Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Químicos, alimentos e consumidores

Pesticidas ou medicamentos veterinarios son algunhas sustancias químicas que poden atoparse en alimentos cuxos niveis avalía a EFSA de forma periódica

Os alimentos componse de produtos químicos que se xeran de forma natural e que inclúen nutrientes como hidratos de carbono ou proteínas. Algunhas destas sustancias, como os aditivos, facilitan a conservación ou melloran o aspecto de moitos alimentos. Por iso, o seu uso pasa por controis que aseguran o seu inocuidad. Pero tamén hai outras que proceden de fontes ambientais que poden pór en risco o consumo de auga ou alimentos: son praguicidas, medicamentos veterinarios ou contaminantes ambientais como dioxinas cuxa presenza pode provocar efectos nocivos na saúde. A Autoridade Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA) elaborou un informe dirixido ao público xeral para explicar cal é a súa situación. Neste artigo achégase esta información sobre praguicidas, medicamentos veterinarios e arsénico en alimentos.

Imaxe: Ou.S. Department of Agriculture

Cando os produtos químicos poden ter riscos toxicolóxicos, o labor da EFSA faise especialmente necesaria. Para iso, establécense niveis seguros nos alimentos, unha tarefa que realiza a propia EFSA. Os controis destas sustancias nos alimentos inclúen a recollida, o monitoreo e a análise da súa presenza en plantas, animais, alimentos e bebidas. A recompilación destes datos proporciona a base científica para a toma de decisións das autoridades nacionais e europeas e axuda a valorar se son necesarias novas avaliacións ou medidas de control. Especial atención destínase aos restos de praguicidas e os residuos de medicamentos veterinarios en alimentos de orixe animal.

Esta información, facilitada pola EFSA, forma parte dun informe elaborado pola mesma autoridade que se dirixe ao público en xeral, polo que traduce a información científica para que a entenda o consumidor. En concreto, a EFSA redactou un resumo dalgúns estudos sobre produtos químicos con datos de 2014-2015 e centrouse na presenza de arsénico en alimentos e auga potable.

Praguicidas en alimentos

Os alimentos que conteñen restos de praguicidas poden supor un risco para a saúde do consumidor. Na Unión Europea, tal e como recolle a EFSA, fíxanse niveis de residuos seguros que están amparados por un marco lexislativo e cuxa finalidade é garantir un amplo nivel de protección do consumidor europeo.

Os límites máximos de residuos manteñen uns niveis de praguicidas o máis baixos posible

Antes de autorizar unha sustancia, avalíase a posibilidade de que constitúa algún risco. Para iso, establécense o que se denominan límites máximos de residuos (LMR), que aseguran que se manteñen uns niveis de residuos de praguicidas o máis baixos posible. Para ejemplificarlo, a EFSA avalía os datos de 2013, segundo os cales, das 80.967 mostras analizadas para 685 pesticidas, “o 97,4% das mostras estaba dentro dos límites legais; un 54,6% estaban libres de residuos detectables; e o 1,5% excedía os límites legais”. Segundo a EFSA, na maioría dos casos nos que os niveis se excedían, refírense a alimentos importados fóra da UE (guayaba, maracuyá, follas de té ou frijoles con vaina). Entre os alimentos con límites por baixo dos considerados seguros están as abelás, a sandía, a remolacha, a cabaza, o aguacate ou o millo doce.

Unha dos labores que realiza a EFSA é estimar os posibles problemas destas sustancias a través dunha avaliación de riscos que abarca tanto riscos a curto prazo para a saúde como a longo prazo. Ademais, mírase tamén a presenza de máis dun praguicida (múltiples residuos), xa que en ocasións poden detectarse máis dunha sustancia debido a que se aplican distintos praguicidas nun cultivo. En 2013, cada Estado membro, ademais de Islandia e Noruega, analizou os mesmos produtos (mazás, repolos, allos porros, leitugas, pexegos, centeo, avena, fresas, tomates, leite de vaca, carne de porco e viño).

Medicamentos veterinarios en alimentos

En canto aos restos de medicamentos veterinarios, os alimentos que poden contaminarse son carne, peixe, ovos ou produtos lácteos. Por tanto, se monitorean e controlan o gando bovino, porcino, ovino, caprino, aves, coellos, carne de caza, animais procedentes da acuicultura, o leite, os ovos ou o mel. A UE establece límites máximos en animais e produtos de orixe animal.

Menos arsénico en alimentos e auga

O arsénico está considerado un semimetal (con propiedades intermedias entre un metal e un non metal) que se produce de maneira natural, ou é froito da actividade humana, e que ten capacidade para entrar na cadea alimentaria. Pode ser orgánico ou inorgánico (esta última é a forma máis tóxica) e afecta sobre todo a alimentos e auga, nos que entra a través do chan ou augas subterráneas contaminados. Nun informe de 2014 da EFSA constatouse que diminuíu a exposición alimentaria á forma inorgánica.

Aínda que non hai niveis máximos recomendados de arsénico inorgánico na UE, si existen directivas nacionais específicas. Ademais, tanto a Comisión Europea como os Estados membros acordaron o pasado mes de febreiro establecer niveis máximos (que poderían publicarse ao longo deste ano 2015) que entrarían en vigor en 2016. Polo momento, fixouse a dose de referencia (dose dentro da cal é probable que cause un efecto pequeno) en 0,3 a 8 microgramos por quilo de peso corporal ao día. Este rango non é un nivel seguro, senón que “axuda a entender que as cifras sobre niveis de arsénico nos alimentos deben ser, tanto como sexa posible, máis baixas”.

RSS. Sigue informado

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións