Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridade alimentaria

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Trastornos da conduta e seguridade alimentaria

Psiquiatras españois alertan que os trastornos alimentarios son cada vez máis frecuentes na nosa contorna e que o seu enfoque terapéutico crece en complexidade

  • Autor: Por
  • Data de publicación: Mércores, 12deNovembrode2003

«Leveime aos beizos una cucharada de té na que botara un anaco de madalena. Pero no mesmo instante en que aquel grolo coas faragullas do bolo tocou o meu padal, estremecinme; fixei a miña atención en algo extraordinario que ocorría no meu interior. Un pracer delicioso invadiume, illoume, sen noción do que o causaba…». Esta descrición que Marcel Proust inclúe na súa novela En busca do tempo perdido foi subliñada pola catedrática de psicoloxía da Universidade de Deusto, Helena Matute, como un exemplo de reflexo condicionado.

«A madalena fora asociada á felicidade da infancia e producía agora no protagonista adulto da novela a resposta condicionada: un pracer delicioso, intenso, extraordinario, que xurdía inesperadamente do interior da madalena…». O protagonista non é capaz de explicar semellante sensación; non se trata de sentimentos subxectivos, nin sequera dun sinal cultural, o reflexo dunha moda ou un gusto socialmente compartidos. Obviamente, non se trata dun ardid publicitario.

Ivan Petrovich Pavlov, fisiólogo ruso, dedicou anos enteiros de investigación a descubrir como un son asociado a unha comida chegaba a provocar salivación nos cans, a dilucidar como se extinguía a resposta de salivación si seguía presentándose só o son (do mesmo xeito que o sabor a felicidade da madalena de Proust diminuía en intensidade cada vez que o protagonista da novela volvía probalo), ou como se recuperaba despois a resposta espontaneamente si o son deixaba de presentarse durante un tempo. Pero o reflexo condicionado, advirte Matute, non só provoca salivación ou felicidade; «tamén provoca medo, nostalxia, desexo, excitación sexual, tensión, relaxación, alivio, euforia ou náuseas».

Anorexia e bulimia
Na anorexia e a bulimia se modulan a través dos alimentos una obsesión ou una insatisfacción de orixe non alimentaria

Máis aló das sensacións que un determinado aroma, una textura ou un sabor poden evocar tanto no noso universo consciente como no subconsciente, existe una perversión alimenticia que consiste en modular a través dos alimentos una obsesión ou una insatisfacción de orixe non alimentaria.

Ocorre principalmente na adolescencia e dáse máis nas mozas que nos mozos. As comidas perden todo propósito nutritivo (chegando a pór en perigo os requirimentos vitais) ou pracenteiro. Nos espellos aparece una imaxe distorsionada da propia figura e perséguese un peso mínimo, una talla mínima custe o que custe. Pero o acicate do apetito non é tan fácil de salvar, e os afectados por trastornos da conduta alimentaria entran nun ciclo de atracones e purgaciones que desquicia tanto a súa saúde física como mental.

A anorexia nerviosa e a bulimia nerviosa son trastornos multidimensionales nos cales xogan un papel relevante a interacción de factores fisiológicos, evolutivos, psicolóxicos e socioculturais, aínda cando o peso específico de cada un deles aínda non estea ben determinado. Entre as súas causas máis importantes barállanse a presión cultural á muller paira ser delgada, o desexo paira alcanzar una imaxe idealizada de corpo perfecto paira compensar a baixa autoestima e o medo a ser rexeitada, estados emocionais negativos, presenza de ansiedade e depresión, certa torpeza na resolución de problemas, malos hábitos alimentarios e descontrol do peso pobres, autoimposición dunha dieta ríxida irreal e drasticamente restritiva en calorías e pensamentos desadaptados sobre nutrición, peso e aparencia física.

En relación coa anorexia nerviosa, os estudos epidemiolóxicos realizados sinalan que o trastorno se dá en aproximadamente o 1% das mozas (só se dá nun mozo por cada 10 mozas) entre 14 e 17 anos. A bulimia nerviosa é máis frecuente que a anorexia; con todo, a bulimia pode afectar tanto a nenas moito máis novas, de até de 11 anos, como a mulleres de 40, e pasa moito máis inadvertida.

Tanto as pacientes anoréxicas como bulímicas teñen una importante preocupación polo seu peso e a súa figura, o que lles leva a restrinxir de forma excesiva a alimentación. Consumen gran cantidade de produtos fáciles, caramelos, chicles, galletas, barritas de réxime, a fin de despistar o apetito, e a medida que o seu plan avanza, a recuperación faise máis e máis difícil.

Os psiquiatras insisten en que se poden curar a gran maioría dos casos de forma ambulatoria (sen requirir hospitalización), pero se requiren meses e anos. A conciencia de trastorno é esencial paira una curación eficaz, así como una boa educación alimentaria.

PROGRAMA DE PREVENCIÓN EN VALENCIA

Img comedores3
Imaxe: opclibra

O psiquiatra Luís Vermello Moreno, do Hospital Universitario A Fe de Valencia, presentou no último congreso nacional de psiquiatría un programa da Generalitat valenciana paira facer fronte aos trastornos de conduta alimentaria. Do mesmo xeito que outras tantas iniciativas levadas a cabo noutros puntos de Europa, en EE.UU. ou tamén dentro do ámbito estatal (en Barcelona, o Hospital de Bellvitge puxo en marcha un programa no ámbito universitario), o proxecto DITCA céntrase na poboación estudantil, aínda que neste caso focalizado nos cursos primeiro e segundo diso.

No curso 2002-2003 incluíronse 6.500 estudantes coa intención de diminuír a incidencia de trastornos da conduta alimentaria na poboación escolar e prestar una atención precoz e adecuada aos adolescentes con trastornos na conduta alimentaria ou con risco de padecela.

«Industrias importantes como a da moda, os cosméticos ou o cine axudaron a que se institucionalice como a máis desexable das aparencias o feito de estar delgado; a persoa delgada equipárase hoxe á persoa saudable, con posibilidade de éxito social, con atractivo e que demostra, a través da súa aparencia, que coida de si mesma con tesón e voluntarismo». Paira Vermello sería inxenuo pensar que todo isto se debe aos medios de comunicación. «Son varias as preguntas que poden exporse na relación destes coa anorexia nerviosa, e existen evidencias de que os estímulos estéticos provocan respostas diferentes en mulleres con anorexia nerviosa que en mulleres sen este trastorno».

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións