de calidade

A UE distingue dous tipos de denominacións de calidade de alimentos: a Indicación Xeográfica Protexida (IGP) e a Denominación de Orixe Protexida (DOP)

Img etiquetap

En decembro de 2005, entrou en vigor unha norma que regula o procedemento para a tramitación das solicitudes de inscrición no Rexistro comunitario das Denominacións de Orixe Protexidas e das Indicacións Xeográficas Protexidas, e a oposición a elas procedentes do mesmo Estado membro. Estas denominacións protexen da venda doutro produto que tente imitalo e poida facerlle competencia.

Img jamon
Imaxe: flydime

A Unión Europea distingue dous tipos de denominación da calidade dos alimentos segundo a súa orixe xeográfica: a Indicación Xeográfica Protexida (IGP) e a Denominación de Orixe Protexida (DOP) que, unha vez inscritas, protexen da venda de calquera outro produto de imitación que pretenda facerlle a competencia aproveitando a boa fama do nome de orixe. Agora, tras uns anos de aplicación do Regulamento comunitario, que data de 1992, e a súa adaptación ou aclaración ao dereito español (en 1999), resulta necesario regular un procedemento interno de oposición, previo á transmisión da solicitude de rexistro á Comisión Europea.

Do que se trata é que as autoridades competentes do Estado membro examinen a solicitude antes da súa transmisión, pois calquera persoa física ou xurídica ten o dereito a oporse para salvagardar o que considera o seu dereito ou interese lexítimo. Neste sentido, os Estados membros dispoñen dun procedemento interno de oposición que lles permitirá resolver as oposicións internas, que ata agora non podían ser examinadas polo procedemento vixente no ámbito comunitario. Este procedemento era válido tan só para oposicións transmitidas por un Estado membro a unha solicitude presentada por outro Estado membro.

Desta forma, a propia norma establece como necesario regular un procedemento incidental de oposición ás solicitudes de inscrición no Rexistro comunitario das denominacións de orixe protexidas e das indicacións xeográficas protexidas, así como ás solicitudes de modificación do prego de condicións das xa inscritas no mencionado rexistro, con carácter previo á transmisión das devanditas solicitudes á Comisión Europea. Este procedemento se sustanciará ante o órgano competente das comunidades autónomas, salvo que o ámbito territorial da denominación abarque máis dunha comunidade autónoma, para cuxo caso será competencia do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación (MAPA).

Durante a súa vixencia, os Tribunais tamén se encargaron de interpretar e dar solución a algúns supostos controvertidos que esixían, en ocasións, protección xurídica, especialmente no caso de produtos con denominación xenérica.

Solicitude e procedemento incidental previo

A norma regula un procedemento de oposición que permite examinar a solicitude de DOP e de IGP antes da súa transmisión

A normativa comunitaria sobre denominacións de orixe está constituída basicamente polo Regulamento (CEE) número 2081/92 do Consello, de 14 de xullo de 1992, relativo á protección das indicacións xeográficas e das denominacións de orixe dos produtos agrícolas e alimenticios, que sufriu non poucas modificacións, e resulta de aplicación a toda unha serie de produtos alimenticios especificados na propia norma. Co fin de liquidar certas cuestións non previstas na norma comunitaria aprobouse unha norma nacional que, respectando os principios e bases da comunitaria, establece un procedemento incidental previo á solicitude comunitaria para estudar as oposicións nacionais.

Desta forma, a nova regulación dispón, como xa o facía a derrogada de 1999, que os produtores ou transformadores dun produto agrícola ou alimenticio, ou as súas agrupacións e, en casos excepcionais, unha persoa física ou xurídica, que soliciten a inscrición dunha denominación no Rexistro de denominacións de orixe protexidas e de indicacións xeográficas, presenten a correspondente solicitude ante o órgano competente da comunidade autónoma ou do MAPA, dependendo de se o ámbito territorial da denominación circunscríbese a unha soa comunidade autónoma ou a máis dunha.

A norma esixe ademais acreditar vinculación profesional, económica e territorial cos produtos para os que se solicita a inscrición, pola súa condición de produtores ou transformadores que exercen a actividade na área territorial relacionada coa denominación. A solicitude debe ir acompañada dun Prego de Condicións e un proxecto de Regulamento da denominación, así como de estudos justificativos, tanto respecto ao nome como aos produtos.

Así, por exemplo, con respecto ao nome deberá acreditarse o uso e a notoriedade do nome xeográfico na comercialización do produto; a xustificación de que o nome xeográfico é suficientemente preciso e está relacionado coa zona xeográfica delimitada; no seu caso, deberá acompañar unha certificación do Rexistro mercantil Central, da Oficina Española de Patentes e Marcas e da Oficina de Armonización do Mercado Interior sobre a existencia ou non de razóns sociais ou marcas rexistradas relacionadas co nome.

Con respecto aos produtos, a norma esixe achegar unha descrición da zona xeográfica tradicional de produción e elaboración do produto, con especial incidencia nos factores naturais e humanos; a indicación das variedades, especies ou razas e das técnicas de cultivo ou cría tradicionais; as características, condicións e métodos de produción ou transformación dos produtos; unha descrición dos produtos, expresando as características fisicoquímicas e organolépticas que, en función dos requisitos anteriores, establezan unha diferenciación cualitativa en relación cos do seu mesma natureza; e os modos de presentación e comercialización, así como principais mercados ou outros elementos ou datos socioeconómicos que xustifiquen a notoriedade dos produtos.

Oposición

Os órganos competentes das comunidades autónomas, unha vez realizadas as comprobacións previstas en Regulamento comunitario de referencia, remitirán as solicitudes de inscrición no Rexistro comunitario ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación para a súa tramitación, que procederá seguidamente á publicación da mesma e da ficha resumen dos principais elementos dos pregos de condicións no Boletín Oficial do Estado (BOE). A partir de entón, calquera persoa física ou xurídica, cuxos lexítimos dereitos ou intereses considere afectados, disporá do prazo de dous meses para oporse ao rexistro pretendido mediante a correspondente solicitude de oposición ao rexistro, dirixida ao órgano competente da comunidade autónoma, ou ao director xeral de Industria Agroalimentaria e Alimentación do Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación cando o ámbito territorial da denominación abarque o territorio de máis dunha comunidade autónoma.

A oposición ao rexistro deberá basearse no incumprimento das condicións establecidas no Regulamento comunitario de referencia, sobre a existencia dunha denominación total ou parcialmente homónima ou dunha marca, sobre a posible existencia de produtos que se atopen legalmente no mercado polo menos durante o cinco anos anteriores á data de publicación da solicitude, ou sobre os elementos que permitan concluír que o nome cuxo rexistro se solicita ten carácter xenérico.

Iniciado o procedemento, tanto o prego de condicións como a solicitude de inscrición e a súa documentación aneja estarán a disposición, para o seu exame, da parte opoñente e de calquera persoa física ou xurídica legalmente interesada, previa solicitude formal ao órgano competente. O órgano competente da comunidade autónoma ou o director xeral de Industria Agroalimentaria e Alimentación adoptarán a resolución cando o ámbito territorial da denominación abarque o territorio de máis dunha comunidade autónoma, e será notificada ao solicitante da inscrición e a cuantos opuxéronse a ela.

O prazo máximo para resolver o procedemento de oposición, así como para notificar a resolución, será de seis meses contados a partir da solicitude de oposición cando o ámbito territorial da denominación abarque o territorio de máis dunha comunidade autónoma. Contra a resolución que resolva o procedemento de oposición poderanse interpor os recursos que procedan conforme á lexislación reguladora do procedemento administrativo común. Unha vez realizadas as comprobacións previstas na norma e resolto o procedemento de oposición transmitirase a solicitude de inscrición á Comisión Europea. A norma española prevé a concesión dunha protección nacional transitoria unha vez que se transmitiu a solicitude de rexistro á Comisión Europea.

O CASO 'FETA'

O 16 de marzo de 1999, o Tribunal de Xustiza da Comunidade Europea ditou unha sentenza con respecto aos recursos presentados por Dinamarca, Alemaña e Francia sobre a anulación do Regulamento (CE) número 1107/1996, da Comisión, de 12 de xuño de 1996, relativo ao rexistro das indicacións xeográficas e das denominacións de orixe na medida en que rexistraba como denominación de orixe protexida a denominación “feta”, en referencia ao queixo branco en salmuera fabricado tradicionalmente en Grecia, e en particular nas rexións de Macedonia, Tracia, Epiro, Tesalia, Grecia central, Peloponeso e da provincia (Nomos) de Lesbos.

O Tribunal de Xustiza anulou o citado Regulamento ao considerar que a denominación “feta” é unha denominación xenérica cuxo rexistro está vedado. E é que a Comisión non tivo en conta o feito de que xa viña utilizando desde facía moito tempo en determinados Estados membros distintos a Grecia, xa que así o permitían as súas propias lexislacións. A sentenza establece que para determinar se un nome pasou a ser xenérico deberanse ter en conta todos os factores, entre os que figuran a situación no Estado membro do que proceda o nome e nas zonas de consumo, a situación noutros Estados membros e as lexislacións comunitarias e nacionais pertinentes.

Unha enquisa realizada pola propia Comisión a 12.800 cidadáns comunitarios revelaba que un de cada cinco cidadáns coñecía o termo “feta”. Destes, o 50% afirmaba que se trataba dun produto cunha orixe determinada, e un 47% consideraba que se trataba dun nome común. A cuestión era tan dubidosa que o Ditame emitido polo Comité científico de denominacións de orixe, indicacións xeográficas e certificados de características específicas, foi aprobado por catro votos a favor e tres en contra tras considerar que a denominación “feta” cumpría cos requisitos para ser rexistrada.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Real Decreto número 1414/2005 de 25 novembro 2005, polo que se regula o procedemento para a tramitación das solicitudes de inscrición no Rexistro comunitario das denominacións de orixe protexidas e das indicacións xeográficas protexidas, e a oposición a elas. BOE número 293/2005, de 8 de decembro de 2005.
SENTENZA
  • Sentenza do Tribunal de Xustiza da Comunidade Europea, de 16 de marzo de 1999 ditada nos asuntos acumulados C-289/96, C-293/96 E C-299/96.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións