Saltar o menú de navegación e ir ao contido

EROSKI CONSUMER, o diario do consumidor

Buscador

logotipo de fundación

Canles de EROSKI CONSUMER


Estás na seguinte localización: Portada > Seguridad alimentaria > Normativa legal

Este artigo foi traducido por un sistema de tradución automática. Máis información, aquí.

Xuízo á publicidade de bebidas alcohólicas

A publicidade de bebidas alcohólicas está prohibida en medios de transporte público e locais, pero se permite en terrazas e lugares de consumo

A protección da saúde e a seguridade dos consumidores están presentes nos cambios lexislativos e as deliberacións das últimas sentenzas sobre prohibición da publicidade de bebidas alcohólicas, que obrigaron ás empresas de publicidade e aos seus clientes a redefinir as súas estratexias e os espazos onde poder comunicar «as bondades» dos seus produtos.

O Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas está a piques de resolver o espiñento asunto da compatibilidade da prohibición da publicidade televisiva de bebidas alcohólicas co Dereito comunitario. O Avogado Xeral, que presentou as súas conclusións o pasado mes de marzo de 2004, considera que aínda que esta prohibición constitúe una restrición á libre circulación de servizos, está xustificada polo obxectivo de protección da saúde pública. En España a batalla legal contra a publicidade de bebidas alcohólicas está liderada pola Asociación de Usuarios da Comunicación (AUC), que viu como os escenarios contra os que se dirixía a súa cruzada trasladáronse dos estadios de fútbol á vía pública.

De momento, a batalla xudicial está ao seu favor, a pesar de que os trámites xudiciais son lentos. No primeiro caso, e cando o principal problema era a publicidade de bebidas alcohólicas nos estadios de fútbol -hoxe erradicada, segundo asegura a AUC- as cervexeiras levaron a peor parte. Do catro procedementos que se iniciaron, dous (contra Mahou e Aguia-Amstel), xa foron ratificados pola Audiencia Provincial correspondente, dando a razón a AUC; un deles está pendente de resolución do recurso de apelación (exposto por Coronitas); e do cuarto (contra Damm), desestimado nun primeiro momento, está en vía de tramitación. Polo que respecta á publicidade na vía pública, aínda queda moito camiño por percorrer. Neste suposto, os demandados son fabricantes de bebidas alcohólicas de maior gradación. De momento, algunhas sentenzas dos xulgados de Madrid primeira instancia, e instadas as empresas PR Larios S.A., Allied Domecq España S.A. (Ballantine’s) e Diageo España S.A. (J&B), considérana ilegal.

Publicidade delituosa en eventos deportivos
Na vía pública de Madrid restrínxese calquera tipo de venda, consumo e publicidade coa excepción de terrazas e veladores
Nos Asuntos C-262 e C-429/02, o Primeiro Avogado Xeral, Sr. Antonio Tizzano acaba de presentar as súas conclusións ante o Tribunal de Xustiza das Comunidades Europeas. As conclusións do Avogado Xeral centráronse na análise xurídica da Lei francesa «Évin», relativa á loita contra o tabaquismo e o alcoholismo, que prohibe en Francia a publicidade televisiva directa ou indirecta de bebidas alcohólicas con máis de 1,2º, independentemente do lugar desde onde se realice a retransmisión. Ambos os asuntos están pendentes no Tribunal de Xustiza respecto da normativa francesa.

No asunto C-262/02, a Comisión solicita ao Tribunal de Xustiza que declare que a normativa francesa é incompatible coa libre circulación de servizos debido aos obstáculos provocados pola «Lei Évin» á transmisión en Francia de acontecementos deportivos estranxeiros. No segundo dos casos (C-429/02), a Corte de Casación francesa desexa saber si o réxime francés é contrario ás disposicións do Dereito comunitario, en particular á libre circulación de servizos e á Directiva comunitaria «Televisión sen fronteiras».

Neste último asunto, a cadea de televisión francesa TF1 esixía ás sociedades Groupe Jean-Claude Darmon e Girosport, encargadas de negociar por conta de TF1 os dereitos de transmisión televisiva de partidos de fútbol, que utilizasen os medios necesarios paira evitar a aparición en pantalla de marcas de bebidas alcohólicas. En consecuencia, algúns clubs de fútbol estranxeiros negábanse a alugar os valos situados ao redor do terreo de xogo a Bacardi France, que produce e comercializa numerosas bebidas alcohólicas.

A preocupación dos operadores sobre a materia ten o seu fundamento no feito de que a violación da «Lei Évin» está considerada como delito e sancionada con multa que pode chegar até o 50% da cantidade paga pola publicidade ilegal.

As partes en conflito mesmo chegaron a expuxese técnicas moi sofisticadas paira liquidar o problema francés, como era a de enmascarar as imaxes mediante o oscurecimiento selectivo dos valos publicitarios en cuestión, una técnica derivada dos sistemas de dirección de mísiles, que foi descartada por excesivamente cara.

O Avogado Xeral considera que a prohibición legal francesa sobre a publicidade de bebidas alcohólicas está xustificada polo obxectivo de protección da saúde pública, a pesar de recoñecer que se trata dunha restrición á libre circulación de servizos, e de que a lexislación francesa é nalgunhas ocasións contraditoria co obxectivo perseguido, ao permitir a inserción desta publicidade nos valos dun estadio, pero non a retransmisión televisiva das mesmas, dado que chega a un público máis numeroso.

No caso de que o Tribunal de Xustiza apoiase as teses do Avogado Xeral, as emisoras televisivas e os demais operadores do sector deberían empezar a ingeniárselas paira distinguir claramente os casos nos cales a retransmisión do acontecemento deportivo está prohibida daqueloutros nos que está permitida. O límite virá establecido polo interese particular e exclusivo que o acontecemento teña paira o público francés, e non paira un gran número de países. Paira reducir o risco, o Avogado Xeral lémbralles que poden acudir en consulta ao Consello Superior do Audiovisual, ao ser o organismo encargado de aplicar a «Lei Évin».

PARADOXOS DA VÍA PÚBLICA

Img alcohol1
En España, a batalla legal sobre a publicidade ilícita de bebidas alcohólicas trasladouse dos estadios deportivos á vía pública, onde os xuíces seguen dando a razón, momentaneamente, á AUC, aínda que nalgunhas ocasións sen estimar totalmente as súas demandas, pero si a súa petición principal de declarar ilícita determinados actos de publicidade.

Os xuíces, nestes últimos casos, esforzáronse en realizar interpretacións amplas das leis paira adecualas ao seu espírito e finalidade. Así sucedeu nunha das últimas resolucións xudiciais sobre a materia, ditada a finais de 2003, e que nestes momentos está en fase de apelación. A demanda, instada pola AUC, solicitaba o cesamento da publicidade do whisky J&B en diferentes vías públicas da cidade de Madrid, e máis concretamente en marquesiñas de paradas de autobuses. A resolución detívose na análise da normativa que regula no noso país a publicidade, e as drogodependencias e outros trastornos adictivos, dado que as bebidas alcohólicas de gradación superior a un grao porcentual do seu volume son consideradas por diferentes leis autonómicas como drogas institucionalizadas ou socialmente aceptadas.

A lexislación sobre publicidade determina que é ilícita aquela que infrinxa o disposto na normativa que regule a publicidade de determinados produtos, bens, actividades ou servizos. A Lei 5/2002 da Comunidade de Madrid, no marco da loita contra toda forma de drogodependencias e adiccións, establece medidas encamiñadas a reducir a oferta de alcol na poboación, especialmente aos menores de idade. Ente elas, medidas de control limitativas da publicidade, promoción, venda, subministración e consumo de bebidas alcohólicas.

Neste sentido, a publicidade e promoción de bebidas alcohólicas está prohibida nos medios de transporte público, tanto no exterior como no interior, así como nos locais ou estancias destinados paira a espera destes transportes públicos; e en todos o lugares onde estea prohibida a súa venda, subministración e consumo. A fin de evitar a fraude, a prohibición tamén se estende a todas aquelas actividades que poidan supor publicidade encuberta.

A lei autonómica, con todo, debeu de ceder a intereses económicos e a costumes sociais sólidamente instaladas -como recoñece a propia resolución xudicial- dado que se permite a venda e o consumo de bebidas alcohólicas en terrazas e veladores, así como en días de feira ou festas patronais ou similares regulados pola correspondente ordenanza municipal. Una situación legal que permite, paradoxalmente, dúas situacións ben distintas na vía pública: una, de restrición de calquera tipo de venda, consumo e publicidade; e outra de excepción, naqueles lugares onde existan terrazas e veladores onde se consumirán bebidas alcohólicas e onde poderemos atopar mobiliario con publicidade de tales produtos.

Esta situación non impediu que o Xuíz declarase que a publicidade inserida pola demandada nas marquesiñas das paradas de autobuses é ilícita e condenáselle a cesar na campaña publicitaria, así como a publicar a parte dispositiva da sentenza no diario de maior difusión da cidade de Madrid.

A protección da saúde pública dos menores de dezaoito anos está presente no fundamento da propia resolución xudicial. A sentenza considera que a sociedade non pode desentenderse dos efectos que o consumo desta droga por parte dos mozos ten na saúde e o armazón social. Non esconde que o alcol é a sustancia psicoactiva máis utilizada polos mozos de Europa. A interpretación xudicial considera que é necesario limitar, até onde sexa posible, a presenza, a promoción, a venda e o consumo de drogas, medidas que están especialmente dirixidas aos menores de dezaoito anos e non aos adultos, cuxo risco poden asumir voluntariamente.

A intervención das autoridades autonómicas neste ámbito está xustificada por razóns de saúde e en defensa dos menores e novos, conscientes de que as bebidas alcohólicas son drogas, e que como talles producen dependencia, provocan cambios de conduta e efectos nocivos paira a saúde e o benestar social.

Bibliografía

NORMATIVA

  • FRANCIA: Lei número 91-32, de 10 de xaneiro de 1991, relativa á loita contra o tabaquismo e o alcoholismo.
  • ESPAÑA (Comunidade Autónoma de Madrid): Lei número 5/2002, de 27 de xuño, sobre Drogodependencias e outros Trastornos Adictivos.
SENTENZAS
  • Sentenza de data 5 de novembro de 2003, ditada polo Xulgado de Primeira Instancias número 3 de Majadahonda, Xuízo Verbal número 835/2002.

Pódeche interesar:

Infografía | Fotografías | Investigacións