Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Responsabilidade por praguicidas defectuosos

A adquisición dun produto fitosanitario fóra das canles legais leva aparellada a responsabilidade dos danos causados por posibles defectos e por falta de seguridade

Con anterioridade á sentenza, o xulgado de primeira Instancia desestimara integramente as peticións da empresa agrícola, cuxa campaña de 2004 resultou totalmente afectada tras a aplicación dun praguicida defectuoso. Os feitos tiveron como orixe as consecuencias económicas que sufriu unha empresa agrícola tras a aplicación dun produto fitosanitario, un praguicida que resultou defectuoso, nunha plantación de tomates na provincia de Badaxoz, cunha extensión de 17 hectáreas. A venda estaba xa comprometida cunha empresa transformadora para a fabricación de tomate en po concentrado. O produto fitosanitario, coñecido comercialmente coa marca rexistrada de «em <>Titus, tiña na composición o principio activo Metsulfum Metil en lugar de Rimsulfuron , tal e como corresponde á marca en cuestión.

O feito é que a aplicación do produto na plantación de tomates causou a morte de todas as plantas sementadas pola empresa agrícola para a colleita de 2004, que se perdeu completamente. Os danos causados, e aos que foron condenados os responsables de tal desaguisado, ascenden á contía de 80.332,14 euros, que se corresponden tanto aos prexuízos causados pola perda das plantas tomateras como ao lucro cesante da campaña de tomate 2004, que foi a afectada.

A investigación do Seprona

Das investigacións levadas a cabo polo Seprona, e que foron unidas como proba documental ao proceso xudicial, puido constatarse que, a pesar de que a distribuidora estaba administrativamente autorizada para comercializar o produto defectuoso Titus como «importador paralelo», non adquiriu o produto nin os lotes que despois vendería por un conduto legal, é dicir, directamente do fabricante italiano ou do concesionario oficial, ou no mercado italiano. Pola contra, adquiriuno a unha empresa española que o introduciu ilegalmente en España tras obtelo doutra empresa italiana, diferente do fabricante ou dun concesionario oficial.

A introdución ilegal en España dedúcea o Seprona do feito de que a empresa española, con domicilio en Cataluña, que introduce o produto desde Italia non estaba administrativamente autorizada como «importador paralelo», o que lle impedía comercializar o produto Titus en España. Así o fixo coa distribuidora demandada, a quen lle vendeu, nunha pura transacción mercantil de compravenda, determinado número de envases do produto.

O Seprona presenta un informe onde detalla que na importación e comercialización do herbicida en cuestión cometéronse irregularidades, tanto pola empresa catalá que o introduce en España, que o importou sen autorización, como pola distribuidora demandada que o comercializa con posterioridade en España. Esta, a pesar de estar autorizada para iso, adquiriuno do intermediario anterior sen observar as garantías necesarias que asegurasen que se trataba do mesmo produto autorizado en España. Ademais puideron comprobar que a empresa importadora comercializou os envases coa etiquetaxe en italiano, sen proceder a reetiquetar as instrucións do uso en castelán, xa que non contaba con autorización para a importación paralela, que consiste na facultade de comercializar en España, un produto determinado, cuxa fabricación e procedencia é outro país da Unión Europea, independentemente do concesionario oficial.

A falta de rexistro
A importación paralela permite comercializar en España un produto determinado cuxa fabricación e procedencia é doutro país europeo
O produto de referencia tiña que estar rexistrado como «produto praguicida» en España polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación, cuxa autorización permitise comercializalo, unha vez etiquetaxe en español e substituído o número de rexistro do país de procedencia, polo número de rexistro de España. A importadora catalá, ao non posuír autorización expendida pola Subdirección Xeral de Agricultura do Ministerio do ramo, non podía distribuílo por España, nin podía sobreetiquetarlo, desaparecendo desa forma a garantía de que se trata do mesmo produto autorizado no noso país. Neste sentido, infrinxía o disposto no artigo 40.3 da Lei 43/2002, de 20 de novembro, de sanidade vexetal e o artigo 27 do Real Decreto 2.163/1994, polo que se implanta o sistema harmonizado comunitario de autorización para comercializar e utilizar produtos fitosanitarios.

Consecuentemente, a distribuidora que o adquire directamente da importadora en España incumpriu as condicións da autorización para comercializar en réxime de «importación paralela» o herbicida Titus R xa que, aínda que sobreetiquetó os envases na forma previda na autorización, comercializounos sen garantía suficiente de que se trataba do mesmo produto autorizado en España, posto que non pode xustificar que se aprovisionara dun distribuidor do mesmo fabricante autorizado, senón que o adquiriu a un intermediario que o distribúe ilegalmente no mercado español, e, por tanto, incumpriu a primeira das condicións da autorización administrativa.

O ámbito da responsabilidade
A resolución xudicial de referencia condena á empresa distribuidora en España ao apreciarse culpa extracontractual por «culpa in eligendo». Os xuíces consideran que das investigacións levadas a cabo polo Seprona constátase que a pesar de estar administrativamente autorizada para actuar na comercialización do produto defectuoso Titus, como «importador paralelo», non adquiriu ese produto e, con iso, os lotes que despois vendería ao longo da cadea de distribución, dunha maneira e por un conduto legal.

A responsabilidade extracontractual, por «culpa in eligendo» imputable á distribuidora radica en adquirir o produto non directamente no mercado italiano, senón a outra empresa sen cerciorarse, antes, de que a mesma estaba legalmente autorizada para comercializar o mesmo produto para o que existía concesionario oficial en España. A sentenza conclúe, por mor da documentación achegada, especialmente as facturas emitidas, que a importadora española comercializa o produto sen estar autorizada.

Por iso entenden que, ao actuar desa forma, a distribuidora condenada colocábase en situación de non poder garantir a lexitimidade do produto, nin a exactitude do seu formulado; estaba a faltar, pois, aos compromisos e responsabilidades asumidas ao obter a autorización administrativa como «importador paralelo» e xerara unha confianza na benignidad do produto que de ningunha maneira podía garantir. Ademais consideran que creara desta forma un estado da situación aparente, ao distribuír, como subministrador a terceiros un produto que, pola súa conduta irregular, non respondía as expectativas que eses terceiros albergaban á hora de adquirir o praguicida.

A culpa «in elegando» da distribuidora derívase precisamente da súa mala elección, dado que optou por adquirir o produto de quen non estaba autorizado para a súa comercialización en España por non dispor da pertinente licencia administrativa como «importador paralelo» A sentenza tamén condena aos administradores sociais ao considerar que están obrigados a vixiar e informarse acerca de que as persoas coas que contratan están debidamente autorizadas para comercializar os produtos que adquira a sociedade por eles administrada e viñan obrigados así mesmo a cumprir escrupulosamente as condicións e responsabilidades asumidas ao obter a autorización administrativa para operar no tráfico xurídico-económico como «importador paralelo», entre os cales destaca «Non comercializar coa etiqueta aprobada outro produto distinto do comercializado legalmente en Italia baixo o nome comercial de Titus alí homologado co número 8130».

A ampliación da responsabilidade esténdese tamén ao apoderado xeral da empresa distribuidora en virtude do poder conferido para actuar por conta e en nome da Sociedade, coas facultades de comprar e vender mercadorías, asinar e esixir toda clase de facturas e determinar as condicións xerais de cantas operacións haxa de realizar a sociedade e a quen se considera administrador de feito da mercantil. E é como persoa con facultades para determinase as condicións de toda operación a realizar con terceiros, debía saber que a importadora española non podía comercializar en España, o produto Titus R, ao non estar autorizado como «importador paralelo», expóndose desta forma a que o produto adquirido a aquela non respondese o contido e formulado orixinal do produto. Os xuíces conclúen que actuando desa forma asumía o risco e a consecuente responsabilidade de distribuír un praguicida que non respondía as expectativas lexitimas que eses terceiros tiñan ao adquirilo.

O VENDEDOR, ABSOLTO

Img plagui1
A sentenza absolve á persoa que vendeu directamente á empresa agrícola demandante o produto fitosanitario que resultou defectuoso e que causou a morte das plantas de tomate sementadas. O Tribunal non aprecia neste ningunha responsabilidade, nin contractual nin extracontractual, así como tampouco ningunha acción dolosa, nin ningunha neglixencia ou morosidade que poida afectar o vendedor directo do produto, pois considera que era total desconocedor de que a real composición ou fórmula do produto fitosanitario non respondía ao que figuraba na etiqueta.

Ademais os xuíces consideran que tampouco cabe falar de responsabilidade desde o momento que o vendedor, á súa vez, adquiriu o produto a través das canles normais de comercialización, é dicir, doutro subministrador que, á súa vez, adquiriuno da distribuidora demandada. Neste sentido aplícanlle ao vendedor a xurisprudencia segundo a cal a responsabilidade do vendedor ou subministrador do produto defectuoso ha de axuizarse conforme aos parámetros comúns e ordinarios que sexa esixibles a quen vende o produto sen fabricalo, que non ten por que coñecer aqueles defectos que non se atopen manifestos e á vista e que o vende confiado na garantía sobre a idoneidade do produto que lle ofrece o fabricante.

Con todo, parecen advertir que o resultado fose diferente no caso de que puidese comprobase que coñecía da adquisición do produto por parte da distribuidora por canles ilegais, é dicir, dunha empresa que non estaba autorizada como «importador paralelo».

Bibliografía

Referencia Sentenza

  • Sentenza da Audiencia Provincial de Badaxoz, Sección 2ª, de data 13 de decembro de 2005. Sentencia número 448 de 2005, recurso número 696/2005.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións