Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artículo ha sido traducido por un sistema de traducción automática. Más información, aquí.

Seguridade dos alimentos en situacións de emerxencia

Choivas torrenciais e cortes de subministración eléctrica poden crear unha situación de risco sanitario que comprometa a seguridade dos alimentos que consumimos

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Xoves, 05 de Febreiro de 2009
img_despensa 1

Inundacións, incendios, nevadas intensas, xeadas e ventos tempestuosos que ocasionan cortes da subministración eléctrica son estados de emerxencia que, ademais de xerar situacións de risco, poden pór en perigo a seguridade dos alimentos que consumimos. Tomar precaucións previamente, así como seguir unhas sinxelas recomendacións hixiénicas para determinar se os produtos están ou non en boas condicións, pode evitar un brote de toxiinfección alimentaria tras unha situación de emerxencia.


Vivimos nunha zona onde as situacións de alerta e emerxencia por desastres naturais ou doutra índole non teñen nin a frecuencia nin a intensidade que noutras rexións do planeta. Con todo, de forma periódica, e parece ser que cada vez máis a miúdo, vémonos sometidos a choivas torrenciais, fortes ventos, nevadas intensas e outras inclemencias meteorolóxicas con consecuencias negativas en vivendas e negocios, sobre todo debido a inundacións dos inmobles, cortes do fluído eléctrico ou alteracións na rede de auga potable.

Estas condicións adversas crean unha situación de risco sanitario que compromete a seguridade alimentaria dos alimentos que consumimos, ben durante a emerxencia ou durante os días posteriores. Informarnos respecto diso axudaranos non só a reducir posibles danos nos alimentos senón tamén a garantir a hixiene e salubridade dos produtos. Ademais, e especialmente se vivimos en zonas de alto risco a algunha situación de emerxencia, deberemos tomar medidas preventivas que nos axudarán a minimizar o perigo.

Se falla a subministración eléctrica
A situación de risco hixiénico sanitario dos alimentos refrigerados empeza ás 12 horas do corte de subministración

No caso de que se produza un corte na subministración de luz, deberemos, na medida do posible, non abrir as portas do refrixerador ou do conxelador a fin de manter a temperatura adecuada. Se o refrixerador permanece pechado manterá os alimentos á temperatura fría apropiada durante o primeiras catro horas aproximadamente. Transcorrido este período a temperatura comezará a elevarse e, a partir das 12 horas desde o corte de subministración, a situación será de risco hixiénico sanitario, polo que os alimentos deberán consumirse antes dese período ou refugarse.

Cando se mantén a porta pechada, un conxelador conserva a temperatura apropiada durante un período medio dunhas 24 horas (mesmo ata 48 horas en condicións óptimas se está moi cheo). Colocar os alimentos moi xuntos no conxelador fará que se manteñan fríos durante máis tempo. As neveiras portátiles poden resultar útiles para conservar os alimentos refrigerados a condición de que se conte con acumuladores de frío ou xeo extra.

Se o corte de fluído débese a unha treboada de neve nunca deberemos introducir os alimentos nela para mantelos fríos nin utilizala dentro da neveira. Pola contra, podemos utilizar recipientes con auga potable que colocados, no exterior e polo efecto das baixas temperaturas, conxelaranse.

Unha vez recuperado o fluído eléctrico haberá que conectar o programa súper do frigorífico e do conxelador, así como comprobar os danos nos alimentos. A temperatura do display do aparello no momento da súa conexión (se non dispón del un termómetro normal colocado no seu interior ofreceranos a súa lectura) daranos unha idea da situación dos alimentos. Un alimento semi ou totalmente descongelado deberá consumirse rapidamente (sempre que a descongelación produciuse nas 24 horas anteriores, se non deberá refugarse) e nunca volver conxelarse.

Inundacións, antes e despois
No caso de que se produzan inundacións, e se as previsións permíteno, deberemos adoptar algunhas destas medidas previas, que dependerán da intensidade e a frecuencia do risco:

  • Colocar os alimentos elevados do nivel do chan de tal maneira que a auga da inundación non o alcance en ningún caso.
  • Ter almacenada sempre unha cantidade suficiente de auga potable nun lugar seguro que renovaremos periodicamente.
  • Dispor igualmente de lejía apta para a desinfección de alimentos e bebidas.
  • Se hai risco de corte de fluído eléctrico e, especialmente en vivendas ou negocios nos que se almacenan unha gran cantidade de alimentos refrigerados ou conxelados, contemplar a posibilidade de dispor dun xerador eléctrico.
  • Se os cortes son relativamente frecuentes resulta útil dispor dunha cociña tipo cámping gas, especialmente no caso de que se dispoña de cociña eléctrica.
  • Dispor de alimentos de longa conservación que non precisen refrixeración (leite en po, conservas enlatadas e abridor manual) e, preferiblemente, que poidan consumirse fríos. Vixialos e renovalos cando sexa necesario.

Cando xa se produciu a inundación, as medidas pasan por:

  • Non consumir nunca alimentos que estivesen en contacto con augas contaminadas.
  • Refugar todo alimento que non estea nun recipiente totalmente hermético e resistente ao auga se existe algunha probabilidade de que estivese en contacto con augas contaminadas.
  • Retirar aqueles alimentos conservados en recipientes con tapas da raia ou tapas a presión. Tamén deben eliminarse fórmulas de leites infantís, zumes e leite envasados en caixas, así como alimentos enlatados no fogar se estes estiveron en contacto con auga procedente dunha inundación.

Seguindo o principio de precaución é preferible refugar incluso os alimentos envasados en latas metálicas comerciais ou outros recipientes totalmente herméticos. Con todo, e se por motivos económicos ou outros é necesario recuperalas, pode facerse pero sempre no ámbito doméstico (nunca comercial nin nun establecemento hostaleiro). Tras lavar ben as latas con auga quente e xabón elimínanse cun cepillo os posibles restos de sucidade, retíranse as etiquetas, porque poden reter restos de terra e bacterias, e acláranse con auga.

A continuación deberemos desinfectar en auga fervendo durante uns minutos ou introducindo as latas durante 15 minutos nunha solución con auga e un chorro de lejía. Con auga potable aclararémolas e deixarémolas secar antes de abrilas ou almacenalas. Utilizamos un marcador para identificar as latas incluíndo, se é posible, a data de caducidade (se está dispoñible) e consumir canto antes. Se nos quedaron latas danadas, bombeadas, golpeadas con buracos ou fisuras, oxidadas ou esmagadas refugarémolas.

Outra das medidas que se debe ter en conta pasa por consultar á autoridade sanitaria competente a potabilidade da auga da rede e, en caso de dúbida, non consumila. Neste caso, é preferible beber ou utilizar para lavar os alimentos ou cociñar auga embotellada ou previamente higienizada (tras engadir unhas pingas de lejía apta para desinfección de augas e alimentos, seguindo as instrucións do fabricante) ou tras fervela uns minutos. Se se dispón dun pozo ou fonte natural de auga deberán realizarse novas análises para determinar a súa potabilidade.

Para recuperar cazuelas, pratos, vasos e outros utensilios de cociña, estes deberán lavarse a fondo con auga quente e xabón, enjuagar e desinfectar ben fervéndoos en auga potable (utensilios de pequeno tamaño) ou mergullándoos durante 15 minutos nunha solución de auga cun chorro de lejía. Tras aclarar e lavar novamente con auga quente e xabón introducirémolos, se é posible, no lavalouzas nun lavado de alta temperatura.

Non debemos pasar por alto os mostradores e outras superficies da cociña, que lavaremos con auga quente e xabón e desinfectaremos con lejía ou outro desinfectante se o material permíteo. De novo aclararemos con auga potable e secaremos. Este proceso repetirémolo no interior dos armarios, con especial atención á desinfección de esquinas e lugares de difícil acceso.

Ata que non esteamos do todo seguros de que a cociña está totalmente limpa e desinfectada non cociñaremos nin comeremos nela, e tampouco introduciremos alimentos novos. Unha vez limpa e higienizada non a utilizaremos para limpar outros obxectos ou utensilios da casa, senón que o faremos noutros espazos como o lavadoiro ou o baño. O último paso será protexer a cociña de novas contaminacións.

EN CASO DE INCENDIO

Outra das ameazas para a seguridade dos alimentos son os incendios, xa que os produtos expostos ao lume poden resultar danados non só pola calor do incendio senón tamén polo fume e os gases ou as sustancias químicas que se utilizan para combater o lume. En certos casos, un dos elementos máis perigosos dun incendio non é o lume senón os gases tóxicos que despiden os materiais que se queiman.

Nestes casos, é primordial refugar todo alimento cru ou que estea envolvido en paquetes permeables como caixas de cartón, envolturas de plástico, frascos e botellas con tapas da raia, entre outros. Os alimentos que están almacenados no refrixerador ou o conxelador tamén poden contaminarse polos gases tóxicos, xa que as portas dos refrixeradores non están seladas hermeticamente e os gases poden penetrar no seu interior.

Se os aveños e utensilios de cociña (non porosos) son recuperables pero entraron en contacto coas sustancias extintoras debe consultarse cos responsables da súa aplicación a posibilidade de descontaminarlos lavándoos varias veces con auga quente e xabón.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións