Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Ética e comercio internacional

Nacións Unidas expón por primeira vez a «necesaria armonización» das normas internacionais que rexen as exportacións de alimentos

A armonización de normas a escala global podería constituír un instrumento de gran valor paira garantir as exportacións e importacións de alimentos en condicións de seguridade e calidade. Así o entenden o Programa Conxunto FAO/OMS e a Comisión do Codex Alimentarius que, durante o primeiro trimestre de 2003, abordaron os déficits normativos nesta materia.

Entre os aspectos máis delicados que foron tratados polas axencias de Nacións Unidas vinculadas co desenvolvemento e a alimentación, destaca o da armonización internacional completa da lexislación alimentaria. Este obxectivo, considerado necesario paira garantir a seguridade e a calidade dos alimentos a escala global, presúmese con todo como inalcanzable. Polo menos, así o cre a Comunidade Europea paira o Comité do Codex sobre principios xerais, por razóns culturais, relixiosas e económicas.

O escepticismo mostrado desde Europa non é óbice, con todo, para que se tenten instrumentalizar medidas que axuden a regular, de acordo con principios éticos preestablecidos, o comercio internacional. A falta dunha aplicación eficaz das normas e directrices alimentarias ditadas pola Comisión do Codex Alimentarius nas lexislacións nacionais precisou no seu momento dun instrumento que fose capaz de salvagardar a saúde dos consumidores, establecer unhas prácticas equitativas de comercio e facer desaparecer algunhas barreiras comerciais, co obxectivo de contribuír a manter a paz e a reducir a fame e a pobreza mundial. O instrumento en cuestión non foi outro que o Código de Ética paira o Comercio Internacional de Alimentos.
Ética no comercio internacional de alimentos
O Código de Ética ten como obxectivo impedir a exportación de alimentos de mala calidade e insalubres
O Código de Ética paira o Comercio Internacional de Alimentos data de 1979. Desde entón realizáronse dúas revisións fundamentais. A primeira en 1985, e a segunda, máis recente, en abril de 2001. Non é una norma de obrigado cumprimento, senón que se trata dunha recomendación, dirixida a todos aqueles que dun xeito ou doutro participan no comercio internacional de alimentos, para que se comprometan a aceptar o marco ético que define o propio Código, apoiando a súa aplicación «paira o ben xeral da comunidade mundial».

Segundo unha publicación da FAO/OMS, o Código de Ética ten como obxectivo impedir que os países exportadores alaguen o mercado internacional de produtos de mala calidade e insalubres. Con todo, a finalidade que persegue segundo o seu redactado non é outra que establecer normas éticas, tanto paira todas as persoas que interveñen no comercio internacional de produtos alimenticios, como paira aqueloutras a quen compete a súa regulamentación e teñen, por tanto, a obrigación de protexer a saúde dos consumidores e promover prácticas comerciais equitativas.

O Código establece como principio xeral que só deberán comercializarse no mercado internacional «os alimentos que sexan inocuos en condicións normais e razoablemente previsibles de uso, aptos paira o consumo humano e que vaian acompañados dunha información descritiva exacta e adecuada». Os principios reitores que se recomendan son a protección do consumidor, a inocuidad dos alimentos, as prácticas comerciais honestas, e a información correcta e adecuada sobre os alimentos que se comercializan.

A responsabilidade da súa aplicación recae en todos os axentes que interveñen no comercio internacional de alimentos, e especialmente, nos que fabrican, distribúen e transportan produtos alimentarios. Aos gobernos de todos os países ínstaselles á previsión dunha lexislación alimentaria adecuada e infraestruturas suficientes de control alimentario, incluídos sistemas de certificación e inspección e outros procedementos xurídicos ou administrativos que se apliquen tamén ás reexportaciones de alimentos.

Os aspectos éticos da exportación de alimentos
Na exportación de alimentos é onde os principios éticos do Código son de especial aplicación. Neste sentido, recoméndase que os alimentos que se exporten teñan en conta as cuestións éticas do país importador. Por iso establécese que non se exportará sen a correspondente etiquetaxe ou sen a información adecuada ningún alimento que poida expor problemas de índole ética. O articulado do Código expón diversos casos paira a súa consideración:



  • Os alimentos derivados de animais que non se consideran a escala mundial aceptables paira a produción de alimentos, como gatos, cans, porcos ou cabalos, ou que están protexidos internacionalmente.

  • Llos alimentos que se elaboraron por medios que non son aceptables paira determinados grupos de poboación por razóns culturais (respecto ao benestar animal), relixiosas ou de aceptación social (alimentos xeneticamente modificados).
  • Os alimentos que poderían ser nocivos paira determinados grupos de poboación se non contasen coa información ou as advertencias adecuadas (substitutos do leite materno, alimentos que poden resultar tóxicos si non se preparan dunha forma específica aínda que o coñecemento destes feitos considérese habitual no país exportador)

.
No suposto de alimentos que sexan exportados e posteriormente rexeitados, establécese que só poderán ofrecerse de novo paira a importación noutro país se se dan a coñecer ao importador potencial, antes da reexportación, as razóns concretas que motivaron o rexeitamento. Mesmo en circunstancias excepcionais, como situacións de fame e outros casos de urxencia, establécese que deberán terse na debida consideración os principios básicos de inocuidad dos alimentos sen prexuízo de que cando cumpra, as autoridades competentes de inspección dos alimentos dos países doantes e beneficiarios poidan decidir de mutuo acordo a aplicación doutros criterios.


O Código prevé un sistema de intercambio de información entre países sobre o rexeitamento de alimentos importados paira o caso de que un país importador detecte que un alimento non cumpre coas esixencias establecidas no mesmo. Os gobernos dos países importadores que neguen a entrada de alimentos por razóns que impliquen graves consideracións de saúde humana ou fraude e que teñan motivos paira crer que os alimentos poden ser ofrecidos á venda noutros países, deberían utilizar todos os medios ao seu alcance paira avisar ás autoridades competentes nos demais países.


Así mesmo, aos gobernos dos países exportadores recoméndaselles que empreguen controis xurídicos ou administrativos destinados a impedir a exportación de remesas de alimentos que non sexan conformes ás disposicións do presente Código, e que notifiquen canto antes ao país importador aqueles lotes de produtos exportados nos que se observou a súa non conformidade co Código, mesmo naqueles casos nos que a exportación non estea prohibida, ou estándoo, os medios xurídicos ou administrativos dos que dispón o país importador resulten ineficaces paira impedila.

ESPECIAL ATENCIÓN Aos PAÍSES EN DESENVOLVEMENTO

Img hambre2bis
O Código ten especial sensibilidade cos países en desenvolvemento. Por iso insta o resto de países a que na preparación e aplicación de regulamentacións sobre os alimentos teñan en conta as súas necesidades e as súas características sociais e culturais. Por iso insta os países importadores a que nas súas regulamentacións nacionais coiden de non crear obstáculos inútiles ás exportacións dos países en desenvolvemento.


As limitacións que poden ter paira garantir adecuadamente que os alimentos que producen, importan e exportan axústanse ás normas internacionais é advertida polo Código a fin de que os países en desenvolvemento tomen conciencia desta realidade a condición de que non se diminúa o grao de protección da saúde dos consumidores. Así, por unha banda o Código de Ética insta os países en desenvolvemento para que garantan a inocuidad e calidade dos alimentos que producen con arranxo ás normas internacionais. Por outro, insta tamén aos países desenvolvidos a que faciliten programas, en especial da FAO e a OMS, a fin de incrementar a capacidade dos países en desenvolvemento paira producir, importar e exportar alimentos inocuos e sans.

Bibliografía

  • Código de Ética paira o Comercio Internacional de Alimentos. CAC/RCP 10-1979. Rev. 1 (1985)
  • Informe da 16 ª Reunión do Comité do Codex sobre Principios Xerais, París, Francia, 23-27 de abril de 2001.
  • Conclusións e recomendacións da avaliación conxunta FAO/OMS do labor da Comisión do Codex Alimentarius e outros traballos da FAO e a OMS en materia de normas alimentarias. 25 º período (extraordinario) de sesións, sede da FAO, Roma, 13-15 de febreiro de 2003.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións