Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Protección do consumo de viño

O viño conta con normas moi estritas de calidade que calaron pouco no consumidor medio e que inducen moitas veces a unha maior confusión

A organización común do mercado vitivinícola vai iniciar unha profunda reforma. A proposta parte da Comisión Europea e foi anunciada a finais do pasado mes de xuño. O sector non está a pasar polo seu mellor momento, pois o consumo de viño descendeu na UE nos últimos anos, e agora estanse buscando novos mercados, máis aló do marco comunitario, para colocar os excedentes.


As normas legais sobre a regulación do viño, de seu moi complexas, non achegaron máis que confusión ao consumidor sobre as características e a calidade destes caldos. Incluso os xuíces tiveron que pór orde sobre certos aspectos cualitativos durante a elaboración dos nosos mellores viños. O plan que se propón para simplificar a norma ten como obxectivo aumentar a competitividade dos produtores de viño da UE, reforzar a fama dos viños europeos, recuperar cotas de mercado e equilibrar a oferta e a demanda.

Tamén está previsto simplificar as normas legais, en beneficio tanto do produtor como do consumidor final, preservando ao mesmo tempo as mellores tradicións europeas en materia de elaboración do viño. Entre as medidas que se pensan implantar destacan as que teñen que ver coa actualización e simplificación dos sistemas de etiquetaxe e as prácticas de vinificación. O membro da Comisión responsable de Agricultura e Desenvolvemento Rural, Mariann Fischer Boel, manifestou que o sector se enfronta actualmente a graves problemas, a pesar da historia e calidade de moitos viños da UE. E é que considera que se están producindo demasiados viños que non atopan saída ao mercado debido sobre todo a un consumo en claro descenso.

As normas adoptadas dun tempo para acó non axudan. A regulación vixente en materia de adaptación das prácticas de vinificación son engorrosas e frean a competitividade, e a que fai referencia á etiquetaxe, complexa e pouco flexible, inducindo a confusión aos consumidores, dificultando a comercialización dos viños da UE.

Entre a protección e a promoción
A nova norma pode dificultar a diferenciación entre viños de mesa con indicación xeográfica e os viños de calidade con indicación xeográfica

A Lei do Viño de 2003 introduciu a ordenación dos niveis de protección aos viños de calidade como un dos aspectos máis importantes da mesma. Establecía un sistema de protección da calidade dos viños con diferentes niveis, que mesmo poden sobreporse para os que procedan dunha mesma parcela, iso si, sempre que as uvas utilizadas e o viño obtido cumpran os requisitos establecidos.

As distintas categorías de viños resultantes foron concretadas, de menor a maior calidade, nos de mesa con dereito ao uso de mencións xeográficas, os viños de calidade producidos en rexións determinadas, os de calidade con indicación xeográfica, os viños con denominación de orixe cualificada ou non, e os viños de pagos, cos seus correspondentes órganos de xestión.

A Lei non perdeu a oportunidade de regular tamén un sistema de protección adecuado, en defensa de produtores e consumidores, das denominacións e mencións que legalmente lles estaban reservados fronte ao seu uso indebido. Así, o sistema adoptado de protección da orixe e a calidade dos viños establece principios básicos para conseguir os seus obxectivos. Entre eles, os de asegurar a calidade e manter a diversidade de viños; proporcionar ás operadores condicións de competencia leal; garantir a protección dos consumidores e o cumprimento do principio xeral de veracidade e demostrabilidad da información que figure na etiquetaxe; permitir a progresión dos viños en diferentes niveis cun grao de requisitos crecente, de modo que cada nivel implique maiores esixencias que o inmediatamente inferior; e contar cun sistema para o control previsto na lei, realizado por un organismo público ou privado.

Con todo, os expertos consideran que a nova lei require do consumidor medio de viños unha atención adicional á que xa adoptaba coa anterior normativa, xa suficientemente complexa. Novas categorías e maior información, que antes era máis propia de viños con denominación de orixe, e non dos viños de mesa con indicación xeográfica, permitiron que estes últimos se presenten como outrora presentábanse os primeiros, e que inclúen mapas de zona e nova etiquetaxe máis informativo. Ademais, pode darse o paradoxo de que o consumidor non perciba diferencia algunha nas etiquetaxes de dous viños de calidades diferentes como ocorre, por exemplo, entre os viños de mesa con indicación xeográfica e os viños de calidade producidos en rexións determinadas ou os de calidade con indicación xeográfica.

A CALIDADE DO EMBOTELLADO EN ORIXE

Img aditivo1
Unha Sentenza do Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas resolveu en maio de 2000 un curioso caso sobre viños con denominación de orixe e que, exposto por Bélxica contra España, analizaba o posible incumprimento da normativa comunitaria por impor a obrigación de embotellar o viño na súa zona de produción para poder utilizar a denominación de orixe, neste caso de Rioxa. Un feito que se consideraba constituía unha restrición á libre circulación de mercadorías.

A norma entón vixente en España, o Estatuto da viña, o viño e dos alcois de 1970, esixía como requisito que o viño producido na zona que reúna os demais requisitos esixidos para poder acollerse á denominación de orixe cualificada Rioxa xa non podía ser embotellado fóra da zona, so pena de verse privado da devandita denominación. Do que non cabía ningunha dúbida é que para os viños de Rioxa transportados e embotellados na zona de produción, os controis son profundos e sistemáticos, e é responsabilidade da colectividade dos propios produtores, que teñen un interese primordial na conservación da reputación adquirida, e só os lotes que fosen sometidos a tales controis poden levar a denominación de orixe cualificada.

Neste sentido, o Tribunal deduciu que o risco para a calidade do produto finalmente ofrecido ao consumo é máis elevado cando devandito produto foi transportado e embotellado fóra da zona de produción que cando estas operacións se realizan na devandita zona. E así cualificou de xustificado o requisito controvertido do embotellado na zona de produción, pois o seu obxectivo era protexer a gran reputación do viño de Rioxa mediante un reforzamento do control das súas características particulares e da súa calidade. Unha medida que, a xuízo do Tribunal, revestía para os produtores afectados unha importancia decisiva e que, ademais, era necesaria para a consecución do obxectivo perseguido, no sentido de que non existen medidas alternativas menos restritivas que permitan alcanzalo.

A este respecto, segue dicindo a Sentenza, a denominación de orixe cualificada non quedaría protexida de forma comparable mediante a obrigación, imposta aos operadores establecidos fóra da zona de produción, de informar os consumidores, a través dunha etiquetaxe adecuada, de que o embotellado se produciu fóra da devandita zona. Pois, en efecto, un menoscabo da calidade do viño embotellado fóra da zona de produción que fose consecuencia da realización dos riscos derivados do transporte a granel e/ou da operación de embotellado correlativa, podería afectar negativamente á reputación de todos os viños comercializados baixo a denominación de orixe cualificada Rioxa, incluídos os embotellados na zona de produción baixo o control da colectividade titular da denominación.

En conclusión, e en termos máis xerais, termina manifestando que a mera coexistencia de dous procesos de embotellado diferentes, dentro ou fóra da zona de produción, con ou sen o control sistemático efectuado pola devandita colectividade, podería reducir o crédito de confianza de que goza a denominación entre os consumidores convencidos de que todas as etapas de produción dun viño de calidade producido en rexións determinadas (v.c.p.r.d.) reputado deben efectuarse baixo o control e a responsabilidade da colectividade beneficiaria da denominación.

Bibliografía

NORMATIVA

  • Lei 24/2003, de 10 de xullo, da Viña e do Viño. (BOE número 165/2003, de 11 de xullo de 2003).
SENTENZA
  • Sentenza do Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas, ditada en data 16 de maio de 2000, no asunto C-388/95, entre o Reino de Bélxica, apoiado polo Reino de Dinamarca, Reino dos Países Baixos, República de Finlandia e por Reino Unido e Irlanda do Norte contra España, apoiada por República Italiana, República Portuguesa e por Comisión das Comunidades Europeas.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións