Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Tendencia á baixa da EEB

Os casos de encefalopatía esponxiforme bovina (EEB) diminuíron un 50% no últimos tres anos en todo o mundo

A crise iniciada no Reino Unido en 1986, coa detección dos primeiros casos de vacas tolas e a rápida extensión cara a outros países, parece que vai quedando cada vez máis lonxe. Sen menosprezar que a enfermidade continúa estando presente na cabana gandeira europea e estadounidense, a Organización Internacional de Epizootias (OIE) acaba de presentar novos datos que confirman a tendencia á baixa da enfermidade e que certifican as previsións anunciadas ao principio da crise, que admitían que o ano 2005 podería ser o de cambio.


A batalla contra o mal das vacas tolas continúa sendo favorable para os gandeiros e os responsables en sanidade animal. A OIE acaba de ratificar a tendencia á baixa da enfermidade anunciada hai uns meses. Segundo estes novos datos, en 2005 morreron 474 animais por mor da EEB en todo o mundo, comparados cos 878 en 2004 e os 1.646 en 2003. Considerada pola Organización Internacional de Epizootias (OIE) como unha enfermidade transmisible importante desde o punto de vista socioeconómico e sanitario, e con considerables repercusións no comercio internacional de animais e produtos de orixe animal, a enfermidade superou con fartura as varias decenas de miles de reses mortas durante o punto álxido da enfermidade en 1992.

A pesar destes novos datos, os expertos advirten que aínda é necesario manter a prudencia e as medidas de prevención previstas para evitar a extensión da enfermidade. «O éxito futuro depende de que se continúen aplicando as medidas a nivel mundial», recoñece Andrew Speedy, experto da Organización das Nacións Unidas para a Agricultura e a Alimentación (FAO) en produción animal. Entre estas medidas destaca a prohibición comunitaria, aprobada en 1994, de pensos destinados á alimentación animal e a eliminación dos materiais específicos de risco (MER), medidas consideradas de relevante importancia para reducir a posibilidade de que sustancias afectadas pola EEB atópense na cadea alimentaria.

Os novos datos poderían traducirse nunha certa relaxación das prohibicións impostas ao comezo da crise, a última delas no seo da UE. En 2006 levantouse o embargo ás exportacións británicas de vacún, imposto en 1996 para evitar a propagación da enfermidade. A medida permite ao Reino Unido exportar «nas mesmas condicións que o resto de países comunitarios» animais de vacún vivos nados despois de agosto de 1996, así como carne e outros alimentos derivados producidos despois de xuño de 2005, recoñecía hai uns días Markos Kyprianou, comisario europeo de Sanidade e Protección dos Consumidores. O país deberá ademais adaptar a súa lexislación á do resto da UE en aspectos como a idade de retirada da columna vertebral aos 24 meses, no canto da os 30. Actualmente, a incidencia da EEB no país é inferior a 200 casos por cada millón de animais ao ano. En 2005 rexistráronse 207 casos fronte aos 343 do ano anterior.

Polémica en EEUU
Mentres na UE as medidas para o control da EEB demostraron ser eficaces, en EEUU faise notar a falta dun sistema de control máis rigoroso

A FAO insiste na importancia dun enfoque científico para detectar e eliminar a enfermidade que permita asegurarse de que é erradicada nos países afectados e que non se propaga cara a aqueles que aínda non o están. A advertencia podería pasar desapercibida en EEUU, onde a confirmación dun caso positivo o pasado mes de marzo desatou a polémica sobre as medidas impostas. O Departamento de Agricultura estadounidense (USDA, nas súas siglas inglesas) confirmaba a detección dun caso nun animal do que non se coñece con exactitude a idade. Con todo, as primeiras hipóteses presentadas polos responsables veterinarios afirman que podería ter máis de 10 anos, polo que nacería antes de que se impuxesen as restricións á alimentación de rumiantes, en 1997.

Agora, o USDA traballa no rastrexo do lugar de nacemento da vaca, que entraría na explotación hai un ano. A tarefa complícase debido á ausencia dun sistema de identificación animal, fallo criticado por numerosas asociacións de consumidores, entre elas Consumers Union, que esixiu o endurecemento das normas de alimentación dos rumiantes e o aumento do número de diagnósticos. Máis especificamente, os responsables da organización piden que se prohiba o uso de excrementos de ave, de restos de restaurantes e de sangue de vacún na alimentación de rumiantes. Alegan, no seu favor, que a Administración de Alimentos e Medicamentos de EEUU (FDA, nas súas siglas inglesas) admitiu que poden favorecer a transmisión da EEB.

A asociación de consumidores esixe ademais que se aumente o número de test diagnósticos realizados, que asegura que non chegan actualmente ao 1% do gando que se sacrifica en EEUU. Neste sentido, a axencia responsable da sanidade animal e vexetal (APHIS) ten previsto chegar, para 2007, ao 40.000 test anuais. A pesar de todo, a tarefa máis inmediata que deben facer fronte as autoridades estadounidenses refírese a a implantación dun sistema obrigatorio de identificación animal, algo que xa propuxo a Secretaría de Agricultura en decembro de 2003, tras a confirmación do primeiro caso de «vaca tola» en EEUU. Segundo a OIE, é de «vital importancia un sistema de rastrexabilidade que permita identificar os animais desde o seu nacemento ata a cesta da compra». Implantado xa en Europa, agora falta que se estableza noutros países, como EEUU.

Investigación
A pesar de todo, e no medio de tanta polémica, aparecen novas investigacións sobre o mal das «vacas tolas», aínda que se atopen en fase preliminar. A última delas é un traballo realizado por científicos chineses, que aseguraban hai uns días clonar un tenreiro inmune á EEB. Os investigadores pertencen ao Instituto de Agrociencia de Shangdong, unha das áreas onde China está a lograr maiores avances en materia de clonación. Os xenes introducidos procedían dunha vaca adulta e foron introducidos no embrión clonado. A pesar de que o alumeamento se desenvolveu sen problemas, os investigadores advirten que aínda fará falta tempo e probas para comprobar que a clonación e a manipulación xenética han dado bos resultados.

CASOS HUMANOS

Img prion1
A tendencia á baixa da EEB reflíctese non só nos animais senón tamén na súa variante humana, a enfermidade de Creutzfeldt-Jakob, que afectou en 2005 a cinco persoas, todas elas no Reino Unido (o país máis afectado), onde se rexistraron 9 mortes en 2004 e 18 en 2003. En 1996, as autoridades sanitarias británicas recoñeceron a conexión entre a EEB e a enfermidade de Creutzfeldt-Jakob polo consumo de carne infectada. En España só se recoñece ata agora un caso do mal das vacas tolas nunha muller de 26 anos detectado en xullo de 2005 e ratificado polo Laboratorio Europeo de Edimburgo (Reino Unido). Hai dúas semanas, confirmábase en Madrid a morte dun mozo á que a familia atribúe síntomas similares aos da enfermidade das vacas tolas.

Á espera de coñecer os resultados da autopsia para esclarecer a orixe da enfermidade, que se poderían coñecer nun prazo máximo de 45 días, a familia insiste en afirmar que se trata da variante humana do mal das vacas tolas, e apoian esta posibilidade no feito de que o mozo viviu en Londres entre 1995 e 1996, onde podería consumir carne procedente de animais con EEB. Ata agora, os expertos diagnosticaran a enfermidade neurológica Creutzfeldt-Jakob, pero non a variante humana derivada do consumo de carne de vaca tola, algo que só pode confirmar a autopsia. Algunhas hipóteses apoian a posibilidade que se trate dunha Creutzfeldt-Jakob esporádica e espontánea, non hereditaria. Numerosos expertos recoñecen que para contraer a enfermidade é necesario consumir moita proteína patolóxica (prión) e o paciente ha de ter o receptor para esa proteína e predisposición xenética.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións