Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Tecnoloxías paira o control de norovirus

A incidencia de norovirus, presente en marisco e outros alimentos de consumo en cru ou pouco elaborados, podería estar infravalorada

Un equipo xaponés ha desenvolvido un sistema baseado no uso de microburbujas cun 2% de ozono paira controlar en cultivos de ostras a proliferación de norovirus, uno dos principais axentes de gastroenterites por infección alimentaria. O máis novo do sistema non é o uso de ozono senón as microburbujas que o transportan.

Un equipo de investigadores do Institute for Environmental Management Technology de Xapón conseguiu achar un método innovador paira inactivar norovirus, una das principais causas de infección alimentaria a través de marisco. O método, que probaron de forma experimental paira o cultivo de ostras, baséase no uso de microburbujas con osíxeno concentrado que contén un 2% de ozono. O máis novo do sistema non é o uso de ozono senón as microburbujas que o transportan. Estas teñen algo menos de 50 micrómetros de diámetro, explican os investigadores. Cando se atopan en suspensión na auga as microburbujas encóllense espontaneamente até un tamaño duns poucos nanómetros, o que fai que teñan una excelente penetrabilidad e poidan chegar até os virus non só nas ostras abertas senón, mesmo, nas pechadas.

O invento foi patentado pero require un maior desenvolvemento antes de poder ser aplicado, segundo explican os seus creadores, que esperan poder usalo tamén en viveiros de peixe ou paira loitar contra Legionella en sistemas de auga circulante. As medidas actuais paira loitar contra norovirus en viveiros de ostras son ou ben cultivalas con auga estéril ou con auga lixeiramente clorada. O primeiro método, ademais de ser caro, non sempre é eficaz, como no inverno cando a ostra diminúe a súa capacidade de filtración. Doutra banda, explican, hai norovirus resistentes a determinadas concentracións de cloro, e usar cantidades máis altas botaría a perder a calidade da produción.

Máis do 85% de brotes de gastroenterites
Os cambios na cadea de produción e distribución facilitan que un brote de norovirus poida estenderse dunha zona a outra con gran rapidez
Os norovirus son os formalmente coñecidos como virus de Norwalk ou pequenos virus redondos (ou SRSV, en referencia á súa estrutura: Small Round Structured Viruses). Segundo un informe da OMS sobre o estado actual das toxiinfecciones alimentarias en países da OECD e presentado o ano pasado, entre 1995 e 2000 máis do 85% de todos os brotes de gastroenterites rexistrados en Europa e de orixe non bacteriano foron debidos a virus de Norwalk. Tamén os norovirus foron os causantes de 284 brotes de gastroenterites en EEUU entre 1997 e 2000; e de 455 brotes en Suecia entre 1994 e 1998. Igualmente, en Xapón a maioría de brotes de gastroenterites non bacteriana na área de pediatría son causadas por norovirus.

As cifras quedan seguramente lonxe da realidade. Moitas das infeccións producidas por norovirus quedan sen diagnosticar, explica Javier Buesa, microbiólogo da Facultade de Medicina da Universidade de Valencia, «mesmo cando cursan como brotes con afectación de numerosas persoas». O non diagnóstico débese a que «non todos os hospitais e centros médicos dispoñen das técnicas analíticas necesarias», apunta Buesa.

A sintomatología é leve. Habitualmente trátase de náuseas, vómitos, diarrea, e ás veces dor de cabeza e febre, de curta duración (de 24 a 72 horas), polo que moitas veces os afectados non acoden ao médico e se o fan «raras veces recóllense mostras» paira establecer o diagnóstico. O resultado, segundo o experto, é que «moitas infeccións por norovirus, incluso presentándose en forma de brotes, non se diagnostican e a súa prevalencia real non se coñece con exactitude».

Novo escenario
Este é un aspecto que preocupa á OMS, en tanto que se trata de brotes que adoitan darse en institucións como residencias, colexios, hoteis ou restaurantes. O non coñecer ademais que casos afectan a un tipo especifico de produtos alimentarios é «crucial paira una xestión segura do risco» dadas unhas rutas de transmisión dos patógenos.

Ademais, o escenario actual é diferente ao de hai uns anos. Se antes as infeccións alimentarias afectaban a un número limitado de persoas e a unha zona xeográfica, os cambios na cadea de produción e distribución fan que un brote poida estenderse rapidamente a diferentes partes dun país ou a varios países mesmo. Iso, engadido á existencia de reservorios animais dos patógenos, que no caso do norovirus son as ostras, fai facilmente comprensible o interese que hai en novos desenvolvementos paira o control de patógenos. As ostras son, ademais, un punto delicado, ao ser alimentos que se comen crus ou con moi pouca cocción, aínda que a infección tamén pode darse en calquera alimento que se consuma cru (ensaladas, froitas, produtos de panadaría) e que sexa manipulado por unha persoa infectada.

A liña proposta polos xaponeses é algo que se persegue desde hai un tempo. En 2003, un equipo da Universidade de Carolina do Norte (EEUU) explicaban na revista Applied Environmental Microbiology o uso de ozono paira reducir os virus de Norwalk e outros en auga. Outro equipo, esta vez da Universidade do Estado de Ohio, presentaba a finais de 2002 no Journal of Food Protection a eficacia de tres métodos (ozono, alta presión e pulsos eléctricos) paira eliminar rotavirus, outro causante de gastroenterite de orixe alimentaria.

MUTACIÓN DO NOROVIRUS E AUMENTO DE INFECCIÓNS

Img virus2
Segundo o microbiólogo Javier Buesa, parece que a frecuencia das infeccións producidas por norovirus «está a aumentar en moitas áreas xeográficas aínda que tamén sucede que agora se diagnostican moito mellor que antes». Con todo, ese aumento podería estar relacionado coa variabilidade xenética do virus. Así parece mostralo un estudo multicéntrico no que participou o seu equipo, e que se acaba de publicar en The Lancet.

O traballo estuda os datos recolleitos en dez países europeos ao longo dos últimos anos, e mostra que hai un incremento brusco e un patrón inusual estacional de gastroenterite por norovirus en 2002 que coincide coa emerxencia dunha nova variante xenética. A variabilidade destes virus, explica Buesa, «é elevada», como ocorre con moitos virus que teñen o seu xenoma constituído por ARN”.

Esas mutacións poden facilitar a aparición de virus distintos aos xa existentes, detalla este especialista, novas variantes fronte ás cales a poboación humana pode ser máis susceptible ou que son capaces de transmitirse máis eficazmente, extremos que se están estudando na actualidade.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións